Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?
Justyna Piekara

Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?

Pandemia COVID-19 wpłynęła na funkcjonowanie systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Poza istnieniem bezpośredniego niebezpieczeństwa zakażenia SARS-CoV-2 powstało zagrożenie ciągłości leczenia pacjentów, którzy zmagają się z chorobami przewlekłymi. W krytycznym położeniu znaleźli się pacjenci onkologiczni. Dowodzi temu dramatyczny spadek liczby świadczeń medycznych dedykowanych tej grupie.

Sytuacja pacjentów onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Zgodnie z wynikami badania kliniczno-kontrolnego opublikowanego w “JAMA Oncology”, ze względu na obniżoną odporność, pacjenci onkologiczni są uważani za grupę najbardziej narażoną na zakażenia SARS-CoV-2. Wysoka podatność na infekcje jest przyczyną ich ciężkiego ogólnoustrojowego stanu immunosupresyjnego, który jest wynikiem realizacji różnych metod leczenia przeciwnowotworowego.

Pacjenci, obawiając się narażenia na zakażenie SARS-CoV-2 rzadziej zgłaszali się do placówek opieki zdrowotnej w celu podjęcia diagnostyki. Zważając na ograniczenia w funkcjonowaniu sektora ochrony zdrowia, diagnozowanie i rozpoczęcie terapii onkologicznej są często opóźnione, co daje pacjentom gorsze rokowania i stwarza zagrożenie dla ich życia. Wiele planowych zabiegów operacyjnych odwołano i przesunięto na późniejszy termin, a zasoby i personel przekierowano do leczenia pacjentów z koronawirusem. Ponadto wiele projektów obejmujących badania kliniczne nowych terapii onkologicznych zostało wstrzymanych.

Konieczność wdrożenia reżimu sanitarnego podczas pandemii COVID-19 nie podlega dyskusji. Eksperci zwracają uwagę na utrzymanie dostępu do diagnostyki oraz potrzebę kontynuacji rozpoczętego już leczenia onkologicznego. Wykrycie choroby w zaawansowanym stadium, przekłada się na pogorszenie możliwości i efektywności wdrażanych terapii.

W zaistniałej kryzysowej sytuacji Polskie Towarzystwo Onkologiczne (PTO) podniosło apel o współpracę placówek medycznych w celu zapewnienia właściwej opieki pacjentom onkologicznym. Przebieg terapii może podlegać modyfikacji jedynie, kiedy nie stanowi to zagrożenia dla życia i zdrowia pacjenta, a każda zmiana jest indywidualnie konsultowana z onkologiem. PTO przedstawiło szereg zaleceń, które mają usprawnić ich kooperację przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego, zgodnego z zasadami określonymi przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Drastyczny spadek świadczeń onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Według raportu Fundacji Onkologia 2025, który bazuje na danych gromadzonych na bieżąco przez Narodowy Fundusz Zdrowia, nastąpił gwałtowny spadek świadczeń onkologicznych w pierwszych pięciu miesiącach 2020 roku do analogicznego okresu roku 2019. Porównano skalę zjawiska w województwach mazowieckim, śląskim i warmińsko-mazurskim.

Profilaktyka raka piersi okazała się najbardziej dotkniętym przez pandemię obszarem onkologii. Wykonywanie świadczeń medycznych zostało prawie całkowicie zaniechane. Na terenie wszystkich trzech województw odnotowano największy, ponad 90% spadek liczby wykonanych badań mammograficznych. Profilaktyka raka szyjki macicy, w której najistotniejszą rolę pełni cytologia, również jest znacząca. W kwietniu i maju, czyli w miesiącach największych obostrzeń związanych z pandemią, spadki w tym zakresie sięgnęły progu 85-90%.

Dostępność pakietów onkologicznych

Dotychczas z roku na rok przybywało pacjentów, u których zdiagnozowano nowotwory. Otrzymywali oni kartę DILO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) i trafiali na szybką ścieżkę leczenia onkologicznego. Wraz z nastaniem pandemii zauważalny jest spadek liczby wystawionych dokumentów, co odzwierciedla ograniczenie funkcjonowania placówek medycznych oferujących diagnostykę i terapię onkologiczną. W kwietniu i maju 2020 r., kiedy w związku z pandemią wdrożono najwięcej obostrzeń, liczba ta zmalała aż o 40% w trzech województwach uwzględnionych w analizie.

Podczas pandemii liczba konsyliów realizowanych w ramach pakietu onkologicznego zmalała. W normalnych okolicznościach liczba tego typu świadczeń wykazywała tendencje wzrostowa.

Odnotowano również spadek liczby nowych pacjentów kwalifikowanych do onkologicznych programów lekowych. Najistotniejsze różnice widoczne są wśród osób, u których wykryto lite guzy i nowotwory hematologiczne. Zmalała także liczba konsultacji pierwszorazowych. Część wizyt została zrealizowana w trybie teleporady.

  1. M. Richards, M. Anderson, P. Carter, The impact of the COVID-19 pandemic on cancer care, "Naturę Cancer" 2020, nr 1, s. 565-567, [online] https://doi.org/10.1038/s43018-020-0074-y, [dostęp:] 16.04.2021.
  2. U. Ray, F. Aziz, A. Shankar, COVID-19: the impact in ontology care, "SN Comprhensive Clinical Medicine" 2020, nr 2, s. 2621–2630, [online] https://doi.org/10.1007/s42399-020-00592-7, [dostęp:] 16.04.2021.
  3. Q. Wang, N. A. Berger, R. Xu, Racial dsparity, and outcomes among US patients with cancer and COVID-19 infection, "JAMA Oncology" 2021, nr 7 (2), s. 2020-2027, [online] doi: 10.1001/jamaoncol. 2020.6178, [dostęp:] 16.04.2021.
  4. Zalecenia i rekomendacje PTO dla pacjentów onkologicznych i placówek onkologicznych w związku z epidemią wirusa SARS-Cov-2, “pto.med” [online], https://pto.med.pl/zalecenia-i-rekomendacje-pto-dla-pacjentow-onkologicznych-i-placowek-onkologicznych-w-zwiazku-z, [dostęp:] 16.04.2021.
  5. Onkologia w czasach COVID-19, "onkologia2025.pl" [online], http://onkologia2025.pl/userfiles/321321321/onkologia/COVID19/Onkologia%20w%20czasach%20COVID19%20raport.pdf, [dostęp:] 16.04.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij