Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych? - portal DOZ.pl
Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?
Justyna Piekara

Dostępność opieki onkologicznej w czasach pandemii – jak koronawirus zmienił dostęp do świadczeń medycznych?

Pandemia COVID-19 wpłynęła na funkcjonowanie systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Poza istnieniem bezpośredniego niebezpieczeństwa zakażenia SARS-CoV-2 powstało zagrożenie ciągłości leczenia pacjentów, którzy zmagają się z chorobami przewlekłymi. W krytycznym położeniu znaleźli się pacjenci onkologiczni. Dowodzi temu dramatyczny spadek liczby świadczeń medycznych dedykowanych tej grupie.

Sytuacja pacjentów onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Zgodnie z wynikami badania kliniczno-kontrolnego opublikowanego w “JAMA Oncology”, ze względu na obniżoną odporność, pacjenci onkologiczni są uważani za grupę najbardziej narażoną na zakażenia SARS-CoV-2. Wysoka podatność na infekcje jest przyczyną ich ciężkiego ogólnoustrojowego stanu immunosupresyjnego, który jest wynikiem realizacji różnych metod leczenia przeciwnowotworowego.

Pacjenci, obawiając się narażenia na zakażenie SARS-CoV-2 rzadziej zgłaszali się do placówek opieki zdrowotnej w celu podjęcia diagnostyki. Zważając na ograniczenia w funkcjonowaniu sektora ochrony zdrowia, diagnozowanie i rozpoczęcie terapii onkologicznej są często opóźnione, co daje pacjentom gorsze rokowania i stwarza zagrożenie dla ich życia. Wiele planowych zabiegów operacyjnych odwołano i przesunięto na późniejszy termin, a zasoby i personel przekierowano do leczenia pacjentów z koronawirusem. Ponadto wiele projektów obejmujących badania kliniczne nowych terapii onkologicznych zostało wstrzymanych.

Konieczność wdrożenia reżimu sanitarnego podczas pandemii COVID-19 nie podlega dyskusji. Eksperci zwracają uwagę na utrzymanie dostępu do diagnostyki oraz potrzebę kontynuacji rozpoczętego już leczenia onkologicznego. Wykrycie choroby w zaawansowanym stadium, przekłada się na pogorszenie możliwości i efektywności wdrażanych terapii.

W zaistniałej kryzysowej sytuacji Polskie Towarzystwo Onkologiczne (PTO) podniosło apel o współpracę placówek medycznych w celu zapewnienia właściwej opieki pacjentom onkologicznym. Przebieg terapii może podlegać modyfikacji jedynie, kiedy nie stanowi to zagrożenia dla życia i zdrowia pacjenta, a każda zmiana jest indywidualnie konsultowana z onkologiem. PTO przedstawiło szereg zaleceń, które mają usprawnić ich kooperację przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego, zgodnego z zasadami określonymi przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Drastyczny spadek świadczeń onkologicznych podczas pandemii COVID-19

Według raportu Fundacji Onkologia 2025, który bazuje na danych gromadzonych na bieżąco przez Narodowy Fundusz Zdrowia, nastąpił gwałtowny spadek świadczeń onkologicznych w pierwszych pięciu miesiącach 2020 roku do analogicznego okresu roku 2019. Porównano skalę zjawiska w województwach mazowieckim, śląskim i warmińsko-mazurskim.

Profilaktyka raka piersi okazała się najbardziej dotkniętym przez pandemię obszarem onkologii. Wykonywanie świadczeń medycznych zostało prawie całkowicie zaniechane. Na terenie wszystkich trzech województw odnotowano największy, ponad 90% spadek liczby wykonanych badań mammograficznych. Profilaktyka raka szyjki macicy, w której najistotniejszą rolę pełni cytologia, również jest znacząca. W kwietniu i maju, czyli w miesiącach największych obostrzeń związanych z pandemią, spadki w tym zakresie sięgnęły progu 85-90%.

Polecane dla Ciebie

Dostępność pakietów onkologicznych

Dotychczas z roku na rok przybywało pacjentów, u których zdiagnozowano nowotwory. Otrzymywali oni kartę DILO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) i trafiali na szybką ścieżkę leczenia onkologicznego. Wraz z nastaniem pandemii zauważalny jest spadek liczby wystawionych dokumentów, co odzwierciedla ograniczenie funkcjonowania placówek medycznych oferujących diagnostykę i terapię onkologiczną. W kwietniu i maju 2020 r., kiedy w związku z pandemią wdrożono najwięcej obostrzeń, liczba ta zmalała aż o 40% w trzech województwach uwzględnionych w analizie.

Podczas pandemii liczba konsyliów realizowanych w ramach pakietu onkologicznego zmalała. W normalnych okolicznościach liczba tego typu świadczeń wykazywała tendencje wzrostowa.

Odnotowano również spadek liczby nowych pacjentów kwalifikowanych do onkologicznych programów lekowych. Najistotniejsze różnice widoczne są wśród osób, u których wykryto lite guzy i nowotwory hematologiczne. Zmalała także liczba konsultacji pierwszorazowych. Część wizyt została zrealizowana w trybie teleporady.

  1. M. Richards, M. Anderson, P. Carter, The impact of the COVID-19 pandemic on cancer care, "Naturę Cancer" 2020, nr 1, s. 565-567, [online] https://doi.org/10.1038/s43018-020-0074-y, [dostęp:] 16.04.2021.
  2. U. Ray, F. Aziz, A. Shankar, COVID-19: the impact in ontology care, "SN Comprhensive Clinical Medicine" 2020, nr 2, s. 2621–2630, [online] https://doi.org/10.1007/s42399-020-00592-7, [dostęp:] 16.04.2021.
  3. Q. Wang, N. A. Berger, R. Xu, Racial dsparity, and outcomes among US patients with cancer and COVID-19 infection, "JAMA Oncology" 2021, nr 7 (2), s. 2020-2027, [online] doi: 10.1001/jamaoncol. 2020.6178, [dostęp:] 16.04.2021.
  4. Zalecenia i rekomendacje PTO dla pacjentów onkologicznych i placówek onkologicznych w związku z epidemią wirusa SARS-Cov-2, “pto.med” [online], https://pto.med.pl/zalecenia-i-rekomendacje-pto-dla-pacjentow-onkologicznych-i-placowek-onkologicznych-w-zwiazku-z, [dostęp:] 16.04.2021.
  5. Onkologia w czasach COVID-19, "onkologia2025.pl" [online], http://onkologia2025.pl/userfiles/321321321/onkologia/COVID19/Onkologia%20w%20czasach%20COVID19%20raport.pdf, [dostęp:] 16.04.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij