Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?
Justyna Piekara

Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?

Pandemia COVID-19 wpłynęła na funkcjonowanie systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Poza istnieniem bezpośredniego niebezpieczeństwa zakażenia SARS-CoV-2 powstało zagrożenie ciągłości leczenia pacjentów, którzy zmagają się z chorobami przewlekłymi. W krytycznym położeniu znaleźli się pacjenci onkologiczni. Dowodzi temu dramatyczny spadek liczby świadczeń medycznych dedykowanych tej grupie.

Sytuacja pacjentów onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Zgodnie z wynikami badania kliniczno-kontrolnego opublikowanego w “JAMA Oncology”, ze względu na obniżoną odporność, pacjenci onkologiczni są uważani za grupę najbardziej narażoną na zakażenia SARS-CoV-2. Wysoka podatność na infekcje jest przyczyną ich ciężkiego ogólnoustrojowego stanu immunosupresyjnego, który jest wynikiem realizacji różnych metod leczenia przeciwnowotworowego.

Pacjenci, obawiając się narażenia na zakażenie SARS-CoV-2 rzadziej zgłaszali się do placówek opieki zdrowotnej w celu podjęcia diagnostyki. Zważając na ograniczenia w funkcjonowaniu sektora ochrony zdrowia, diagnozowanie i rozpoczęcie terapii onkologicznej są często opóźnione, co daje pacjentom gorsze rokowania i stwarza zagrożenie dla ich życia. Wiele planowych zabiegów operacyjnych odwołano i przesunięto na późniejszy termin, a zasoby i personel przekierowano do leczenia pacjentów z koronawirusem. Ponadto wiele projektów obejmujących badania kliniczne nowych terapii onkologicznych zostało wstrzymanych.

Konieczność wdrożenia reżimu sanitarnego podczas pandemii COVID-19 nie podlega dyskusji. Eksperci zwracają uwagę na utrzymanie dostępu do diagnostyki oraz potrzebę kontynuacji rozpoczętego już leczenia onkologicznego. Wykrycie choroby w zaawansowanym stadium, przekłada się na pogorszenie możliwości i efektywności wdrażanych terapii.

W zaistniałej kryzysowej sytuacji Polskie Towarzystwo Onkologiczne (PTO) podniosło apel o współpracę placówek medycznych w celu zapewnienia właściwej opieki pacjentom onkologicznym. Przebieg terapii może podlegać modyfikacji jedynie, kiedy nie stanowi to zagrożenia dla życia i zdrowia pacjenta, a każda zmiana jest indywidualnie konsultowana z onkologiem. PTO przedstawiło szereg zaleceń, które mają usprawnić ich kooperację przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego, zgodnego z zasadami określonymi przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Drastyczny spadek świadczeń onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Według raportu Fundacji Onkologia 2025, który bazuje na danych gromadzonych na bieżąco przez Narodowy Fundusz Zdrowia, nastąpił gwałtowny spadek świadczeń onkologicznych w pierwszych pięciu miesiącach 2020 roku do analogicznego okresu roku 2019. Porównano skalę zjawiska w województwach mazowieckim, śląskim i warmińsko-mazurskim.

Profilaktyka raka piersi okazała się najbardziej dotkniętym przez pandemię obszarem onkologii. Wykonywanie świadczeń medycznych zostało prawie całkowicie zaniechane. Na terenie wszystkich trzech województw odnotowano największy, ponad 90% spadek liczby wykonanych badań mammograficznych. Profilaktyka raka szyjki macicy, w której najistotniejszą rolę pełni cytologia, również jest znacząca. W kwietniu i maju, czyli w miesiącach największych obostrzeń związanych z pandemią, spadki w tym zakresie sięgnęły progu 85-90%.

Dostępność pakietów onkologicznych

Dotychczas z roku na rok przybywało pacjentów, u których zdiagnozowano nowotwory. Otrzymywali oni kartę DILO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) i trafiali na szybką ścieżkę leczenia onkologicznego. Wraz z nastaniem pandemii zauważalny jest spadek liczby wystawionych dokumentów, co odzwierciedla ograniczenie funkcjonowania placówek medycznych oferujących diagnostykę i terapię onkologiczną. W kwietniu i maju 2020 r., kiedy w związku z pandemią wdrożono najwięcej obostrzeń, liczba ta zmalała aż o 40% w trzech województwach uwzględnionych w analizie.

Podczas pandemii liczba konsyliów realizowanych w ramach pakietu onkologicznego zmalała. W normalnych okolicznościach liczba tego typu świadczeń wykazywała tendencje wzrostowa.

Odnotowano również spadek liczby nowych pacjentów kwalifikowanych do onkologicznych programów lekowych. Najistotniejsze różnice widoczne są wśród osób, u których wykryto lite guzy i nowotwory hematologiczne. Zmalała także liczba konsultacji pierwszorazowych. Część wizyt została zrealizowana w trybie teleporady.

  1. M. Richards, M. Anderson, P. Carter, The impact of the COVID-19 pandemic on cancer care, "Naturę Cancer" 2020, nr 1, s. 565-567, [online] https://doi.org/10.1038/s43018-020-0074-y, [dostęp:] 16.04.2021.
  2. U. Ray, F. Aziz, A. Shankar, COVID-19: the impact in ontology care, "SN Comprhensive Clinical Medicine" 2020, nr 2, s. 2621–2630, [online] https://doi.org/10.1007/s42399-020-00592-7, [dostęp:] 16.04.2021.
  3. Q. Wang, N. A. Berger, R. Xu, Racial dsparity, and outcomes among US patients with cancer and COVID-19 infection, "JAMA Oncology" 2021, nr 7 (2), s. 2020-2027, [online] doi: 10.1001/jamaoncol. 2020.6178, [dostęp:] 16.04.2021.
  4. Zalecenia i rekomendacje PTO dla pacjentów onkologicznych i placówek onkologicznych w związku z epidemią wirusa SARS-Cov-2, “pto.med” [online], https://pto.med.pl/zalecenia-i-rekomendacje-pto-dla-pacjentow-onkologicznych-i-placowek-onkologicznych-w-zwiazku-z, [dostęp:] 16.04.2021.
  5. Onkologia w czasach COVID-19, "onkologia2025.pl" [online], http://onkologia2025.pl/userfiles/321321321/onkologia/COVID19/Onkologia%20w%20czasach%20COVID19%20raport.pdf, [dostęp:] 16.04.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij