Zapalenie płuc – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby
Anna Posmykiewicz

Zapalenie płuc – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby

Zapalenie płuc jest częstą chorobą dolnych dróg oddechowych, a z jego powodu cierpieć mogą zarówno dorośli, jak i dzieci. Chorobę można podzielić na dwa typy: zapalenie płuc pozaszpitalne oraz szpitalne – to drugie może rozwinąć się u chorych przebywających w szpitalu więcej niż 48 godzin.

Przyczyny rozwoju zapalenia płuc

Do rozwoju zapalenia płuc przyczyniają się rożnego rodzaju infekcje.

Choroba może rozwinąć się na skutek infekcji bakteryjnej, co jest najczęstszą przyczyną pozaszpitalnego zapalenia płuc. Chorobę tę wywołują zwykle bakterie Streptococcus pneumoniae. Inne bakterie, które również bywają odpowiedzialne za pozaszpitalne zapalenie płuc, to Haemophilus influenzae, Chlamydia pneumoniae oraz Mycoplasma pneumoniae. Chorobę zdecydowanie rzadziej wywołują bakterie Staphylococcus aureus czy Moraxella catarrhalis.

Zapalenie płuc mogą wywołać też wirusy, co zdecydowanie częściej zdarza się u dzieci niż u dorosłych. W takiej sytuacji głównymi czynnikami etiologicznymi wirusowego zapalenia płuc są wirusy grypy, wirusy paragrypy, RSV, a także koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy. 

Do zapalenia płuc może przyczynić się ponadto zakażenie grzybicze. Jest to rzadkie i dotyczy głównie osób o znacznie obniżonej odporności. Za rozwój grzybiczego zapalenia płuc odpowiadają przed wszystkim grzyby z rodzaju Histoplasma oraz Cryptococcus.

Jeszcze rzadziej do rozwoju zapalenia płuc może doprowadzić zakażenie pasożytnicze. Czasami dochodzi również do idiopatycznego zapalenia płuc.

Zapalenie płuc – objawy

Rozwój zapalenia płuc jest bardzo często poprzedzony obecnością objawów infekcji górnych dróg oddechowych. W początkowej fazie choroby dominującym objawem są zwykle katar, drapanie i ból gardła oraz pokasływanie. Z dnia na dzień pacjent czuje się coraz gorzej, zaczyna tez nasilać się u niego kaszel. Zwykle jest to kaszel mokry, inaczej nazywany wilgotnym lub produktywnym. Nazwa ta związana jest z odpluwaniem przez chorego wydzieliny, która w przebiegu zapalenia płuc o etiologii wirusowej jest biała, a przy infekcji bakteryjnej – żółtawa lub zielonkawa. Czasami w przypadku zapalenia płuc mamy do czynienia z kaszlem suchym, bardzo męczącym, momentami prowadzącym nawet do wymiotów. Ponadto może pojawić się gorączka – od stanu podgorączkowego do temperatury ciała osiągającej wartość nawet 39oC. Pacjent odczuwa również uogólnione osłabienie i zmęczenie.

Jakie zmiany dostrzeże lekarz podczas badania?

W czasie badania i osłuchiwania klatki piersiowej za pomocą stetoskopu lekarz wysłuchuje nad polami płucnymi pacjenta patologiczne szmery. Głównie rzężenia drobnobańkowe, których ilość może być bardzo rożna: czasami pojedyncze zmiany osłuchowe, czasami zajmujące znaczną część płuc. Kiedy zapalenie płuc jest masywne, w czasie badania lekarz może ponadto stwierdzić przyspieszoną czynność serca, czyli tachykardię oraz niskie ciśnienie tętnicze krwi. 

Rozpoznanie choroby

Zwykle do rozpoznania wystarcza zwykłe badanie w gabinecie lekarskim. Lekarz diagnozuje zapalenie płuc na podstawie zebranego od pacjenta wywiadu oraz badania fizykalnego, w czasie którego nad polami płucnymi wysłuchuje rzężenia drobnobańkowe, będące cechą typową zapalenia płuc. Istnieją jednak sytuacje, w których konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG:

  • gdy pacjent kaszle od dłuższego czasu, a w trakcie badania fizykalnego lekarz nie jest w stanie wysłuchać żadnych szmerów patologicznych nad polami płucnymi;
  • w przypadku noworodków, u których objawem zapalenia płuc zwykle jest nie kaszel, a większa męczliwość przy jedzeniu, przedłużająca się żółtaczka czy wysiłek oddechowy (widoczne wciąganie międzyżebrzy, szara obwódka wokół ust).

Na zdjęciu RTG będą widoczne zmiany zapalne mimo braku charakterystycznych dla zapalenia płuc zjawisk osłuchowych. Zapalenie płuc, w przebiegu którego lekarz nie stwierdza szmerów patologicznych nad polami płucnymi, a zmiany zapalne są widoczne jedynie na zdjęciu RTG, nosi nazwę śródmiąższowego zapalenia płuc.

Leczenie zapalenia płuc

Ponieważ przyczyną zapalenia płuc jest najczęściej zakażenie bakteryjne, po jego zdiagnozowaniu pacjent wymaga zastosowania właściwego antybiotyku. Lekiem pierwszego rzutu powinien być antybiotyk, którego substancją czynną jest amoksycylina. Zdarzają się jednak sytuacje, w których po zastosowaniu tego rodzaju antybiotyku nie ma żadnej wyraźnej poprawy i zachodzi potrzeba zastosowania antybiotyku z innej grupy. Ponieważ w takiej sytuacji zaczyna rodzić się podejrzenie, że zapalenie płuc powstało na skutek infekcji bakteriami atypowymi, to do leczenia włącza się antybiotyki z grupy makrolidów: zazwyczaj azytromycynę i klarytromycynę.

W przypadku zapalenia płuc o etiologii wirusowej stosuje się leczenie objawowe, chyba że doszło do zakażenia wirusem grypy – włączane są wtedy właściwe leki przeciwwirusowe wycelowane bezpośrednio w wirus grupy.

Jako leki dodatkowe w leczeniu zapalenia płuc stosowane są często leki mukolityczne, dzięki którym dochodzi do rozrzedzenia zalegającej wydzieliny i pacjentowi łatwiej jest ją odkrztusić. Kiedy chory gorączkuje, powinien ponadto przyjmować leki obniżające gorączkę zawierające ibuprofen lub paracetamol. Jeśli pacjent cierpi też z powodu uporczywego kaszlu – także w nocy – może przed spaniem zażyć lek przeciwkaszlowy, dzięki któremu spokojnie prześpi całą noc.

Czasami zapalenie płuc ma ciężki przebieg, a stan zdrowia pacjenta nie ulega poprawie pomimo leczenia ambulatoryjnego. Wtedy zachodzi potrzeba hospitalizacji w celu podania leków w formie dożylnej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij