Zapalenie płuc – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby
Anna Posmykiewicz

Zapalenie płuc – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby

Zapalenie płuc jest częstą chorobą dolnych dróg oddechowych, a z jego powodu cierpieć mogą zarówno dorośli, jak i dzieci. Chorobę można podzielić na dwa typy: zapalenie płuc pozaszpitalne oraz szpitalne – to drugie może rozwinąć się u chorych przebywających w szpitalu więcej niż 48 godzin.

Przyczyny rozwoju zapalenia płuc

Do rozwoju zapalenia płuc przyczyniają się rożnego rodzaju infekcje.

Choroba może rozwinąć się na skutek infekcji bakteryjnej, co jest najczęstszą przyczyną pozaszpitalnego zapalenia płuc. Chorobę tę wywołują zwykle bakterie Streptococcus pneumoniae. Inne bakterie, które również bywają odpowiedzialne za pozaszpitalne zapalenie płuc, to Haemophilus influenzae, Chlamydia pneumoniae oraz Mycoplasma pneumoniae. Chorobę zdecydowanie rzadziej wywołują bakterie Staphylococcus aureus czy Moraxella catarrhalis.

Zapalenie płuc mogą wywołać też wirusy, co zdecydowanie częściej zdarza się u dzieci niż u dorosłych. W takiej sytuacji głównymi czynnikami etiologicznymi wirusowego zapalenia płuc są wirusy grypy, wirusy paragrypy, RSV, a także koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy. 

Do zapalenia płuc może przyczynić się ponadto zakażenie grzybicze. Jest to rzadkie i dotyczy głównie osób o znacznie obniżonej odporności. Za rozwój grzybiczego zapalenia płuc odpowiadają przed wszystkim grzyby z rodzaju Histoplasma oraz Cryptococcus.

Jeszcze rzadziej do rozwoju zapalenia płuc może doprowadzić zakażenie pasożytnicze. Czasami dochodzi również do idiopatycznego zapalenia płuc.

Zapalenie płuc – objawy

Rozwój zapalenia płuc jest bardzo często poprzedzony obecnością objawów infekcji górnych dróg oddechowych. W początkowej fazie choroby dominującym objawem są zwykle katar, drapanie i ból gardła oraz pokasływanie. Z dnia na dzień pacjent czuje się coraz gorzej, zaczyna tez nasilać się u niego kaszel. Zwykle jest to kaszel mokry, inaczej nazywany wilgotnym lub produktywnym. Nazwa ta związana jest z odpluwaniem przez chorego wydzieliny, która w przebiegu zapalenia płuc o etiologii wirusowej jest biała, a przy infekcji bakteryjnej – żółtawa lub zielonkawa. Czasami w przypadku zapalenia płuc mamy do czynienia z kaszlem suchym, bardzo męczącym, momentami prowadzącym nawet do wymiotów. Ponadto może pojawić się gorączka – od stanu podgorączkowego do temperatury ciała osiągającej wartość nawet 39oC. Pacjent odczuwa również uogólnione osłabienie i zmęczenie.

Jakie zmiany dostrzeże lekarz podczas badania?

W czasie badania i osłuchiwania klatki piersiowej za pomocą stetoskopu lekarz wysłuchuje nad polami płucnymi pacjenta patologiczne szmery. Głównie rzężenia drobnobańkowe, których ilość może być bardzo rożna: czasami pojedyncze zmiany osłuchowe, czasami zajmujące znaczną część płuc. Kiedy zapalenie płuc jest masywne, w czasie badania lekarz może ponadto stwierdzić przyspieszoną czynność serca, czyli tachykardię oraz niskie ciśnienie tętnicze krwi. 

Rozpoznanie choroby

Zwykle do rozpoznania wystarcza zwykłe badanie w gabinecie lekarskim. Lekarz diagnozuje zapalenie płuc na podstawie zebranego od pacjenta wywiadu oraz badania fizykalnego, w czasie którego nad polami płucnymi wysłuchuje rzężenia drobnobańkowe, będące cechą typową zapalenia płuc. Istnieją jednak sytuacje, w których konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG:

  • gdy pacjent kaszle od dłuższego czasu, a w trakcie badania fizykalnego lekarz nie jest w stanie wysłuchać żadnych szmerów patologicznych nad polami płucnymi;
  • w przypadku noworodków, u których objawem zapalenia płuc zwykle jest nie kaszel, a większa męczliwość przy jedzeniu, przedłużająca się żółtaczka czy wysiłek oddechowy (widoczne wciąganie międzyżebrzy, szara obwódka wokół ust).

Na zdjęciu RTG będą widoczne zmiany zapalne mimo braku charakterystycznych dla zapalenia płuc zjawisk osłuchowych. Zapalenie płuc, w przebiegu którego lekarz nie stwierdza szmerów patologicznych nad polami płucnymi, a zmiany zapalne są widoczne jedynie na zdjęciu RTG, nosi nazwę śródmiąższowego zapalenia płuc.

Leczenie zapalenia płuc

Ponieważ przyczyną zapalenia płuc jest najczęściej zakażenie bakteryjne, po jego zdiagnozowaniu pacjent wymaga zastosowania właściwego antybiotyku. Lekiem pierwszego rzutu powinien być antybiotyk, którego substancją czynną jest amoksycylina. Zdarzają się jednak sytuacje, w których po zastosowaniu tego rodzaju antybiotyku nie ma żadnej wyraźnej poprawy i zachodzi potrzeba zastosowania antybiotyku z innej grupy. Ponieważ w takiej sytuacji zaczyna rodzić się podejrzenie, że zapalenie płuc powstało na skutek infekcji bakteriami atypowymi, to do leczenia włącza się antybiotyki z grupy makrolidów: zazwyczaj azytromycynę i klarytromycynę.

W przypadku zapalenia płuc o etiologii wirusowej stosuje się leczenie objawowe, chyba że doszło do zakażenia wirusem grypy – włączane są wtedy właściwe leki przeciwwirusowe wycelowane bezpośrednio w wirus grupy.

Jako leki dodatkowe w leczeniu zapalenia płuc stosowane są często leki mukolityczne, dzięki którym dochodzi do rozrzedzenia zalegającej wydzieliny i pacjentowi łatwiej jest ją odkrztusić. Kiedy chory gorączkuje, powinien ponadto przyjmować leki obniżające gorączkę zawierające ibuprofen lub paracetamol. Jeśli pacjent cierpi też z powodu uporczywego kaszlu – także w nocy – może przed spaniem zażyć lek przeciwkaszlowy, dzięki któremu spokojnie prześpi całą noc.

Czasami zapalenie płuc ma ciężki przebieg, a stan zdrowia pacjenta nie ulega poprawie pomimo leczenia ambulatoryjnego. Wtedy zachodzi potrzeba hospitalizacji w celu podania leków w formie dożylnej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij