Poznaj strategie walki ze skutkami choroby Alzheimera
Magdalena Milewska

Poznaj strategie walki ze skutkami choroby Alzheimera

Uważa się, że choroba Alzheimera jest wiodącą przyczyną demencji w grupie osób starszych. Niestety nadal zagadką pozostają czynniki ryzyka, brakuje także skutecznego leczenia. Obecnie model diety śródziemnomorskiej jest rekomendowany zarówno w profilaktyce, jak i wspomaganiu leczenia. Wyniki badań naukowych sugerują, iż pierwszym objawem zwiastującym chorobę jest utrata węchu, choć trudno ocenić, czy problem postępuje wraz z progresją schorzenia. Niewątpliwie problemy z jakimi może zetknąć się opiekun chorego zależą od stadium rozwoju choroby.

W stadium lekkim chory może mieć problemy z pamięcią, mową, orientacją, zrozumieniem pytań i wykonywaniem codziennych czynności – na przykład z zarządzaniem budżetem. To właśnie w tym stadium najczęściej diagnozuje się chorobę Alzheimera. W średnim stadium problemy pogłębiają się, chory wymaga opieki innych osób. W najbardziej zaawansowanym etapie pacjent prowadzi fotelowo-łóżkowy lub łóżkowy tryb życia. Na każdym z tych etapów obserwuje się zróżnicowane problemy rzutujące na stan odżywienia chorego – między innymi utratę apetytu, węchu i smaku, które są czynnikami ryzyka niedożywienia. Ponadto chorzy zapominają o konieczności przyjęcia posiłku lub o już spożytym przed chwilą posiłku. Często uważają, że posiłki lub pewne produkty są trujące. Badania obserwacyjne dowodzą większej akceptacji smaku słodkiego, co rodzi za sobą zbyt częste preferowanie słodyczy w codziennym jadłospisie. Chorzy często zwracają uwagę, że ulubione potrawy nie mają już smaku takiego jak dawniej.

Ogranicz dostęp do słodyczy. Zamiast cukru spróbuj wprowadzić stewię, zwłaszcza jeśli chory ma cukrzycę. Posiłki przyprawiaj świeżymi ziołami; staraj się, aby były kolorowe i atrakcyjnie podane.

Zróżnicowane zachowania żywieniowe

Na każdym etapie choroby możemy zaobserwować różne zachowania żywieniowe powodujące trudności w karmieniu chorego, co bezpośrednio wpływa na ilość przyjętego pokarmu. Badania dowodzą, że wraz z progresją choroby rośnie odsetek osób z niedożywieniem. Na początku choroby pacjent samodzielnie spożywa posiłek, choć czasami chory nie wykazuje zainteresowania jedzeniem. W miarę rozwoju choroby pacjent wymaga karmienia, na tym etapie zakrywa usta ręką, wypluwa jedzenie, odpycha opiekuna podczas karmienia lub odwraca głowę. Zdarzają się też zachowania bardziej agresywne jak gryzienie czy bicie. Później dołączają się problemy z unikaniem posiłków, konsumpcją niejadalnych rzeczy. Pacjent w trakcie posiłku wydaje się rozkojarzony, zdezorientowany. W kolejnych etapach chorzy preferują pokarmy o konsystencji płynnej, ale jednocześnie nie wypijają odpowiedniej ilości płynów, co prowadzi do odwodnienia. Pacjenci mają tendencje do jedzenia tylko wybranych, zaakceptowanych produktów, co znacząco ogranicza wachlarz składników odżywczych pobranych wraz z dietą.

Jednym z istotniejszych problemów są zaburzenia połykania (dysfagia), początkowo obejmujące fazę ustną a później gardłową połykania. Pacjent zaciska wargi lub po przyjęciu kęsa wypluwa bądź przetrzymuje jedzenie w jamie ustnej. Jednak z punktu widzenia   bezpieczeństwa połykania najważniejsza jest obserwacja chorego pod kątem występowania kaszlu w trakcie lub po posiłku, odchrząkiwanie, zmiana głosu na mokry, a także zalegania pokarmu w jamie ustnej, np. na języku.

Warto zadbać o ciszę wokół chorego (wyłączenie radia i odbiornika TV); dobre efekty przynosi wspólne spożywanie posiłków. Ponadto opiekun powinien obserwować chorego podczas posiłku i nawet do godziny po posiłku. W przypadku wystąpienia kaszlu czy zachłyśnięcia należy bezwzględnie przerwać posiłek i skierować pacjenta na badania w celu oceny problemów z połykaniem i zaproponowanie zmiany konsystencji płynów i produktów stałych (np. musów, kremów). Badania sugerują, iż u większości chorych najczęściej tolerowaną konsystencją jest konsystencja podobna do płynnego miodu. Należy pamiętać o pozycji siedzącej, z brodą skierowaną lekko do klatki piersiowej (bez odchylania głowy do tyłu podczas karmienia).

Problem z przyjmowaniem leków

Chorzy ze względu między innymi na zaburzenia połykania mają trudności z połykaniem leków. Należy podkreślić, że Pacjenci często przyjmują leki z powodu chorób współistniejących, które mogą mieć wpływ na zmiany masy ciała lub odczuwanie suchości w ustach.

Wykaz leków powinien być skonsultowany z lekarzem i farmaceutą. Część leków farmaceuta może przygotować w formie płynnej lub wskaże, które leki można podać w formie sproszkowanej (razem z żywnością, która nie wchodzi w interakcje z lekiem).

Problem z komunikacją 

Pacjenci w średnim, a zwłaszcza ciężkim stadium choroby nie potrafią opowiedzieć o swoich dolegliwościach. Poza tym należy rozważyć wpływ chorób współistniejących. Często dolegliwości bólowe są wyrażane odmową posiłku, brakiem apetytu. 

Rodzina lub osoba planująca opiekę nad osobą z chorobą Alzheimera powinna zgromadzić pełny wywiad chorobowy, zanim chory straci zupełnie możliwość komunikacji i logicznego kontaktu. Takie postępowanie pozwoli dopasować zalecenia żywieniowe, nie tylko do choroby podstawowej, ale także schorzeń towarzyszących. 

Problem z niedożywieniem

Szereg czynników zwiększa ryzyko niedożywienia – choćby utrata apetytu (powodowana przez leki), problemy z połykaniem, zmiana zachowań żywieniowych czy utrata samodzielności. Pomimo podejmowanych określonych działań chory nadal może tracić masę ciała. Przyjmuje się, że utrata masy ciała powyżej 5% w ciągu 3 miesięcy i powyżej 10% w nieokreślonym czasie wskazuje na niedożywienie. Badania podkreślają znaczną skalę występowania sarkopenii, czyli utraty masy i siły mięśniowej, co niekorzystnie wpływa na stan funkcjonalny. W profilaktyce sarkopenii oprócz aktywności fizycznej zaleca się – przy braku przeciwwskazań – zwiększoną podaż białka. Badania obserwacyjne wskazują, iż większość chorych spożywała główny posiłek przez ponad 45 minut – w dodatku tylko połowę porcji.

Konsultacja z dietetykiem w celu oceny stopnia realizacji zapotrzebowania na białko i energię, a także inne kluczowe składniki w funkcjonowaniu układu nerwowego (cholina, witaminy z grupy B, kwasy omega-3, witamina D). W przypadku braku możliwości zrealizowania zaplanowanego zapotrzebowania drogą doustną, należy wprowadzić diety medyczne jako uzupełnienie codziennych posiłków. Diety najlepiej dodawać do zup w postaci kremów lub koktajli.

Warto dodać, iż kwasy omega-3 (EPA i DHA), urydyna oraz cholina stanowią kluczowe składniki biorące udział w syntezie fosfolipidowej błony synaptycznej, co jest ważne w chorobach neurodegeneracyjnych. Ponadto zaobserwowano, iż podawanie kwasów omega-3 wraz z witaminami z grupy B, a zwłaszcza kwasu foliowego, witaminy B6 i B12, poprawiło pamięć i inne funkcje poznawcze po kilku miesiącach stosowania, choć tylko u osób z lekkim stadium choroby. Zatem w przypadku wskazań można podjąć suplementację diety ww. składnikami pod kontrolą dietetyka i lekarza celem opóźnienia rozwoju choroby.
 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Wczesna choroba Alzheimera – kto jest w grupie ryzyka? Jak rozpoznać pierwsze oznaki choroby?

    Choroba Alzheimera zwykle dotyka seniorów, ale może rozwinąć się także u osób poniżej 65. roku życia, a nawet u osób 30-letnich, chociaż są to rzadkie przypadki. Różne źródła podają, że problem dotyczy około 5-10% chorych na tę postać demencji. Etiologia schorzenia pozostaje niejasna, co utrudnia diagnozę i opracowanie skutecznych metod leczenia.

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij