Wysokoprzetworzona żywność zagrożeniem dla zdrowia - portal DOZ.pl
Wysokoprzetworzona żywność zagrożeniem dla zdrowia
Katarzyna Szulik

Wysokoprzetworzona żywność zagrożeniem dla zdrowia

Dwa duże europejskie badania opublikowane na łamach czasopisma „The BMJ” wykazały bezpośrednią relację między spożyciem żywności wysokoprzetworzonej (ultraprzetworzonej) a ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia i śmierci.

Wysokoprzetworzona żywność szkodzi sercu

W pierwszym badaniu naukowcy z Francji i Brazylii ocenili potencjalne powiązania między ultraprzetworzoną żywnością a ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych oraz mózgowo-naczyniowych (stanów wpływających na dopływ krwi do serca i mózgu). Ich odkrycia opierają się na danych o zdrowiu 105 159 francuskich dorosłych (21% mężczyzn, 79% kobiet) ze średnią wieku 43 lata, którzy wypełnili mniej więcej 6 (trwających 24 godziny) kwestionariuszy dietetycznych, aby zmierzyć zwykłe spożycie 3 300 różnych produktów spożywczych w ramach NutriNet-Santé study. Pokarmy pogrupowano według stopnia przetworzenia, a wskaźniki zachorowań mierzono przez maksymalny okres obserwacji wynoszący 10 lat (2009-2018).

Wyniki pokazały, że bezwzględny (10%) wzrost udziału ultraprzetworzonej żywności w diecie wiązał się ze znacznie wyższymi wskaźnikami ogólnej choroby układu krążenia, wieńcowej serca i naczyń mózgowych (zwiększenie odpowiednio o 12%, 13% i 11%). Naukowcy odkryli także istotny związek między nieprzetworzoną lub minimalnie przetworzoną żywnością a niższym ryzykiem wszystkich zgłaszanych chorób.

Wysokoprzetworzone jedzenie niesie śmierć?

W drugim badaniu naukowcy z Hiszpanii ocenili możliwe powiązania między spożyciem ultraprzetworzonej żywności a ryzykiem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny („śmiertelność całkowita”). Ich wyniki opierają się na analizie stanu zdrowia 19 899 hiszpańskich absolwentów uniwersytetów (7 786 mężczyzn, 12 113 kobiet) ze średnią wieku 38 lat, którzy wypełnili 136-punktowy kwestionariusz dietetyczny w ramach badania Seguimiento Universidad de Navarra (SUN). Ponownie żywność była pogrupowana według stopnia przetworzenia, a zgony mierzono średnio przez 10 lat.

Wyniki pokazały, że wyższe spożycie ultraprzetworzonego jedzenia (więcej niż 4 porcje dziennie) wiązało się z 62% zwiększonym ryzykiem śmiertelności całkowitej w porównaniu z niższym spożyciem (mniej niż 2 porcje dziennie). Dla każdej dodatkowej dziennej porcji  tego rodzaju żywności ryzyko śmiertelności względnie wzrosło o 18% (efekt odpowiedzi na dawkę).

Obydwa badania są obserwacyjne, więc nie można ustalić przyczynowości i istnieje możliwość, że niektóre z zaobserwowanych zagrożeń mogą wynikać z niezmierzonych czynników zakłócających.

Polecane dla Ciebie

Promocja zdrowego żywienia jest kluczowa

W obu badaniach uwzględniono dobrze znane czynniki ryzyka związane ze stylem życia i markery jakości dietetycznej, a odkrycia potwierdzają inne analizy łączące wysokoprzetworzoną żywność ze słabym zdrowiem. W związku z tym zespoły badawcze twierdzą, że polityka ograniczająca udział ultraprzetworzonego pokarmu w diecie i promująca spożycie nieprzetworzonego lub minimalnie przetworzonego jedzenia bywa potrzebna do poprawy zdrowia publicznego na świecie. Ten pogląd jest popierany przez australijskich badaczy, którzy wyrazili swoje stanowisko w powiązanym artykule wstępnym. Wynika z niego, że porady dietetyczne w tym wypadku są stosunkowo proste: należy jeść mniej żywności ultraprzetworzonej i więcej nieprzetworzonej lub minimalnie przetworzonej.

Badania prowadzone w przyszłości powinny zarówno przyglądać się bliżej związkom między ultraprzetworzonym pożywieniem a szkodami zdrowotnymi w różnych populacjach na całym świecie, jak i również zbadać, z czego wypływa szkodliwość (na przykład ze zmiany mikrobiomu jelitowego w sposób, który mógłby zakłócić równowagę energetyczną).

Zdaniem badaczy w międzyczasie politycy powinni przestawić swoje priorytety z przetwórstwa żywności, co grozi pozycjonowaniem ultraprzetworzonego pożywienia jako rozwiązania problemów żywieniowych — w kierunku większego nacisku na promowanie dostępności i przystępności nieprzetworzonych lub minimalnie przetworzonych pokarmów.

Naukowcy twierdzą, że potrzebne są dalsze prace, aby lepiej zrozumieć te efekty, a bezpośrednie (przyczynowe) powiązanie pozostaje do ustalenia. Badania nie pozostawiają jednak wątpliwości, że konieczne jest wdrożenie polityki promującej spożycie świeżej lub minimalnie przetworzonej żywności w stosunku do jej wysokoprzetworzonych odpowiedników.

  1. A. Rico-Campà, I. Alvarez-Alvarez, M. A. Martínez-González i in., Association between consumption of ultra-processed foods and all cause mortality: SUN prospective cohort study, ,,BMJ” [online], l1949 DOI: 10.1136/bmj.l1949, [dostęp: 03.06.2019].
  2. B. Srour, E. Kesse-Guyot, L.K. Fezeu i in., Ultra-processed food intake and risk of cardiovascular disease: prospective cohort study (NutriNet-Santé), ,,BMJ” [online], l1451 DOI: 10.1136/bmj.l1451, [dostęp: 03.06.2019].
  3. M. A. Lawrence, P.I. Baker, Ultra-processed food and adverse health outcomes, ,,BMJ” [online], l2289 DOI: 10.1136/bmj.l2289, [dostęp: 03.06.2019].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wigilia bez karpia? Święta w wersji wege

    Wigilijna wieczerza kojarzy nam się zazwyczaj z takimi daniami, jak smażony karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami. Tradycyjnie w ten wyjątkowy wieczór podajemy na stół dania postne, jednak od kilku lat dopuszczalne jest także jedzenie mięsa.

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Dieta na zaparcia – co jeść przy zatwardzeniu? Jadłospis dla dzieci i dorosłych

    Problemy z wypróżnianiem wynikają głównie z nieprawidłowej diety, w której brakuje składników ułatwiających pracę jelit. Dieta przy zaparciach obejmuje przede wszystkim produkty bogate w błonnik, a także zwiększenie podaży przyjmowanych płynów. Co warto jeść przy zatwardzeniu? O czym należy pamiętać przy komponowaniu diety na zaparcia? 

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku – pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Mandarynki – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Czy warto je jeść?

    Małe, słodkie, lubiane chyba przez wszystkich. Wraz z pomarańczami nieodłącznie kojarzą się z okresem Bożego Narodzenia. Czy mandarynki są zdrowe? Jakimi właściwościami się charakteryzują? Czy mogą wchodzić w skład kosmetyków?

  • Odnowa biologiczna – wskazania, efekty, zabiegi wykorzystywane w bioregeneracji. Odnowa biologiczna w sporcie

    Odnowa biologiczna (bioregeneracja) to szereg działań, których celem jest poprawa lub utrzymanie dobrej kondycji psycho-fizycznej organizmu. W tym celu wykorzystuje się właściwości naturalnych czynników i warunków środowiskowych. Odnowa biologiczna obejmuje metody fizykalne (np. masaż czy hydroterapię), ale także właściwą dietę, odpowiednia dawkę snu czy walkę z nadmiernym stresem. 

  • Ćwiczenia dla narciarzy i snowboardzistów – jak przygotować stawy do sezonu narciarskiego?

    Brak odpowiedniego przygotowania fizycznego przed pierwszym po przerwie szusowaniem na nartach czy jazdą na snowboardzie może skończyć się tragicznie. Najczęstsze kontuzje narciarzy i snowboardzistów to poważne urazy stawu kolanowego, a także uszkodzenia nadgarstka oraz stawu ramiennego. Przygotowanie do wizyty na stoku powinno obejmować zarówno trening odbywany już na kilka tygodni przed zimowymi aktywnościami, jak i rozgrzewkę bezpośrednio przed jazdą.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij