CBCT (tomografia stożkowa) – przebieg badania, wskazania, wady i zalety
Agata Pikulska

CBCT (tomografia stożkowa) – przebieg badania, wskazania, wady i zalety

CBCT (tomografia wiązki stożkowej) jest badaniem płatnym i wykonywanym na podstawie skierowania lekarskiego. Wykorzystywane jest najczęściej podczas leczenia stomatologicznego lub laryngologicznego. Pozwala na zobrazowanie zmian, które są niewidoczne na klasycznym prześwietleniu struktur zębowych. Ile kosztuje badanie tomografii stożkowej, jak wygląda CBCT i jakie są wskazania do prześwietlenia z wykorzystaniem tej metody? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

CBCT to szybkie i bezbolesne badanie z zakresu diagnostyki obrazowej, znajdujące zastosowanie w wielu dziedzinach stomatologii (m.in. w ortodoncji i chirurgii szczękowo-twarzowej), a także w radioterapii i laryngologii. Tomografia CBCT pozwala na precyzyjną ocenę stanu zębów, szczęki, żuchwy, zatok czy stawów skroniowo-żuchwowych.

Co to jest tomografia stożkowa CBCT?

CBCT (ang. Cone Beam Computed Tomography) jest nazywana również stożkową tomografią komputerową lub stomatologiczną tomografią wolumetryczną. Określenie „stożkowa” podchodzi od wykorzystywanej w trakcie badania wiązki promieniowania, która ma kształt stożka. Podczas tomografii CBCT lampa rentgenowska wykonuje obrót wokół głowy pacjenta, co pozwala na zebranie dużej ilości danych, umożliwiając tym samym uzyskanie szczegółowego obrazu badanego obszaru. Badanie CBCT charakteryzuje się większą dokładnością niż badanie RTG. Możliwe jest wykonanie rekonstrukcji (przetworzenia) skanów na obraz trójwymiarowy, co pozwala lekarzowi na obejrzenie badanej struktury pod dowolnym kątem. Dzięki zniwelowaniu nakładania się tkanek CBCT obciążona jest niskim ryzykiem wystąpienia artefaktów (zakłóceń), możliwe jest jednak ich powstanie, jeśli w trakcie skanowania pacjent się poruszy lub gdy w obrębie głowy będą się znajdować metalowe elementy. Obraz uzyskuje się w formie cyfrowej na komputerze, a pacjent dostaje wynik na płycie CD/DVD.

CBCT – wskazania do badania

Badanie CBCT ma zastosowanie praktycznie w każdej dziedzinie stomatologii. Tomografię stożkową wykonuje się w celu oceny struktur zębowych przed zabiegami implantacji, w diagnostyce zębów zatrzymanych, nadliczbowych i dodatkowych, schorzeń stawów skroniowo-żuchwowych i wad twarzoczaszki. CBCT jest także przydatna w planowaniu leczenia ortodontycznego, lecz metodą z wyboru w tej dziedzinie nadal jest zdjęcie pantomograficzne, ze względu na ekspozycję pacjenta na mniejszą dawki promieniowania. Badanie tomografii stożkowej wykonuje się również po urazach twarzoczaszki, ponieważ pozwala ono na dostrzeżenie nawet niewielkich złamań. Kolejnym wskazaniem do przeprowadzenia CBCT jest ocena przed rozpoczęciem leczenia kanałowego, ocena próchnicy czy chorób przyzębia, a także sytuacja, gdy zwykłe badanie RTG nie przyniesie wystarczających informacji do postawienia diagnozy lub zaplanowania leczenia.

Tomografię stożkową wykonuje się także w laryngologii – metoda ta pozwala na diagnostykę stanów chorobowych jamy nosowej oraz zatok szczękowych. CBCT znajduje zastosowanie również w radioterapii i polega na weryfikacji ułożenia pacjenta na stole terapeutycznym. Tomografia stożkowa zostaje wykonana bezpośrednio przed napromienianiem, a następnie system porównuje uzyskane wyniki z wcześniej wykonanymi obrazami i sprawdza, czy ułożenie jest zgodne z zaplanowaną pozycją.

CBCT – przeciwwskazania do badania

Przeciwwskazaniem do wykonania tomografii stożkowej CBCT, ze względu na narażenie na promieniowanie w trakcie badania, jest ciąża. Badanie to charakteryzuje się co prawda mniejszą dawką promieniowania rentgenowskiego niż standardowa tomografia komputerowa, jednak przeprowadzanie tego badania u kobiet w ciąży nie jest wskazane. Wyjątek stanowi sytuacja, w której życie pacjentki jest zagrożone i korzyści z wykonania badania przewyższają ryzyko ewentualnego wpływu promieniowania na płód.

Jak wygląda badanie CBCT?

CBCT to badanie diagnostyczne niewymagające wcześniejszego przygotowania. Przed jego wykonaniem należy zdjąć wszystkie metalowe przedmioty z okolicy głowy, takie jak okulary, biżuteria, spinki do włosów czy aparat słuchowy. Pacjent dostanie do założenia fartuch ołowiany, który ma za zadanie ograniczyć dawkę promieniowania docierającą do ciała. W trakcie badania lampa rentgenowska wykonuje obrót wokół głowy pacjenta. Konieczne jest wówczas, aby pacjent w momencie wykonywania skanu (przez kilka – kilkanaście sekund) pozostał nieruchomo, w pozycji, w której został ustawiony przez osobę wykonującą badanie (stojącej lub siedzącej).

CBCT – cena/refundacja, skierowanie

Skierowanie na wykonanie CBCT jest konieczne zarówno w przypadku badań refundowanych, jak i tych opłacanych przez pacjenta. Skierowanie może wystawić stomatolog lub inny lekarz specjalista. Cena tomografii stożkowej zależy od badanego obszaru oraz od placówki wykonującej badanie. CBCT zatok kosztuje około 170 zł, CBCT szczęki lub żuchwy – od 165 do 250 zł, a CBCT wszystkich zębów (badanie łączone szczęki i żuchwy) – od 220 do 350 zł. Cena CBCT stawów skroniowo-żuchwowych wynosi od 165 (badanie w jednej pozycji) do 450 zł (badanie czynnościowe – w zwarciu i rozwarciu). W niektórych pracowniach wykonanie opisu przez lekarza radiologa jest płatne dodatkowo.

Teoretycznie tomografię stożkową można wykonać bezpłatnie w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, ale niewiele placówek diagnostycznych posiada umowę z NFZ na darmowe wykonywanie tego badania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Hormon wzrostu – badanie, normy, nadmiar, niedobór. Czy suplementacja i leczenie niskorosłości somatotropiną (GH) jest skuteczna?

    Badanie poziomu hormonu wzrostu jest jednym z bardziej specyficznych oznaczeń, ponieważ nie wystarczy jedno pobranie krwi, aby uzyskać pełen obraz poziomu somatotropiny w organizmie. GH jest wydzielane przez przysadkę mózgową pulsacyjnie, a jego stężenie uzależnione jest od pory dnia. Podczas snu organizm wydziela go najwięcej. Zaburzenia gospodarki hormonalnej prowadzą do powstania niskorosłości, gigantyzmu lub akromegalii. Z kolei zastrzyki z hormonu wzrostu są polecane na forach internetowych przez osoby uprawiające sporty sylwetkowe lub wytrzymałościowe, ponieważ GH ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej i wpływa na wzrost masy mięśniowej.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij