Środek owadobójczy DDT może powodować autyzm
Katarzyna Szulik

Środek owadobójczy DDT może powodować autyzm

Pestycyd DDT, wycofany z użytku ze względu na jego wysoką szkodliwość dla zwierząt i ludzi jeszcze w latach 70., może być jednym z czynników sprzyjających rozwojowi autyzmu – dowodzą najnowsze badania, których wyniki opublikowano na łamach „American Journal of Psychiatry”. 

Mowa o przypadkach, w których w organizmach matek dzieci z autyzmem stwierdzono obecność DDT. Była ona wynikiem ekspozycji na oparty na chlorze środek w związku z zamieszkiwaniem terenów, na których był on stosowany. Ponieważ insektycyd był w szerokim użyciu przez kilkadziesiąt lat, od roku 1939 do lat 70. w USA i aż do roku 1986 w na terenie Europy, istnieje duże prawdopodobieństwo, że jest on obecny w organizmach wielu ludzi.

Milion dzieci pod lupą

Wnioski dotyczące ryzyka autyzmu zwiększanego przez DDT wyciągnięto na podstawie analizy próbek krwi pochodzących z fińskiego badania, które objęło kobiety noszące w sumie 1 milion ciąż w latach 1987-2005. Z tej grupy bardziej szczegółowej analizie poddano dane o zdrowiu 778 dzieci, u których zdiagnozowano zaburzenia ze spektrum autyzmu i równie licznej grupy kontrolnej dzieci odpowiadających autystycznym rówieśnikom pod względem daty urodzenia, miejsca zamieszkania i narodzin. Równocześnie w toku badań laboratoryjnych określano stężenie DDT w organizmach ich matek.

Ogromne zagrożenie

Analiza wykazała, że gdy koncentracja DDT w organizmie matki wynosiła co najmniej 75 procent najwyższego stężenia w grupie badanych kobiet, ryzyko wystąpienia autyzmu u ich dzieci wynosiło 32 procent. Z kolei po przekroczeniu tego progu ryzyko przekraczało 120 procent.

Wiarygodność wyników podkreśla fakt, że przy ich kalkulacji wzięto pod uwagę czynniki środowiskowe i społeczne, takie jak wiek, historia chorób psychicznych w rodzinie czy liczba rodzeństwa.

W badaniu uwzględniono również skutki ekspozycji na inną grupę chemikaliów przemysłowych – PCB, czyli polichlorowanych bifenyli. Ich użycie zostało zakazane w 1979 roku w USA i sześć lat później na terenie Europy. W tym wypadku teza o związkach autyzmu z tą grupą chemikaliów nie potwierdziła się.

Czym jest DDT?

W przeszłości DDT było jednym z najpopularniejszych środków owadobójczych – jego wynalezienie przyniosło Szwajcarowi Paulowi Mullerowi Nagrodę Nobla w 1948 roku. Związek okazał się wysoce skuteczny w walce z komarami, szarańczą, insektami atakującymi uprawy bawełny, soi czy orzeszków ziemnych. W Polsce funkcjonował pod nazwą azotoksenu i pozwolił rozprawić się między innymi ze słynną epidemią stonki ziemniaczanej. Użycie dichlorodifenylotrichloroetanu zostało zakazane, gdy wyszło na jaw, że toksyczna substancja nie tylko zadaje śmieć owadom, ale również kumuluje się w organizmach ludzi i zwierząt. Ten proces może trwać nawet 60 lat, a nagromadzenie toksyny prowadzi do ciężkich chorób lub śmierci. To właśnie DDT obarcza się winą za niemal całkowite wyginięcie gatunku sokoła wędrownego w Polsce, którego głównym pożywieniem były narażone na działanie DDT owady. Badania nad szkodliwością DDT dla ludzi podjęto dopiero w latach 60. i wówczas okazało się, że istnieje bezpośredni związek między wysokim stężeniem substancji w organizmie a zgonami z tytułu chorób nowotworowych, w tym białaczki. DDT przenika także do mleka matek, które w ten sposób przekazują je dzieciom. Mimo tak dużego zagrożenia, DDT nadal jest stosowane w niektórych częściach świata, w tym w Ameryce Południowej i Afryce, głównie w celu ograniczenia ryzyka wybuchu epidemii malarii.

Autyzm – pytania bez odpowiedzi

Autyzm definiuje się jako całościowe zaburzenie rozwoju dziecka, które nieleczone może powodować poważne problemy również w wieku dorosłym. Jego przyczyny nie są do końca znane, ale występowanie zaburzeń łączy się z nieprawidłowym funkcjonowaniem mózgu w wieku dziecięcym, mającym źródło między innymi w genetyce oraz problemach w okresie płodowym. Ze względu na bardzo niespecyficzne objawy choroby, niekoniecznie świadczące o autyzmie, zamiennie z nim coraz częściej mówi się o spektrum zaburzeń autystycznych.

Jak rozpoznać zaburzenia? Przede wszystkim bacznie obserwując dziecko już od pierwszych miesięcy życia, zwracając uwagę na zachowania nie mieszczące się w normie. Co powinno wzbudzić czujność?

Dzieci autystyczne mogą mieć problemy w nawiązywaniu relacji społecznych, związane z trudnościami w komunikacji czy utrzymywaniu kontaktu wzrokowego podczas rozmowy.
Częstym objawem są więc zaburzenia mowy, zastępowanie słów gestami, unikanie towarzystwa innych, nadwrażliwość na dotyk lub przeciwnie – brak reakcji na ból, a także ogólna nadpobudliwość i zachowania agresywne, również wobec samego siebie. Dzieci autystyczne nie rozumieją również reguł społecznych i nie potrafią się im podporządkować – dotyczy to nie tylko zachowań towarzyskich, ale też uczenia się, umiejętności wykonywania poleceń, naśladowania itp.

Tak szeroki zakres objawów nie dotyka wszystkich autystycznych dzieci – ich nasilenie i reakcje są różne, więc trudno mówić o wzorze postępowania, co znacznie utrudnia terapię, a nawet rozpoznanie choroby. Polskie organizacje i fundacje działające na rzecz osób z autyzmem i ich rodzin są zgodne – w naszym kraju możliwości postawienia szybkiej, trafnej diagnozy i rozpoczęcie terapii są bardzo ograniczone. A to właśnie szybkie rozpoznanie i leczenie są kluczowe dla zwiększenia szans dzieci na samodzielność w dorosłym życiu.

Źródło: Science Daily, Gazeta Wyborcza, Ekologia.pl, Fundacja Synapsis

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak chronić się przed koronawirusem? Oficjalne zalecenia WHO i Ministerstwa Zdrowia

    Koronawirus zaatakował już ponad 100 tys. ludzi w ponad 100 krajach na całym świecie. WHO mówi o pandemii, jednak zaleca spokój, ostrożność i postępowanie, które zminimalizuje ryzyko zakażenia.  Jak zadbać o zdrowie swoje i bliskich w czasie podwyższonego zagrożenia?

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij