Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?
Alicja Świątek

Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Przygotowując się do ciąży, warto wykonać niezbędne badania ginekologiczne i laboratoryjne. Należy zaprzestać stosowania jakichkolwiek używek, takich jak palenie papierosów, czy picie alkoholu, a także ograniczyć stres i wprowadzić regularną aktywność fizyczną. Kluczowe jest prowadzenie właściwej diety oraz w przypadku stwierdzonych niedoborów uzupełnienie niezbędnych składników. Ponieważ ciąża jest szczególnym okresem w życiu kobiety, w którym organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na podstawowe składniki budulcowe, witaminy i minerały,  dlatego tak ważne jest zdrowe odżywianie oraz suplementacja składników ważnych dla prawidłowego rozwoju dziecka, jak kwas foliowy.

Od kiedy należy zacząć suplementację przed ciążą?

Ciąża jest szczególnym okresem w życiu kobiety, do którego warto się odpowiednio przygotować. Pomimo że nie ma jednoznacznych zaleceń towarzystw ginekologicznych, wielu lekarzy wskazuje, aby przed rozpoczęciem starań dotyczących powiększenia rodziny, wprowadzić odpowiednią suplementację oraz wykonać badania diagnostyczne. Zazwyczaj zakłada się, aby dodatkowe witaminy, minerały i uzupełnienie codziennej diety wprowadzić ok. 3 miesięcy przed planowaniem zajścia w ciąże, a niektóre składniki warto wprowadzić nawet już wcześniej, jak np. kwas foliowy, który korzystnie jest przyjmować pół roku przed poczęciem dziecka. Jednak pierwszym krokiem jest wykonanie badań diagnostycznych określających poziom witamin i minerałów. Na podstawie otrzymanych wyników można ocenić, które składniki są w normie, a które należy uzupełnić i rozpocząć ich suplementację.

Dowiedz się więcej, jak wygląda Kalendarz badań w ciąży

Suplementacja przed ciążą – witaminy

Podstawowym składnikiem, który jako pierwszy przychodzi na myśl przy staraniu się o dziecko jest witamina B9 – kwas foliowy. Najkorzystniej pół roku przed rozpoczęciem starania się o dziecko wprowadzić suplementację tej witaminy lub jego pochodnych (foliany). Właściwy poziom kwasu foliowego w organizmie warunkuje zapobieganie rozwojowi wad cewy nerwowej, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń układu nerwowego dziecka (bezmózgowie, małomózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuklina układu nerwowego). Zgodnie z zaleceniami kobiety w wieku rozrodczym powinny przyjmować 400 µg folianów dziennie, a w okresie ciąży do 600 µg. Warto również zadbać o właściwy poziom witaminy D3, która wpływa na prawidłową budowę tkanki kostnej oraz gospodarkę wapniowo-fosforanową. Zapotrzebowanie na ten składnik uzależnione jest od jego stężenia we krwi, które powinno przekraczać wartość 30–50 ng/ml. Zazwyczaj dla kobiet w ciąży i okresie karmienia rekomendowana jest suplementacja witaminy D3 w dawce 1500–2000 IU/dobę.  Ważnym dodatkiem w jadłospisie kobiet starających się o dziecko jest wzbogacenie diety w witaminy o działaniu antyoksydacyjnym, czyli A, C, E oraz wpływające korzystnie m.in. na układ nerwowy – witaminy z grupy B.

Polecane dla Ciebie

Suplementacja przed ciążą – minerały i kwasy tłuszczowe

Przed rozpoczęciem starań o dziecko warto sprawdzić poziom hormonów tarczycy, wykonując badanie tyroksyny (fT4) i jej aktywnej formy trijodotyroniny (fT3), które są kluczowe dla prawidłowego rozwoju płodu. Zdarza się, że lekarz zaleca suplementację jodem, który jest niezbędny do produkcji tych związków. Wysoka, wyższa niż w niektórych rybach, zawartość jodu znajduje się w brunatnicach, które można kupić w formie tabletek lub proszku i które ukrywają się pod nazwą kelp. W czasie ciąży zapotrzebowanie na jod zwiększa się z uwagi na konieczność zabezpieczenia potrzeb rosnącego płodu oraz wyrównania zwiększonego wydalania jodu z moczem u kobiet w tym stanie fizjologicznym. Ważnym składnikiem dla przyszłej mamy jest również żelazo. Wpływa na poprawę płodności oraz zmniejsza ryzyko poronień. Należy także zadbać o prawidłowy poziom wapnia, który wpływa na tworzenie mocnych kości. Niezwykle ważne w diecie są kwasy tłuszczowe omega-3 (przede wszystkim EPA i DHA). Jak wykazały badania, wpływają korzystnie na proces zapłodnienia oraz warunkują prawidłowy rozwój poczętego dziecka.

Czy istnieją suplementy obniżające płodność?

Przyjmowanie niektórych leków może obniżać płodność. Przewlekłe stosowanie leków może niekiedy utrudniać zajście w ciążę oraz zmniejszać potencję.

Do leków, które mogą obniżać płodność, zaliczono:

  • leki hormonalne,
  • leki przeciwnowotworowe,
  • leki na nadciśnienie i choroby serca,
  • leki przeciwdepresyjne,
  • antybiotyki,
  • sterydy,
  • (a nawet) przewlekła terapia aspiryną.
Dlatego w przypadku podjęcia decyzji o staraniu się o dziecko warto skonsultować się z ginekologiem i poinformować go o wszystkich przyjmowanych lekach.

Suplementacja przed ciążą – zioła

W aptekach dostępnych jest wiele preparatów ziołowych. Jednak wiele z nich bezwzględnie nie może być stosowane w okresie ciąży. W tym szczególnym okresie przeciwwskazane jest stosowanie m.in.: aloesu (może wywołać skurcze macicy i poronienie), anyżu, boldo, miłorzębu japońskiego, jałowca pospolitego, kozieradki pospolitej, kruszyny, lukrecji, mącznicy lekarskiej, pluskwicy, rzewienia, senesu, szałwii lekarskiej, piołunu, żeń-szenia. Istnieje jednak szereg ziół, które można bezpiecznie przyjmować w czasie ciąży. Najczęściej stosowanym przez ciężarne składnikiem jest imbir. Substancje zawarte w tej roślinie wykazują aktywność przeciwwymiotną, ograniczając mdłości i nudności, występujące u przyszłych mam. Dodatkowo działają przeciwdrobnoustrojowo, łagodnie rozgrzewająco oraz ograniczają kaszel, dlatego wspomagają złagodzenie objawów przeziębienia i infekcji. W stanach  stresowych i zaburzeniach snu ukojenie przynosi melisa, która działa łagodnie uspokajająco. W stanach zapalnych, infekcyjnych oraz problemach żołądkowych zalecane są napary z rumianku. Przy problemach gastrycznych, zaparciach, niestrawności pomocna może okazać się mięta pieprzowa, działająca żółciopędnie i żółciotwórczo oraz wspomagająca trawienie.

Ważne, aby stosując preparaty ziołowe w okresie ciąży stosować się do zaleceń wskazanych przez producenta, które znajdują się na opakowaniu lub ulotce i nie przekraczać zalecanych dawek.  

Suplementy wspomagające płodność dla mężczyzn

Jak wskazują dane naukowe, na jakość i produkcję spermy u mężczyzn znaczący wpływ ma dieta, dlatego również przyszły tata powinien zadbać o prawidłową dietę podczas starania się o poczęcie dziecka.

Badania pokazują, że wzrost ilości przyjmowanych antyoksydantów u panów wiąże się ze zwiększeniem ruchliwości oraz ogólnej liczby plemników, co poprawia jakość spermy i zwiększa szanse na zapłodnienie.

Składniki o właściwościach przeciwutleniających, które warto wprowadzić do codziennego jadłospisu u mężczyzn starających się o dziecko:

  • witamina C (natka pietruszki, owoce dzikiej róży, papryka, cytrusy),
  • witamina E (tłuszcze roślinne, jak: oleje z zarodków pszenicy, słonecznikowy, krokoszowy, orzechy),
  • likopen (świeże pomidory, a przede wszystkim przetwory pomidorowe),
  • selen (migdały, podroby, ryby i owoce morze),
  • resweratrol (przetwory z czerwonych winogron, granaty),
  • B-karoten (marchew, suszone morele, natka pietruszki, szpinak).
  1. Bazylko A., Substancje roślinne, wskazania i przeciwwskazania do stosowania w czasie ciąży i przygotowania do porodu „ptfarm.pl” [online],https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2010/07-2010/04%20%20Rosliny%20w%20ciazy.pdf, [dostęp:] 13.10.2021 r.
  2. Karowicz-Bilińska A. i in., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących, [online], https://www.ptgin.pl/sites/default/files/page-2019/Stosowanie%20witamin%20i%20mikroelement%C3%B3w%20u%20kobiet%20planuj%C4%85cych%20ci%C4%85%C5%BC%C4%99%2C%20ci%C4%99%C5%BCarnych%20i%20karmi%C4%85cych_0.pdf, [dostęp:] 13.10.2021 r.
  3. Makowska-Donajska M., Suplementacja witamin i składników mineralnych podczas ciąży, „journals.viamedica.pl” [online], https://journals.viamedica.pl/ginekologia_perinatologia_prakt/article/view/54431, [dostęp:] 13.10.2021 r.
  4. Drosdzol-Cop A., Zalecenia dotyczące suplementacji kobiet planujących ciążę i ciężarnych w praktyce, „forumginekologii.pl” [online], https://www.forumginekologii.pl/artykul/zalecenia-dotyczace-suplementacji-kobiet-planujacych-ciaze-i-ciezarnych-w-praktyce, [dostęp:] 13.10.2021 r.
  5. M. Makowska-Donajska, L. Hirnle, Suplementacja witamin i składników mineralnych podczas ciąży, „Gi-nekologia i Perinatologia Praktyczna” 2017, s. 166–172.
  6. Carlson S. E. i in., DHA supplementation and pregnancy outcomes, "Am J Clin Nutr.” 2013, nr 97, s. 808-815.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • In vitro – na czym polega, przebieg, skuteczność, koszt

    Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy z płodnością ma ok. 12% populacji. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to aż 20% osób w wieku reprodukcyjnym. Nadzieję na posiadanie potomstwa daje jednak metoda in vitro, która w dużej mierze jest finansowana z programów samorządowych.

  • Łysienie poporodowe – jak długo trwa wypadanie włosów po ciąży i jak sobie z nim radzić?

    Każda kobieta marzy o tym, aby jej włosy były piękne, gęste i lśniące. I właśnie w okresie ciąży włosy takie się stają — są mocniejsze i wyglądają zdrowiej niż przed ciążą. Niestety, ten stan nie będzie utrzymywał się długo, ponieważ włosy zaczynają wypadać zazwyczaj po porodzie. Mówi się wówczas, że doszło do łysienia poporodowego. Czy jest ono groźne? Co robić, gdy po ciąży nadmiernie wypadają włosy? Podpowiadamy.

  • Jak objawia się owulacja? Czy tylko w tej fazie cyklu można zajść w ciążę?

    Owulacja to proces uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka zlokalizowanego w jajniku. Współczesna medycyna daje możliwość stymulacji owulacji. Jest to metoda stosowana w leczeniu niepłodności, która definiowana jest jako niemożność uzyskania ciąży klinicznej przez 12 miesięcy mimo regularnych stosunków płciowych. Obliczanie momentu owulacji może zatem służyć jako metoda antykoncepcyjna lub sposób na zwiększenie szans na zapłodnienie w sytuacji starań o dziecko.

  • USG genetyczne – kiedy wykonać? Ile kosztuje i co może pokazać?

    Badanie USG genetyczne jest w pełni bezpieczne zarówno dla dziecka, jak i dla kobiety ciężarnej. Jest ono jednym z najważniejszych badań wykonywanych w trakcie trwania ciąży. Podczas badania oceniana jest m.in. anatomia płodu oraz ryzyko aberracji chromosomowych. Jak wygląda obowiązkowe badanie prenatalne i ile kosztuje USG genetyczne?

  • Jakie zmiany hormonalne zachodzą w organizmie kobiety w trakcie ciąży?

    Burza hormonalna to potoczne określenie na wszelkiego rodzaju zmiany zachodzące w gospodarce gruczołów dokrewnych w trakcie trwania ciąży. Każdą kobietę ciężarną dotyczą te same wahania, niemniej towarzyszą im różne odczucia. Co dzieje się z organizmem kobiety w czasie ciąży? Jakie hormony działają na początku ciąży oraz co kortyzol ma wspólnego ze zmiennością nastroju?

  • Pierwsze objawy ciąży – po czym poznać, że doszło do zapłodnienia?

    Mdłości, zawroty głowy, tkliwość piersi? Czy te objawy świadczą o tym, że kobieta jest w ciąży? Owszem, mogą na to wskazywać, niemniej nie muszą. Specjaliści z zakresu ginekologii i położnictwa nie definiują jednoznacznie tzw. wczesnych i późnych objawów ciąży. Można jednak wyróżnić zarówno prawdopodobne, jak i pewne jej oznaki.

  • Kangurowanie – czym jest i jakie może przynieść korzyści?

    Budowanie więzi z dzieckiem można rozpocząć już od pierwszych minut, w których malec pojawi się na świecie. Proces, który odbywa się w kontakcie skóra do skóry, nazywa się kangurowaniem. Może być wykonywane przez mamę, ale także przez tatę noworodka. Jak się przygotować do kangurowania i jak długo można je praktykować?

  • Jakie są objawy niedoczynności tarczycy w ciąży? Czy można ją leczyć? Normy badań

    Niedoczynność tarczycy w ciąży może zwiększyć ryzyko związane z poronieniem, odklejeniem łożyska, niedokrwistością, nadciśnieniem ciążowym czy krwawieniem poporodowym. Wyjątkowo newralgiczny moment to ten, kiedy niedoczynność wystąpi w pierwszym trymestrze ciąży. Jak diagnozować i leczyć niedoczynność tarczycy u kobiety w ciąży, tak aby terapia była skuteczna i nie zaszkodziła dziecku?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij