Ciąża „specjalnej troski”
Łukasz Stelmaszczyk

Ciąża „specjalnej troski”

Cukrzyca, choroby tarczycy czy nadciśnienie nie wykluczają zajścia w ciążę i jej prawidłowego przebiegu, ale taka sytuacja wymaga większej ilości wiedzy i troski – i od lekarza prowadzącego, i od przyszłych rodziców. Jak to wygląda w praktyce?

Ciąża i macierzyństwo powinny być dokładnie przemyślane i zaplanowane. Dotyczy to wszystkich kobiet, a szczególnie tych borykających się z chorobami takimi jak np. cukrzyca, choroby tarczycy czy nadciśnienie tętnicze. Na co zwracać szczególną uwagę i jak się przygotować?

Ciąża a cukrzyca – zawsze pod opieką specjalistów

Ciąża u kobiety chorej na cukrzycę jest ciążą wysokiego ryzyka. Kobietą taką powinien się opiekować cały zespół specjalistów, w którego skład wchodzić powinni ginekolog-położnik, diabetolog, dietetyk i w razie potrzeby instruktor od pompy insulinowej. Głównym zadaniem tych specjalistów oraz samej pacjentki jest osiągnięcie normoglikemii, czyli prawidłowego poziomu cukru, już na etapie planowania ciąży - minimum trzy miesiące przed możliwym zajściem w ciążę.

Utrzymanie normoglikemii przed ciążą pozwala zredukować ilość wad wrodzonych u dziecka oraz zmniejszyć lub wyeliminować powikłania u matki. Dzięki utrzymaniu prawidłowej glikemii zmniejsza się ryzyko wystąpienia makrosomii płodu czy wielowodzia. O makrosomii, mówimy gdy dziecko w danym wieku ciążowym jest zbyt duże. Wielowodzie to stan kiedy w brzuchu matki jest za dużo wód płodowych – ilość wód ocenia się za pomocą badania ultrasonograficznego.

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzą liczne zmiany, dlatego należy bezwzględnie regularnie kontrolować poziom cukru we krwi, a lekarz diabetolog powinien stale modyfikować leczenie oraz dietę w zależności od zapotrzebowania.

W przypadku kobiet chorych na cukrzycę typu 1, czyli cukrzycę insulinozależną, bardzo ważne i pomocne będzie prawidłowe wykorzystanie pomp insulinowych, najlepiej takich ze zintegrowanym systemem monitorowania glikemii. Dzięki alarmom pacjentka widzi, kiedy poziom cukru jest zbyt niski, i może szybko temu zaradzić. Może również modyfikować dawkę insuliny, gdy poziomy glikemii są za wysokie.

Przed zajściem w ciążę kobieta chora na cukrzycę powinna wykonać więcej badań niż starająca się o dziecko kobieta zdrowa. Powinna udać się do okulisty (ocena dna oka z oceną ewentualnych powikłań cukrzycy), neurologa (badanie w kierunku uszkodzenia nerwów w przebiegu cukrzycy), nefrologa (ocena wydolności nerek), kardiologa (ocena układu krążenia) i endokrynologa (ocena układu hormonalnego). 

W cukrzycy, zarówno tej przedciążowej, jak i ciążowej, bardzo ważnym elementem leczenia jest tryb życia oraz odpowiednia dieta. Zalecana jest umiarkowana aktywność fizyczna, ale nie większa niż przed ciążą. Dieta powinna być zbilansowana, o liczbie kalorii dostosowanej do pacjentki - jej stanu zdrowia, BMI oraz aktywności. Należy unikać cukrów prostych, takich jak pochodzące z białego pieczywa i słodyczy. Należy zachować umiar w spożywaniu owoców. Owoce o niskiej zawartości węglowodanów jak np. arbuzy, melony, ananasy, brzoskwinie itp. można spożywać bez ograniczeń. Z diety należy jednak wyeliminować owoce o wysokiej zawartości węglowodanów jak banany, śliwki, czy winogrona. Tak jak w zdrowej ciąży, należy suplementować kwas foliowy, a w razie niedoborów odpowiednie witaminy. 

Niedoczynność tarczycy w ciąży – w rękach dobrego endokrynologa

Choroba występująca u 1-5 proc. populacji, częściej dotykająca kobiety, w ciąży występuje w formie jawnej u około 0,5 proc. kobiet, w utajonej u 2-3 proc.
Polega ona na tym, że tarczyca produkuje mniej hormonów, niż potrzebuje w danym momencie organizm.

Nieleczona niedoczynność tarczycy stanowi istotne zagrożenie dla stanu zdrowia matki oraz dla stanu zdrowia i prawidłowego rozwoju dziecka.

Dla zdiagnozowania i potwierdzenia niedoczynności tarczycy należy wykonać badania hormonalne polegające na oznaczeniu takich hormonów jak: TSH, FT3, FT4. Z wynikami należy udać się do swojego ginekologa. Jeśli uzna to za konieczne, ginekolog skieruje pacjentkę na konsultację endokrynologiczną. 

Leczenie niedoczynności tarczycy polega na regularnym przyjmowaniu leków z brakującymi hormonami tarczycy. Głównym składnikiem tych leków jest lewotyroksyna, czyli sztucznie wyprodukowany hormon. Dawki leków dobiera i ewentualnie modyfikuje lekarz endokrynolog. Należy pamiętać, że poziom hormonów tarczycy podczas ciąży często się zmienia, dlatego w ciąży należy je oznaczać co najmniej kilka razy. Celem leczenia jest uzyskanie wartości TSH poniżej 2.5 mlU/l w pierwszym trymestrze oraz poniżej 3.0 mlU/l w pozostałych.

W przypadku niedoczynności tarczycy, która pojawiła się przed ciążą, po urodzeniu dziecka zazwyczaj kontynuuje się podjęte leczenie. Jeśli natomiast podwyższone wartości TSH wystąpiły dopiero w ciąży, bardzo często po porodzie „wszystko wraca do normy” i dalsza suplementacja hormonów tarczycy jest zbędna. Należy jednak profilaktycznie co jakiś czas oznaczać poziom hormonów tarczycy. 

Nadciśnienie tętnicze a ciąża – we współpracy z kardiologiem

Jest to kolejna choroba, z którą należy zrobić porządek, planując ciążę. Nadciśnienie tętnicze w ciąży może spowodować wystąpienie komplikacji zarówno u matki, jak i u dziecka. U matki może to być uszkodzenie nerek, silne bóle głowy, krwotoki z nosa, zaburzenia okulistyczne. U dziecka mogą wystąpić wady rozwojowe związane z gorszym przepływem krwi przez łożysko. 

Ciąża sama w sobie może również spowodować tak zwane nadciśnienie ciążowe. Nałożenie się tych dwóch chorób, czyli nadciśnienie w ciąży (sprzed ciąży) z nadciśnieniem ciążowym (pojawiającym się w ciąży) może skutkować bardzo wysokimi wartościami ciśnienia i możliwymi komplikacjami.

Chorując na nadciśnienie tętnicze i planując ciążę, należy bezwzględnie poinformować o tym lekarza rodzinnego lub kardiologa, u którego przyszła mama się leczy. Niektóre leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE inhibitory), są w ciąży bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych. Lekiem z wyboru stosowanym w leczeniu nadciśnienia w ciąży lub podczas starania się o dziecko jest metyldopa. Długoletnie badania i obserwacje tego leku nie wykazały, negatywnego wpływu leku zarówno na mamę jak i na dziecko – dlatego przez lekarzy uważany jest on za lek bezpieczny.

W artykule zostało opisanych kilka często występujących schorzeń. Należy jednak pamiętać, że istnieje wiele innych chorób, które mogą utrudniać zajście w ciążę oraz wymagać zupełnie innego jej prowadzenia.

Każda kobieta planująca ciążę powinna udać się do lekarza ginekologa i dokładnie opowiedzieć mu o stanie swojego zdrowia. Lekarz w razie potrzeby zleci przed ciążą dodatkowe badania czy konsultacje, tak by ciąża „specjalnej troski” przebiegła pomyślnie i bezpiecznie – i dla mamy, i dla dziecka.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij