Besan (mąka z ciecierzycy) – właściwości, wartości odżywcze, zastosowanie. Zdrowe przepisy z mąką z cieciorki
Karolina Dereń

Besan (mąka z ciecierzycy) – właściwości, wartości odżywcze, zastosowanie. Zdrowe przepisy z mąką z cieciorki

Besan to mąka z ciecierzycy, którą można samodzielnie przygotować w domu. Ma niski indeks glikemiczny i zawiera wysoką ilość białka. Jakie właściwości ma mąka z cieciorki? Kto może włączyć ją do diety? Do czego warto ją dodawać?

Besan, czyli mąka z ciecierzycy, jest niezastąpionym składnikiem kuchni indyjskiej. Spośród innych rodzajów mąk wyróżnia się wysoką zawartością białka, błonnika i składników mineralnych. Ze względu na swoje właściwości stanowi ważny element diety roślinnej i nie tylko.  

Czym jest besan? Jak powstaje mąka z ciecierzycy? 

Ciecierzyca, znana również jako cieciorka lub włoski groch, jest rośliną pochodzącą z Bliskiego Wschodu, gdzie uprawiano ją już w 6500 r. p.n.e. Ciecierzyca znalazła zastosowanie w kuchni na całym świecie, będąc podstawowym składnikiem wielu smacznych potraw (jak falafel czy hummus). Ciekawym i nieoczywistym zastosowaniem ciecierzycy jest pozyskiwanie z niej mąki. Mąka ta, inaczej określana jako besan, powstaje poprzez zmielenie ziaren ciecierzycy. Posiada przyjemny, lekko orzechowy aromat. Jest mąką dość ciężką i do przyrządzenia niektórych potraw musi zostać wymieszana z tak zwanymi mąkami bazowymi.  

Mąka z ciecierzycy – wartości odżywcze i właściwości 

Cieciorka, a co za tym idzie, otrzymywany z niej besan, jest produktem o wysokiej zawartości białka. W 100 g mąki z ciecierzycy znajduje się ponad 20 g tego makroskładnika. W porównaniu do mąki pszennej jest to ilość dwukrotnie wyższa.   

Kaloryczność tego produktu wynosi około 387 kcal w 100 gramach. Besan zawiera składniki mineralne takie jak żelazo, potas oraz magnez. Dokładne wartości odżywcze besanu przedstawiono w tabeli poniżej:

Składnik Zawartość  w 100 g
Energia 387 kcal  
Białko 22,39 g 
Tłuszcz 6,69 g 
Węglowodany 57,82 g 
Błonnik 10,8 g
Wapń 45 mg 
Żelazo  4,86 mg
Magnez 166 mg 
Fosfor 318 mg
Potas  846 mg 
Sód  64 mg 
Cynk  2,81 mg 
Witamina B3  1 mg 
Witamina B9  437 μg 

Mąka z cieciorki – zastosowanie 

Mąka z ciecierzycy to nieodłączny element słodyczy, placków, przekąsek kuchni indyjskiej i nie tylko. Jedną z najbardziej popularnych przekąsek jest pakora, którą przygotowuje się poprzez zanurzenie kawałków warzyw w cieście, a następnie smażenie ich w głębokim oleju. Besan w tej potrawie stanowi główny składnik panierki. Bardzo popularne są również słodkie kuleczki besan ladoo z kardamonem. Powszechnie znaną i lubianą potrawą z besanem w roli głównej jest też socca, zwana chlebem nicejskim. Podawana jest jako przystawka, a także z dodatkiem warzywnym lub mięsnym. 

Do czego jeszcze możemy użyć mąki z cieciorki? Besan użyty samodzielnie nie nadaje się do przyrządzenia tradycyjnego ciasta, ale doskonale może sprawdzić się jako składnik naleśników, gofrów czy pizzy. W dietach wegańskich dobrze sprawdzi się jako zamiennik jajka, pozwalając na lepsze zlepianie się składników np. warzywnych klopsików. 

Besan wymieszany z wodą lub jogurtem używany jest również jako maseczka do twarzy.  

Mąka z ciecierzycy (besan) – cena. Gdzie kupić i jak przechowywać besan?

Gotową mąkę z ciecierzycy można zakupić w sklepach ze zdrową żywnością, zarówno tych stacjonarnych, jak i internetowych. Jeżeli chodzi o cenę, besan jest jedną z droższych mąk – kosztuje w granicach 10–14 zł za kilogram produktu.   

Domowa mąka z ciecierzycy – jak zrobić?  

Besan możemy również przygotować samodzielnie w prosty i szybki sposób. Jedyne czego potrzebujemy to ciecierzyca i młynek do kawy lub blender. 

Jak zatem zrobić domową mąkę z cieciorki?  

  1. Suche ziarna ciecierzycy (2–3 szklanki) należy podprażyć na suchej patelni, mieszając od czasu do czasu, a następnie pozostawić do wystudzenia. 
  2. Wystudzone ziarna należy mielić partiami za pomocą mocnego blendera lub w młynku do kawy. 
  3. Powstałą mąkę dobrze jest przesiać, jeżeli zostaną większe grudki, należy je ponownie zmielić. 
  4. Gotową domową mąkę z ciecierzycy przesypać do szczelnego opakowania. 

Jak przechowywać mąkę z ciecierzycy? 

Zarówno domowy, jak i zakupiony besan należy przechowywać w szczelnym opakowaniu, najlepiej w suchym, chłodnym miejscu.  

Mąka z cieciorki – dla kogo? (przeciwwskazania) 

Ze względu na to, że besan jest produktem pochodzenia roślinnego oraz że zawiera wysoką ilość białka, należy do produktów szczególnie cennych dla osób stosujących dietę rośliną.   

Mąka z cieciorki jest produktem bezglutenowym, dlatego też może znaleźć się w menu osób, które ze względów zdrowotnych nie mogą spożywać glutenu.  

Warto zaznaczyć również, że besan posiada niski indeks glikemiczny (IG) równy 35, dlatego może być dodatkiem w diecie diabetyków.  

Stosowanie mąki z ciecierzycy może być problematyczne w sytuacjach, gdy w diecie należy ograniczyć ilość dostarczanego białka (przykładem są choroby nerek), ponieważ tak jak wcześniej wspomniano, mąka z ciecierzycy jest produktem zawierającym dużą ilość tego makroskładnika.   

Zdrowe przepisy z mąką z ciecierzycy 

Pomidorowy omlet z pieczarkami 

0,5 szklanki besanu wymieszać z połową łyżeczki proszku do pieczenia oraz przyprawami (pieprz, sól, chili). Dodać około 0,5 szklanki wody, całość wymieszać, aż powstanie gładkie ciasto. Pomidora (1 sztuka), sparzyć, obrać i drobno pokroić. Pieczarki (3–4 sztuki) pokroić w plasterki, podsmażyć na rozgrzanej patelni natłuszczonej oliwą z oliwek, a następnie wraz z pokrojonym pomidorem dodać do ciasta. Ciast wlać na lekko natłuszczoną patelnię, smażyć około 5 minut z jednej strony, następnie przewrócić i smażyć jeszcze około 1 minutę. 

Ciecierzycowe gofry 

50 gramów besanu dokładnie wymieszać z około 100 ml wody, 1 łyżką oliwy z oliwek oraz szczyptą soli i ok. 1/3 łyżeczki proszku do pieczenia. Ciasto powinno być lejące, bez grudek. Odstawić na godzinę do lodówki. Następnie zapiekać porcje ciasta w gofrownicy. Podawać z owocami sezonowymi. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij