Chondromalacja rzepki - objawy, dieta, ćwiczenia i leczenie

Staw kolanowy jest największym stawem w ciele człowieka. Jest on stawem złożonym, w którym łączy się kość udowa i kość piszczelowa. W skład stawu kolanowego wchodzi również rzepka oraz dwie łąkotki, których funkcją jest dopasowywanie do siebie powierzchni stawowych w czasie ruchu stawu. Ponadto staw kolanowy wzmocniony jest kilkoma więzadłami. Staw kolanowy otoczony jest też torebką stawową składająca się z wewnętrznej błony maziowej, gdzie wydzielany jest płyn stawowy (czyli maź stawowa) i zewnętrznej błony włóknistej. Staw kolanowy jest stawem zawiasowym, można w nim wykonywać ruchy zginania i prostowania, w pozycji zgięciowej jest też możliwe wykonywanie w nim ruchów rotacyjnych kończyną.

Zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do różnego rodzaju schorzeń stawu kolanowego. Jednym z takich schorzeń jest chondromalacja rzepki.

Czym zatem jest chondromalacja rzepki?

Chondromalacja jest to choroba, która prowadzi do destrukcji, zniszczenia chrząstki stawowej rzepki. Chondromalacja inaczej nazywana jest rozmiękaniem chrząstki. 

Jakie mogą być przyczyny chondromalacji rzepki?

Przyczyny chondromalacji rzepki mogą być bardzo różne. Przede wszystkim do rozmiękania rzepki może dochodzić na skutek zbyt dużej aktywności kości udowej, która nakłada dodatkowy nacisk na rzepkę. Taka sytuacja może mieć miejsce przede wszystkim w czasie jazdy na nartach, biegania czy też gry w piłkę nożną. Dlatego też wszystkie te sporty należy uprawiać z umiarem, najlepiej pod okiem instruktora lub trenera, który będzie wiedział, jak dawkować wysiłek fizyczny, aby nie skończył się on dla nas problemem zdrowotnym. Ponadto, do chondromalacji rzepki może też doprowadzić występowanie nadmiernego napięcia lub odwrotnie- osłabienia mięśni otaczających kolano. Także nieprawidłowe położenie rzepki może doprowadzić do jej destrukcji. Zdarza się, że do chondromalacji rzepki przyczyniają się również wady postawy, takie jak płaskostopie oraz koślawość kolan. 

Jakie objawy mogą sugerować chondromalacje rzepki?

Podejrzenie chondromalacji rzepki może nasuwać okresowa bolesność stawu kolanowego, która dotyczy przede wszystkim przedniej części tego stawu. Ponadto, dodatkowym objawem nasuwającym podejrzenie chondromalacji rzepki może też być okresowa sztywność stawu kolanowego oraz jego nieznaczny obrzęk. Czasami, przy zginaniu i prostowaniu kończyny dolnej w stawie kolanowym można też usłyszeć niewielkie trzeszczenie, zaś w czasie chodzenia po schodach czy też kucania bardzo często pojawia się także silny, uporczywy ból. Zwykle chondromalacja rzepki dotyka młodych ludzi, natomiast praktycznie nigdy nie występuje ona u małych dzieci. 

W jaki sposób diagnozuje się chondromalację rzepki?

Najlepszym badaniem diagnostycznym jest rezonans magnetyczny, który w najbardziej dokładny sposób jest w stanie określić stopień uszkodzenia chrząstki stawowej.

Jeśli doszło już do dużego uszkodzenia powierzchni stawowej lub też obecne są również duże zmiany zwyrodnieniowe, wtedy też zmiany te będą widoczne w badaniu usg stawu kolanowego lub też w zdjęciu rtg tego stawu.

Jednak najbardziej czułym i wiarygodnym badaniem oceniającym stopień uszkodzenia chrząstki stawowej jest atroskopia stawu kolanowego, w czasie której lekarz wprowadza do stawu artroskop z kamerką i jest w stanie bardzo dokładnie ocenić stopień zniszczenia tkanki chrzestnej. 

Jak leczy się chondromalacje rzepki?

W zależności od stopnia uszkodzenia chrząstki stawowej, leczenie chondromalacji rzepki może być prowadzone w sposób zachowawczy, jak i w sposób operacyjny. W przypadku leczenia zachowawczego pacjent od swojego lekarza prowadzącego otrzymuje przede wszystkim zalecenie, aby nadmiernie nie obciążać stawu kolanowego. Dlatego też, zwłaszcza w przypadku pacjentów uprawiających aktywnie jakiś sport, zachodzi potrzeba modyfikacji aktywności fizycznej. Ponadto, u pacjentów z rozpoznaną chondromalacją rzepki, często zachodzi też potrzeba właściwej fizykoterapii. Ćwiczenia w przypadku chondromalacji rzepki zlecane są każdemu pacjentowi indywidualnie przez lekarza prowadzącego lub też specjalistę fizykoterapii. Niewłaściwy dóbr ćwiczeń może zamiast poprawić stan zdrowia pacjenta, znacząco go pogorszyć.

Jeśli pacjent cierpi z powodu naprawdę dużych dolegliwości bólowych, wtedy zwykle lekarz zaleca też pacjentowi noszenie specjalnej ortezy, często decyduje się również na założenie choremu specjalnych plastrów  (jest to tzw. kinesiotyping).

Ponadto, w przypadku chondromalacji rzepki pacjenci są też leczeni farmakologicznie. Przede wszystkim powinni oni zażywać suplementy diety, zawierające w swym składzie kolagen, kwas hialuronowy, glukozamine i chondroityne. Substancje te mogą bowiem poprawić stan odżywienia chrzastki stawowej. Czasami lekarz ortopeda decyduje się też na podanie do stawu kolanowego kwasu hialuronowego w postaci iniekcji, co jeszcze lepiej odżywi staw oraz nada jego powierzchniom lepszy poślizg. Dodatkowo, nową, nieinwazyjną metodą leczenia chondromalacji rzepki jest też podawanie do stawu kolanowego w formie iniekcji komórek macierzystych lub też osocza bogatopłytkowego. Takie leczenie jednak stosowane jest bardzo rzadko, przede wszystkim z powodu jego bardzo wysokiego kosztu. Zdarzają się jednak sytuacje, w których w przebiegu chondromalacji rzepki dochodzi do tak dużego uszkodzenia powierzchni stawowych, że leczenie zachowawcze na pewno nie przyniesie żadnego rezultatu. Wtedy też zachodzi potrzeba leczenia operacyjnego.

Podstawowym zabiegiem w chondromalacji rzepki jest artroskopia. Zabieg ten polega na wprowadzeniu do stawu kolanowego kamerki oraz narzędzi chirurgicznych. Dzięki temu w czasie zabiegu lekarz ma możliwość bardzo dokładnie monitorować wnętrze stawu kolanowego i zakres uszkodzeń oraz jednocześnie może też uszkodzenia naprawiać. 

Pamiętaj! Jeśli zaczynasz odczuwać regularne bóle stawu kolanowego, które nasilają się zwłaszcza przy chodzeniu po schodach oraz przy kucaniu, jak również jeśli obserwujesz u siebie niewielki obrzęk stawu kolanowego, nie należy zwlekać, tylko trzeba udać się na konsultacje do lekarza ortopedy. Lepiej bowiem zapobiegać chondromalacji rzepki lub leczyć się w początkowym stadium choroby niż czekać do momentu kiedy zajdzie potrzeba operacji. 


Podziel się: