Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?
Alicja Świątek

Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?

Chrom jest mikroelementem, który w roli składnika suplementów diety traktowany jest jako środek wspomagający odchudzanie. Bierze udział w metabolizowaniu glukozy, białek i tłuszczy. Występuję zarówno w postaci zdrowotnej – trójwartościowej (CR III), jak i toksycznej – sześciowartościowej (Cr VI). Charakterystyczne dla chromu są także jego właściwości związane z podwyższaniem poziomu „dobrego" cholesterolu HDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu tego miażdżycowego, czyli „złego" cholesterolu LDL. Z którą witaminą najlepiej suplementować chrom, co należy do naturalnych źródeł tego pierwiastka śladowego oraz który chrom wybrać – organiczny, czy nieorganiczny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Od dłuższego czasu preparaty zawierające chrom cieszą się dużym zainteresowaniem wśród osób chcących ograniczyć łaknienie na słodycze oraz mających problemy ze zrzuceniem zbędnych kilogramów. W badaniach na zwierzętach wykazano korelację pomiędzy niedoborem chromu a nietolerancją glukozy, a ponadto stwierdzono, że suplementacja tego pierwiastka wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. Najczęściej niedobór tego składnika występuje w okresie ciąży, stosowania niewłaściwej diety, permanentnie nieprawidłowego poziomu glukozy lub podczas odżywania pozajelitowego. Przed rozpoczęciem suplementacji warto  przyjrzeć się bliżej temu pierwiastkowi.

Chrom - czym jest? Dlaczego zalicza się go do insulinomimetyków?

Chrom uznawany jest za pierwiastek niezbędny do życia człowieka. Wpływa na prawidłowy rozwój i wzrost, a także jest kluczowy dla przebiegu wielu reakcji metabolicznych zachodzących w naszym organizmie. W licznych badaniach wykazano pozytywny wpływ chromu (III) na skuteczność terapii insulinowej u osób chorujących na cukrzycę. Chrom bierze udział w regulacji gospodarki węglowodanowej. Proces ten następuje poprzez wpływ na aktywność błonowej fosfatazy tyrozynowej, czyli enzymu powodującego pobudzenie receptorów insuliny, ale także zwiększenie ich ilości, co może mieć znaczenie w leczeniu insulinooporności i zaburzeń z nią związanych. Już w latach 50. odkryto, że opisywany pierwiastek jest istotnym składnikiem czynnika tolerancji glukozy (GTF, ang. Glucose Tolerance Factor), co prawdopodobnie związane jest z jego wpływem na metabolizm glukozy i prawidłowy poziom insuliny.

Jakie są źródła chromu?

Chociaż wraz z upływem lat zmniejsza się poziom chromu w naszym organizmie, w praktyce jego niedobór występuje niezwykle rzadko. Do głównych przyczyn za niskiego poziomu chromu zalicza się nieprawidłowy sposób odżywiania i przewlekły stres. Czynniki stresogenne, takie jak: dieta obfitująca w cukry proste, obciążenie glukozą, okres ciąży oraz karmienia piersią, długotrwałe przemęczenie, infekcje, uraz fizyczny lub emocjonalny mogą znacząco wpłynąć na metabolizm chromu. Dochodzi wówczas do zwiększonego wydalania tego pierwiastka wraz z moczem oraz obniżenia jego poziomu w organizmie.  Wówczas warto rozważyć wzbogacenie diety w pokarmy dostarczające chromu lub zastosować suplementację gotowymi produktami farmaceutycznymi. Naturalnymi źródłami tego składnika są drożdże, kakao, pełnoziarniste produkty zbożowe, jaja, orzechy, szparagi, wątroba cielęca, ryby i owoce morza (ostrygi, małże), a także owoce (zwłaszcza gruszki i jabłka). Warto dodać, że produktami zwiększającymi przyswajalność chromu są: witamina B3 (niacyna), kwas askorbinowy (witamina C) oraz glicyna (aminokwas). Z kolei cynk, cukry proste i żelazo ograniczają jego wchłanianie, co warto wziąć pod uwagę podczas niedoborów w organizmie i suplementacji tego składnika.

Czy należy suplementować chrom podczas odchudzania?

Preparaty z chromem zyskały bardzo dużą popularność jako środki wspomagające kuracje odchudzające, a także zwiększające masę mięśniową.  Jednakże wyniki przeprowadzonych badań nie są jednoznaczne, a często wręcz sprzeczne. Część naukowców obala słuszność suplementacji tego pierwiastka podczas odchudzania. Z kolei inni badacze dowodzą, że stosowanie organicznych związków chromu, jak pikolinian lub nikotynian przyczynia się do zmniejszenia procentowej zawartości tkanki  tłuszczowej, obniżenia masy ciała, a także zwiększenia tolerancji glukozy. Naukowcy wskazują również, że chrom umożliwia efektywniejsze wchłanianie i wykorzystanie glukozy przez komórki, a także powoduje wzrost wrażliwości komórek trzustki na insulinę i poprawia kontrolę łaknienia.

Można zatem przypuszczać, że jego odpowiedni poziom w organizmie będzie miał korzystny wpływ na ograniczenie apetytu oraz zwiększenie skuteczności odchudzania.

Chrom – wskazania do suplementacji

W licznych badaniach stwierdzono, że stosowanie preparatów z chromem przynosi korzystne efekty w wielu schorzeniach zdrowotnych. Suplementację tego pierwiastka zaleca się zwłaszcza w przypadkach upośledzonej tolerancji glukozy. U pacjentów z cukrzycą insulinoniezależną zaobserwowano obniżenie poziomu glukozy na czczo, wzrost tolerancji glukozy, obniżenie poziomu insuliny, łącznego poziomu glukozy i trójglicerydów we krwi oraz wzrost poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. Związane jest to głównie z oddziaływaniem chromu  na mechanizmy regulujące poziom glukozy we krwi. Dodatkowo związek ten pełni istotną funkcję w metabolizmie białek i lipidów – zwłaszcza cholesterolu. Związki Cr (III) wchodzą w skład enzymów i kwasów nukleinowych. Przez to opisywany pierwiastek uczestniczy w licznych procesach zachodzących w naszym organizmie, m.in.: antyoksydacyjnych, immunologicznych, krzepnięcia krwi, w syntezie RNA i DNA, a także wpływa na wydzielanie hormonów i niektórych witamin.

Chrom – skutki uboczne suplementacji

Pomimo że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, jakie dawki chromu są bezpieczne dla organizmu, może niekiedy dojść do spożycia nadmiernej ilości tego pierwiastka. Warto zaznaczyć, że przedawkowanie chromu, którego źródłem jest pożywienie, jest raczej niemożliwe. Jedynie dodatkowa suplementacja tego składnika, może spowodować jego nadmierny poziom w organizmie, prowadzący do wystąpienia efektów ubocznych. Dochodzi wówczas do upośledzenia działania insuliny, co może być zwłaszcza niebezpieczne u osób z cukrzycą, czy chorobami insulinozależnymi.

Chrom – który suplement wybrać i jak go dawkować? Który chrom jest lepszy – organiczny, czy nieorganiczny?

Pośród wielu preparatów zawierających chrom, które znajdują się na rynku, można go znaleźć zarówno w postaci organicznej, jak i nieorganicznej. Zaobserwowano, że występują wyraźne różnice we wchłanianiu chromu, w zależności od formy, w jakiej jest stosowany. Badacze wskazują, że dziennie w jelitach człowieka przyswajane jest 0,5–2% Cr w postaci nieorganicznych soli i około 25–30% w postaci organicznych kompleksów.  Za jedno z najlepszych źródeł tego pierwiastka uznawane są preparaty drożdżowe.

Rozpoczynając stosowanie preparatów będących źródłem chromu, należy uwzględnić bezpieczne i zalecane dawki dietetyczne (RDA, ang. Recommended Dietary Allowances) dla chromu (III), które u zdrowego człowieka wynoszą 50–200 μg/dzień.

Jednocześnie należy pamiętać, że pomimo tego, że chrom jest niezbędnym mikroelementem, jego suplementacja powinna dotyczyć przede wszystkim  osób, u których stwierdzono niedobór tego pierwiastka. Przy wyborze suplementu, będącego uzupełnieniem niedoborów chromu, warto dokonać analizy, w jakim celu ma on być stosowany. Jeśli dodatkowa podaż tego pierwiastka ma wspomóc proces odchudzania, wówczas warto wybrać preparat łączony. Będzie on zawierał także inne substancje, jak np. wspomniana wyżej niacyna, zielona herbata, czy inulina (wielocukier), które wpłyną korzystnie na utratę zbędnych kilogramów. Natomiast dla osób cierpiących na zaburzenia poziomu glukozy lub insuliny w organizmie, zaleca się konsultację z lekarzem prowadzącym, a następnie wspólny wybór odpowiedniego preparatu z chromem, który będzie pomocny przy stosowanej terapii leczniczej. W każdym przypadku należy zwrócić uwagę na: dawkę oraz postać w jakiej występuje chrom w danym preparacie, co jest kluczowe dla uzyskania oczekiwanych efektów. Na stopień wchłaniania chromu nie wpływa, czy jest on zażywany po posiłku, czy przed posiłkiem. Nie ma znaczenia też pora dnia.

  1. M.Pawlak i in., „Zastosowanie związków kompleksowych rutenu, złota, wanadu, chromu, bizmutu, technetu w medycynie – część II", „ptchem.pl”, [online], https://ptchem.pl/storage/pages/December2020/zeszyt_11_12.pdf, [dostęp:] 27.03.2021 r.
  2. K. Walkiewicz i in., „Znaczenie substancji aktywnych pochodzenia roślinnego w cukrzycy", „postepyfitoterapii.pl”, [online], http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/04/pf_2016_049-054.pdf, [dostęp:] 27.03.2021 r.
  3. E. Król i in., „Poglądy na temat roli chromu (III) w zapobieganiu i leczeniu cukrzycy". „Diabetologia Praktyczna”, 9(3-4): 168-175, 2008.
  4. M. Krzysik i in., „Rola chromu w etiopatogenezie wybranych chorób, „Bromatologia i chemia toksykologiczna”, nr 3, XLIII, 428 – 435, 2010.
  5. K. Walkiewicz i in., „Znaczenie substancji aktywnych pochodzenia roślinnego w cukrzycy", „Postępy Fitoterapii”, nr 1, 49-54, 2016.
  6. L. Sobański i in., „Rola chromu w życiu człowieka, „Bromatologia i chemia toksykologiczna”, nr 2, XL, 113 – 119, 2007.
  7. E. Szmaj i in., „Dietetyczne i kosmetyczne metody wspomagania terapii cukrzycy typu 2", „Postępy Fitoterapii”,nr  3, 232-240, 2016.
  8. T. Kośla i in., „Chrom trójwartościowy (Cr III) jako pierwiastek śladowy niezbędny dla zwierząt i ludzi", „Medycyna Weterynaryjna”, 74 (9), 560-567, 2018.
  9. Z. Goluch-Koniuszy i in., „Znaczenie żywienia w fizjologicznej insulinooporności u młodzieży będącej w skoku pokwitaniowym", „Bromatologia i chemia toksykologiczna”, nr 1, L, 8 – 16, 2017.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estradiol (E2) – normy. Kiedy badać, jak zwiększyć poziom hormonu? Interpretacja wyników

    Badanie poziomu estradiolu (E2) często wykonuje się u kobiet, które mają problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem, a także uskarżają się na nieregularny cykl miesiączkowy. U mężczyzn zaburzenia stężenia estradiolu we krwi objawiają się w postaci rozregulowanego popędu płciowego, ogólnych problemów związanych z płodnością lub w przypadku ginekomastii i nowotworu jądra. Na pobranie krwi należy zgłosić się na czczo, informując lekarza interpretującego wyniki badania krwi o tym, że jest się w ciąży oraz o zażywaniu wszelkich leków (np. antykoncepcji hormonalnej) i suplementów diety (np. biotyna). Jakie są pozostałe przyczyny i objawy obniżonego, a także za wysokiego poziomu estradiolu w organizmie, ile kosztuje badanie E2 wykonywane prywatnie i oznaczenie których współczynników hormonalnych należy wykonać wraz z analizą stężenia E2? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Amylaza trzustkowa (AMY) we krwi – badanie, wskazania, normy i interpretacja wyników

    Badanie poziomu amylazy trzustkowej jest przydatne podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób tego gruczołu, ponieważ AMY stanowi swoisty marker zapalenia tego narządu. Dzięki analizie wyników prób trzustkowych można także ocenić, czy organizm prawidłowo trawi skrobię i inne wielocukry, ale także ocenić ogólną kondycję układu pokarmowego. Przejściowy wzrost stężenia amylazy (trwający około dwie trzy doby) występuje także u pacjentów, którzy wykonywali gastroskopię lub badania obrazowe z użyciem kontrastu. Jak się przygotować do badania amylazy trzustkowej, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo oraz jaki wpływ na poziom AMY ma poziom adrenaliny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij