Doula przy porodzie – w czym może pomóc?
Katarzyna Szulik

Doula przy porodzie – w czym może pomóc?

W Polsce działają zaledwie od dekady, jednak na zachodzie rodzące korzystają z ich pomocy od niemal pół wieku. Doule są ogniwem pośredniczącym między rodzącą i położną, a ich zadaniem jest udzielanie matkom wszelkich form wsparcia, by ich ciąża, poród i połóg przebiegały możliwie jak najlepiej. Co oznacza to praktyce?

Ciąża, poród i połóg to wyjątkowy czas dla każdej matki, związany nie tylko z wyczekiwaniem i radością z przyjścia na świat dziecka, ale też ze stresem, bólem i niepokojem. Ten zwłaszcza na etapie porodu łagodzić powinny położne, specjalnie wykwalifikowane medycznie do opieki nad rodzącą i jej dzieckiem. W szpitalach jednak ich możliwości bywają ograniczone brakiem czasu i natłokiem formalności, przez co nie mogą wspierać kobiety w sposób, którego mogłaby oczekiwać. Tę lukę emocjonalną może wypełnić doula, która korzystając z własnych doświadczeń związanych z macierzyństwem wspiera kobietę często od momentu rozpoczęcia ciąży, przez poród po pierwsze chwile tuż po nim. 

Nauka wspiera doule

Zbawienny wpływ douli na rodzące dostrzeżono już ponad pół wieku temu. W latach 70. Ubiegłego wieku Amerykanie dr Mashall Klaus i dr Josh Kennel dowiedli, że kobiety rodzące w towarzystwie osoby, w której czuły oparcie, rodziły szybciej, rzadziej sięgały po medyczne formy znieczulenia i były mniej narażone na porodowe komplikacje.

Doule w Polsce pojawiły się w latach 90., jednak polski etap w rozwoju tej formy wsparcia dla rodzących oficjalnie datuje się na rok 2009, gdy szkolenia dla doul po raz pierwszy zorganizowała Fundacja Rodzić po ludzku.

Zgodnie z definicją, którą posługuje się Stowarzyszenie Doula w Polsce, czyli aktualnie jedyny oficjalny organ certyfikujący kobiety chcące wykonywać tę profesję (doula w świetle prawa jest zawodem od 2015 roku ), doula jest wykształconą i doświadczoną w swoim macierzyństwie kobietą, która zapewnia ciągłe oaz niemedyczne, emocjonalne, informacyjne i fizyczne wsparcie matce i jej rodzinie w czasie ciąży, porodu i po porodzie. Oznacza to, że doula może być obecna także na Sali porodowej podczas porodu fizjologicznego np. w zastępstwie ojca dziecka, ponieważ zgodnie z polskim prawem rodzącej w takiej sytuacji może towarzyszyć jedna, wybrana przez nią i niekoniecznie spokrewniona osoba. 

Wsparcie niemedyczne

Jak podkreślono, doula udziela rodzącej wsparcie niemedycznego, co oznacza, że na żadnym etapie nie może wchodzić w kompetencje lekarza czy położnej. Co więcej, nawet jeśli ma wykształcenie medyczne, w swojej pracy nie występuje z pozycji ekspertki z tego zakresu. Niezależnie od typu wyksztalcenia doula powinna oczywiście dysponować wiedzą z zakresu przebiegu ciąży, porodu i połogu, ale nie po to, żeby ingerować w pracę lekarza lub położnej, ale przede wszystkim by móc dostarczać informacji rodzącej. Dodatkowo, jeśli podstawowe wykształcenie douli mogłoby także przydać się rodzącej z jakichś względów, udzielanie porad z tego zakresu powinno być ściśle oddzielone od pracy douli. Ma ona swoją ściśle określoną i z założenia intymną rolę, której powinna przestrzegać. 

Kompetencje douli

Wspomniane Stowarzyszenie opracowało również zasady postępowania i kodeks etyczny postępowania douli, która w jego myśl oferuje:

•    spotkania przed porodem,
•    pomoc w opracowaniu planu porodu (w tym m.in. pozycję porodową lub miejsce jego przebiegu, jeśli szpital oferuje szersze możliwości w tym względzie),
•    wsparcie telefoniczne/e-mailowe,
•    „gotowość porodową” przez wcześniej ustalony czas,
•    ciągłość wsparcia w czasie porodu i po nim,
•    kontakt/wizyty w połogu,
•    wsparcie w zakresie opieki, karmienia i pielęgnacji noworodka,
•    wsparcie emocjonalne w połogu.

To w jaki sposób wygląda współpraca matki i douli jest więc kwestią całkowicie indywidualną i wynikającą z jej preferencji. Wspierająca może, ale nie musi towarzyszyć jej przy porodzie, a zakres pomocy jest ustalany wcześniej. Doula w największym stopniu zbliża się do położnej, gdy oferuje matce masaże, np., pleców lub łydek, które łagodzą ból porodowy, a także pomaga w porodzie w pozycji wertykalnej (na stojąco), która siłą rzeczy wymaga dodatkowego wsparcia. Jej pomoc może ograniczyć się do rozmowy w czasie porodu, ale część kobiet zamiast niej prosi np. o puszczenie w słuchawkach ulubionej muzyki lub czytanie książek na głos. 

Doula może udzielić wsparcia także kobiecie przygotowującej się do porodu przez cięcie cesarskie. W takiej sytuacji nie może ona być obecna na Sali porodowej, ale jej rola rośnie tuż po operacji. Wówczas, gdy kobieta odzyskuje siły po porodzie, może czasowo przejąć rolę opiekunki dziecka, zajmować się kangurowaniem (noszeniem go) i asystować przy myciu lub ubieraniu matki.

Doula, podobnie jak położna, jest także osobą, która powinna zwracać uwagę na wystąpienie symptomów depresji poporodowej i zareagować sugerując wizytę u specjalisty, jeśli sytuacja tego wymaga. 

Doula w szpitalu

Biorąc pod uwagę liczbę douli aktywnie działających w Polsce, ich obecność przy porodzie bywa różnie przyjmowana przez położne lub lekarzy. Personel medyczny powinien obowiązkowo być informowany o tym fakcie, najlepiej z omówieniem sposobów wsparcia, jakie oferuje matce. Doule są obecne przede wszystkim przy porodach fizjologicznych, przebiegających bez komplikacji, podczas których mogą możliwie najbardziej efektywnie wspierać matkę i położną w jej zadaniu. 

Warunkiem praktykowania zawodu douli w Polsce jest przejście odpowiednich kursów. Szkolenia podstawowe z tego zakresu prowadzą Stowarzyszenie Doula w Polsce oraz Fundacja Rodzić po Ludzku. Po nim przyszła doula musi odbyć staż pod okiem douli-mentorki, po którym następuje egzamin certyfikujący sprawdzający jej kompetencje. Doula certyfikowana może wykonywać swój zawód samodzielnie. Koszt wynajęcia douli, w zależności od rejonu Polski i zakresu współpracy, to około 1,5 tys. złotych. 

Źródło: Gazeta Wyborcza Bydgoszcz, Stowarzyszenie Doula w Polsce

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij