Do czego służą komórki macierzyste pobrane z krwi pępowinowej?

W okresie wewnątrzmacicznym rozwijający się płód jest połączony z organizmem matki za pomocą sznura pępowinowego. W pępowinie przebiegają naczynia krwionośne (dwie tętnice i żyła pępowinowa), za pomocą których rozwijający się płód otrzymuje od matki składniki odżywcze i tlen oraz "oddaje" matce produkty przemiany materii i dwutlenek węgla. Pępowina jest zatem niezbędna do życia rozwijającego się dziecka przez cały okres trwania ciąży. Do niedawna po porodzie pępowina po podwiązaniu była wyrzucana razem z łożyskiem. Od kilku lat jednak wiadomo, że krew pępowinowa jest źródłem komórek macierzystych, które mogą uratować pacjentowi życie.

Czym jest krew pępowinowa? 

Krew pępowinowa to krew, która po porodzie pozostaje w pępowinie i łożysku. Udowodniono, że krew pępowinowa zawiera dużą ilość komórek macierzystych, które mogą być przeszczepiane celem odbudowania układu krwiotwórczego i odpornościowego. Wykazano też, że komórki macierzyste pozyskane z krwi pępowinowej mają zdecydowanie lepsze działanie niż komórki macierzyste uzyskane od dorosłych dawców.

Czym są te "cudowne" komórki macierzyste?

Komorki macierzyste są pierwotnymi, niewyspecjalizowanymi komórkami, które mają olbrzymią zdolność do namnażania się. Dodatkową ich ogromną zaletą jest fakt, że bardzo łatwo ulegają przekształceniu w wyspecjalizowane komórki, które następnie będą budowały tkanki. Dzięki tym właściwościom, komórki macierzyste są wykorzystywane do odbudowywania lub zastępowania zniszczonych z jakichś powodów komórek. Pierwszym źródłem komórek macierzystych był szpik kostny, natomiast teraz coraz częściej w medycynie wykorzystywane są komórki macierzyste pochodzące z krwi pępowinowej. 

Do czego służą komórki macierzyste pobrane z krwi pępowinowej?

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej są wykorzystywane do odbudowywania lub zastępowania innych, zniszczonych komórek. Są one zatem wykorzystywane do różnego rodzaju przeszczepów: ponieważ wśród komórek macierzystych krwi pępowinowej można znaleźć komórki krwiotwórcze, są one używane jako komórki dające początek komórkom krwi (czyli służą do przeszczepu szpiku). Komorki macierzyste z krwi pępowinowej są także komórkami mezenchymy (czyli komórkami tkankowymi) i mogą dawać początek komórkom innych tkanek, między innymi komórkom tkanki kostnej, mięśniowej oraz nerwowej. 

W leczeniu jakich chorób mogą zatem znaleźć zastosowanie komórki macierzyste pochodzące z krwi pępowinowej?

Komórki macierzyste pochodzące z krwi pępowinowej mogą być wykorzystane do leczenia niektórych rodzajów białaczek, zarówno tych przebiegających ostro, jak i tych będących białaczkami przewlekłymi. Ponadto, komórki macierzyste z krwi pępowinowej mogą być pomocne do leczenia zespołów mielodysplastycznych, jak również zespołów mieloproliferacyjnych. Dodatkowo, wykorzystuje się je do leczenia chłoniaków ziarniczych, ziarnicy złośliwej czy też chorób wywołanych defektem komórek macierzystych (zalicza się do nich między innymi niedokrwistości aplastyczne czy też niedokrwistość Fanconiego). Komórki macierzyste z krwi pępowinowej mogą być też użyte między innymi do leczenia dziedzicznych zaburzeń układu immunologicznego (odpornościowego), dziedzicznych zaburzeń płytek krwi oraz krwinek czerwonych. 

W jaki sposób można pobrać krew pępowinową?

Krew pępowinową pobiera się ze sznura pępowinowego oraz z części płodowej łożyska już po porodzie, po odpępnienu noworodka i podwiązaniu sznura pępowinowego. Pobranie polega na nakłuciu naczynia krwionośnego pępowiny, z którego krew pobierana jest do specjalnego zestawu. Jest to zatem zabieg całkowicie nieinwazyjny oraz zupełnie bezbolesny. Należy pamiętać, że pobranie krwi pępowinowej celem uzyskania komórek macierzystych jest jedyną nieinwazyjną metodą ich pozyskiwania. Pobieranie ich ze szpiku kostnego jest zabiegiem bolesnym i bardzo nieprzyjemnym, ponieważ lekarz musi wkłuć się wielokrotnie w talerze kości biodrowej - zazwyczaj taki zabieg musi być wykonywany w znieczuleniu ogólnym. 

Czy krew pępowinową można w jakiś sposób przechowywać?

Tak. Po specjalnej "obróbce" krwi pępowinowej pozyskuje się z niej komórki macierzyste, które następnie są umieszczane w specjalnej kasecie. Dzięki specjalnym warunkom w niej panującym, komórki macierzyste mogą być w ten sposób przechowywane wiele lat aż do momentu, kiedy mogą okazać się potrzebne. 
Należy pamiętać o tym, że zabezpieczone z krwi pępowinowej komórki macierzyste mogą komuś w przyszłości uratować życie. Dlatego z myślą o przyszłości powstały specjalne banki, w których można przechowywać zabezpieczone z krwi pępowinowej komórki macierzyste. Takie banki mogą być zarówno bankami rodzinnymi, jak i publicznymi. W bankach rodzinnych zabezpieczone z krwi pępowinowej komórki macierzyste mogą w przyszłości posłużyć jako przeszczep dla dziecka, jego rodzeństwa i rodziców. Przechowywane w bankach publicznych komórki macierzyste mogą zostać użyte dla dawców ze sobą niespokrewnionych. 

Czy pobranie i przechowywanie krwi pępowinowej jest bezpłatne?

Niestety nie i w związku z tym nie każdy może sobie na to pozwolić. Dość sporym kosztem jest już samo pobranie krwi pępowinowej, następnie obciążeniem finansowym może też być opłata za przechowywanie krwi, zwykle jest to opłata roczna. Chociaż nie są to małe koszty, to jednak należy zastanowić się czy nie warto zainwestować i poprosić przy porodzie o zabezpieczenie krwi pępowinowej. Nigdy nie wiadomo bowiem, jak potoczą się koleje życia i czy w przyszłości taka krew nie uratuje naszego dziecka, choć oczywiście, jak w przypadku każdego przeszczepu, nigdy nie ma pełnej, stuprocentowej gwarancji.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus