×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Grasz w gry lub szydełkujesz? Możesz uniknąć problemów z pamięcią

Z wiekiem warto dbać nie tylko o sprawność fizyczną, ale też intelektualną – ten oczywisty fakt potwierdza kolejne badanie, tym razem przeprowadzone przez lekarzy z Mayo Clinic w Scottsdale. Zgodnie z jego wynikami, aktywności pobudzające umysł do działania, takie jak wykonywanie ręcznych robótek, korzystanie z komputera czy granie w gry planszowe, mogą zmniejszać ryzyko degeneracji pamięci powiązanej z wiekiem. Mowa o MCI, czyli łagodnym upośledzeniu poznawczym, będącym wstępem do choroby Alzheimera.

Łagodne upośledzenie funkcji poznawczych (MCI) jest charakterystyczne dla wieku podeszłego, ale nie należy mylić go z demencją. Objawy choroby są znacznie łagodniejsze i nie uniemożliwiają codziennego funkcjonowania podobnie jak poważniejsze stadia neurodegeneracji. Mowa między innymi o trudnościach z przyswojeniem informacji przekazywanych w formie tekstowej lub wykonywaniu bardziej skomplikowanych, wieloetapowych działań wymagających przygotowań czy planowania. MCI może także wpłynąć na umiejętność mowy, upośledzając zdolność do tworzenia zdań złożonych. W przypadku demencji mówimy o znacznym pogorszeniu jakości życia, wynikającym z niemożności wykonywania podstawowych czynności, takich jak ubieranie się czy jedzenie.

Styl życia wpływa na sprawność pamięci

Na demencję czy chorobę Alzheimera nie ma leku, możemy jedynie spowalniać ich rozwój z pomocą farmakologii. Alternatywą, na której coraz częściej koncentrują się naukowcy, jest eliminacja tych czynników, które mogą potencjalnie sprzyjać chorobie, lub wprowadzać te zmniejszające prawdopodobieństwo jej rozwoju. Autorzy wspomnianego badania postanowili sprawdzić, czy zmiana nawyków związanych z codziennymi czynnościami rekreacyjnymi ma potencjał do tego, żeby poprawić kondycję mózgu, a co za tym idzie opóźnić lub zapobiec neurodegeneracji.

W sumie w badaniu uczestniczyło 2 tysiące osób w średnim wieku 78 lat, które w chwili jego rozpoczęcia nie wykazywały objawów zaburzeń poznawczych żadnego typu. By móc lepiej zrozumieć proces degeneracji, na początku badania deklarowały, jakie aktywności podejmowały regularnie w wieku średnim, czyli między 50 a 65 rokiem życia, oraz po ukończeniu 66 roku życia do chwili obecnej. Ten element może podważać wiarygodność ostatecznych wyników badania, biorąc pod uwagę, że uczestnicy przez wzgląd na upływ czasu mogli podawać nieprecyzyjne informacje.

Okres badania wyniósł 5 lat, a co 15 miesięcy każdy z jego uczestników przechodził test mający sprawdzać zdolności myślenia i zapamiętywania. To pozwoliło sprawdzić, w jaki sposób kondycja mózgu zmieniała się w zależności od upływu czasu i zmiany typów aktywności.

Aktywność umysłowa obniża ryzyko MCI nawet o połowę

Jak się okazało, używanie komputera w średnim wieku wiązało się z 48-procentowym obniżeniem ryzyka łagodnych zaburzeń poznawczych, a identyczna aktywność w wieku podeszłym skutkowała obniżeniem ryzyka neurodegeneracji o 30 procent. Badani, którzy korzystali z komputera w obu tych okresach, czyli co najmniej od 50 roku życia do chwili zakończenia badania, mogli liczyć na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia problemów poznawczych o średnio 37 procent.

Równie dobre efekty przynosiło wykonywanie robótek ręcznych czy majsterkowanie, czyli czynności wymagające aktywacji zarówno zdolności intelektualnych, jak i manualnych.

Sprawności mózgu sprzyja także bycie towarzyskim i przebywanie wśród innych ludzi. Wspólne wyjścia lub spędzanie czasu w szerszym gronie, jak również powiązane z tym aktywności, takie jak granie w karty, mogą obniżyć ryzyko wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych o około 20 procent. Ta prawidłowość nie ma związku z upływem lat i sprzyja zarówno osobom w średnim, jak i w podeszłym wieku.

Ważne jest nie tylko samo podejmowanie rozmaitych aktywności umysłowych, ale również ich dywersyfikacja. W im większą ich liczbę angażujemy się w późniejszym życiu, tym mniejsze staje się prawdopodobieństwo wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych.

Podejmujący co najmniej dwie aktywności są o około 30 procent mniej narażeni na odczuwanie skutków neurodegeneracji w porównaniu z osobami, które pozostają bierne. Trzy typy zajęć zwiększają ten odsetek do 45 procent, a cztery aż o 56 procent.

Konieczne dalsze badania

Badanie miało charakter obserwacyjny, więc choć naukowcy byli w stanie zidentyfikować związek między mniejszym ryzykiem rozwoju łagodnych zaburzeń poznawczych a różnymi aktywnościami pobudzającymi mózg, trudno powiedzieć, czy podejmowanie ich już po wystąpieniu zaburzeń może odnieść skutek. Można jednak postawić tezę o ich działaniu prewencyjnym wobec osób, u których MCI jeszcze się nie rozwinęło. Wspomniane tezy muszą jednak zostać potwierdzone na drodze dalszych badań.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

J. Krell-Roesch, J. A. Syrjanen, M. Vassilaki i in., Quantity and quality of mental activities and the risk of incident mild cognitive impairment, Neurology , 2019.


Podziel się: