Projekt: Informacje o zdrowiu zmarłego tylko za zgodą sądu

Od 2016 roku rodziny mogą uzyskać dostęp do dokumentacji medycznej zmarłego nawet, gdy za życia nie wyraził on na to zgody. Najnowszy projekt zmieniający przepisy w tej sprawie przedstawiła sejmowa komisja ds. petycji, przy poparciu środowiska lekarskiego.

Inicjatorem wprowadzenia nowelizacji modyfikującej przepisy obowiązujące od roku, jest Lubelski Związek Lekarzy Rodzinnych-Pracodawców, który wystosował do komisji petycję w tej sprawie. W obecnym stanie prawnym rodzina zmarłego ma prawo do wglądu w dokumentację objętą tajemnicą lekarską, co w założeniu miało pomóc w dochodzeniu do prawdy w razie ewentualnego procesu karnego. 

Lekarze: przepisy naruszają tajemnicę lekarską

Wprowadzenie wspomnianych przepisów spotkało się ze sprzeciwem środowisk lekarskich, w tym Naczelnej Rady Lekarskiej, a także rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara. Argumenty za ponownym ograniczeniem dostępu dotyczyły przede wszystkim sytuacji, gdy sam pacjent chce zachować swój stan zdrowia w tajemnicy przed rodziną. Jego śmierć nie powinna zmieniać niczego w tej kwestii. 

Projekt dotyczy wyłącznie pośmiertnego dostępu do dokumentacji osób, którym pacjent nie udzielił pełnomocnictwa w tej kwestii za życia. Osoby upoważnione przez pacjenta do wglądu w dokumentację po jego śmierci (oraz jego przedstawiciel ustawowy) nie będą musiały starać się o zgodę sądu.

Co przewiduje projekt?

Projekt zakłada, że bliscy zmarłego pacjenta zachowają prawo dostępu do dokumentacji objętej tajemnicą lekarską, jednak zgodę na to, w postępowaniu nieprocesowym, będzie musiał wydać sąd. Dodatkowo likwiduje on przepis, zgodnie z którym lekarz ma obowiązek zachowania tajemnicy jeśli przynajmniej jedna z osób bliskich pacjentowi sprzeciwiła się ujawnieniu takiej informacji. 

Równocześnie projekt poszerza listę osób, które mogą starać się o dostęp dokumentacji – po jego ewentualnym przyjęciu takie prawo zyska też rodzeństwo zmarłego. Obecnie w tej grupie znajdują się małżonkowie, krewni lub powinowaci II stopnia w linii prostej, przedstawiciele ustawowi, osoby pozostające we wspólnym pożyciu oraz te, które wskaże sam pacjent. Pacjent ma mieć również prawo do zablokowania dostępu do informacji o jego zdrowiu przez osoby bliskie po jego śmierci.

Istotą zmiany nie jest ograniczanie informacji jako takiej, ale zamknięcie dostępu do niej osobom, które nie miały z pacjentem bliższej relacji bądź też ich stosunki były naganne. Udzielenie zgody na wgląd do dokumentacji za życia pacjenta pozwala domniemywać, że nie życzył on sobie, żeby ktokolwiek inny mógł zdobyć takie informacje na jego temat po śmierci. 

Eksperci za zmianą przepisów

We wrześniu tego roku podczas konferencji „Prawo medyczne w obliczu zmian”, minister Konstanty Radziwiłł deklarował, że w jego opinii „przepisy dające bliskim zmarłego pacjenta dostęp do dokumentacji medycznej, nawet jeśli za życia się temu sprzeciwił, są zbyt daleko idące”. Wówczas mówił także o konieczności poddania szczególnej ochronie tajemnicy lekarskiej, która jest fundamentem skutecznego leczenia. 

O rewizję spojrzenia na przepisy dotyczące tajemnicy lekarskiej w maju tego roku apelował prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Maciej Hamankiewicz. Wówczas sugerował on, że tą kwestią powinien zająć się Trybunał Konstytucyjny. W opinii Hamankiewicza, przepisy dające rodzinie nieograniczony dostęp do informacji o zdrowiu pacjenta mogą spowodować, że będzie on obawiał się szczerej rozmowy z lekarzem w obawie, że intymne szczegóły na temat jego zdrowia mogą zostać ujawnione bliskim bez jego zgody, a nawet wbrew wyraźnie wyrażonej woli. 

Źródło: PAP


Podziel się: