Nie lekceważyć grypy!

Wraz z rozpoczynającym się sezonem jesienno-zimowym wiele osób się pewnie zastanawia, czy znów przyjdzie im zmierzyć się z grypą i czy może lepiej się zaszczepić. Zwłaszcza że zimy są ostatnio łagodne, co sprzyja rozprzestrzenianiu się zakażeń wirusowych.



Wirus grypy należy do RNA-wirusów, których wyróżniamy trzy rodzaje:

1. Influenzavirus A – odpowiedzialny za występowanie pandemii powtarzających się co kilka-kilkadziesiąt lat.

2. Influenzavirus B – odpowiedzialny za sezonowe i duże epidemie, jakie pojawiają się średnio co trzy lata.

3. Influenzavirus C – z medycznego punktu widzenia nie tak istotny jak wirusy A i B, gdyż wywołuje niewiele zachorowań na grypę. Atakuje zwykle dzieci i młodzież, a przebieg choroby jest poronny lub łagodny.

Wirus grypy zbudowany jest z trzech podjednostek: genomu (kwasu rybonukleinowego), białkowego kapsydu oraz otoczki lipoproteinowej. Tak zbudowana pojedyncza cząstka nazywana jest wirionem. Na powierzchni kapsydu znajdują się dwa enzymy glikoproteinowe – neuraminidaza i hemaglutynina o wysokiej immunogenności. Różnorodność ich budowy pozwala na wyodrębnianie typów antygenowych wirusa grypy.

Objawy grypy

Wirusy grypy ludzkiej łatwo przenoszą się z człowieka na człowieka drogą kropelkową z wydzieliną rozpraszaną podczas kaszlu i wywołują okresowo wśród ludzi epidemie zachorowań. 

Infekcja wylęga się krótko – od 24 do 48 godzin. Po tym czasie nagle pojawiają się: dreszcze, wysoka gorączka, uczucie rozbicia i bóle mięśniowe oraz bóle głowy. Gorączka utrzymuje się od 2 do 7 dni.

Objawy ustępują zazwyczaj wraz z gorączką, ale uczucie osłabienia może trwać jeszcze przeszło tydzień. 

Niebezpieczeństwo grypy dla człowieka wiąże się z możliwymi powikłaniami tej choroby, do których zaliczamy m. in.: zapalenie płuc i oskrzeli, zapalenie ucha środkowego mogące prowadzić do częściowej lub całkowitej utraty słuchu, niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, drgawki gorączkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, zespół Guillian-Barré czy poprzeczne zapalenie rdzenia.

Powikłania te mogą kończyć się w niektórych przypadkach nawet śmiercią. U osób chorujących na cukrzycę, przewlekłe choroby układu krążenia, układu oddechowego i nerek może dojść w przebiegu grypy do zaostrzenia tych schorzeń. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, co roku na świecie choruje na grypę około 330-990 mln ludzi, z czego umiera od pół miliona do 1 miliona osób.

Aby w sposób wiarygodny wykluczyć lub potwierdzić grypę, można przeprowadzić badania wirusologiczne z wymazów z gardła i nosa pobranych od chorego. Badania te wykonywane są odpłatnie przez Krajowy Ośrodek ds. Grypy PZH w Warszawie.

„Ostatnia niekontrolowana plaga”

W 2005 r. opublikowano na stronie internetowej Państwowego Zakładu Higieny list do lekarzy podpisany przez prof. Lidię Brydak, kierownika Krajowego Ośrodka ds. Grypy. W liście tym czytamy, że: „...grypę określa się jako ostatnią niekontrolowaną plagę ludzkości, powodującą liczne powikłania, niejednokrotnie nieodwracalne lub kończące się zgonem”.

Dlatego w Polsce, jak i na świecie rekomenduje się szczepienia przeciwko grypie jako podstawową metodę w profilaktyce i kontroli grypy.  Szczepienie przeciw grypie zapewnia większą odporność organizmu i daje o wiele większe szanse na uniknięcie choroby lub przechorowanie jej lekko i bez powikłań. 

Aktualnie w aptekach dostępne są nowoczesne, inaktywowane, czyli zabite szczepionki przeciwko grypie otrzymywane w wyniku: rozszczepienia wirusa grypy (szczepionka typu split) lub e, czyli zawierające jedynie powierzchniowe antygeny wirusa grypy (szczepionka typu sub-unit).

Oba typy szczepionek zalecane są przez Komitet Doradczy ds. Szczepień WHO dla wszystkich – począwszy od niemowląt aż do osób w bardzo podeszłym wieku. Co roku firmy farmaceutyczne uaktualniają skład szczepionki zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia w związku z przewidywanymi mutacjami wirusów grypy. Dlatego szczepionki przeciwko grypie produkowane są od nowa na każdy sezon jesienno-zimowy i można szczepić się nimi co roku.

Z ogółu ludności wyodrębniono grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na grypę, dla których szczepienia przeciwko grypie są szczególnie zalecane.

Należą do nich osoby:
 

  •  przewlekle chore (z astmą oskrzelową, cukrzycą, niewydolnością układu krążenia, niewydolnością układu oddechowego, niewydolnością nerek)
     
  •  ze stanami obniżonej odporności
     
  •  w wieku powyżej 55 lat
     
  •  pracujące w ochronie zdrowia, szkołach, handlu, transporcie oraz inne osoby narażone na kontakty z dużą liczbą ludzi.

Ale zaszczepić się przeciwko grypie może każdy, komu leży na sercu troska o swoje zdrowie i zdrowie bliskich.  

Leki przeciw grypie

Szeroko reklamowane leki bez recepty na grypę są tak naprawdę wobec wirusa grypy nieskuteczne. Mogą jedynie złagodzić takie objawy jak gorączka, ból głowy czy mięśni lub kaszel, ale nie zapobiegną ewentualnym powikłaniom. Mimo wszystko, ze względu na właściwości łagodzące, aptekarz może polecić pacjentom te preparaty.

Dzięki postępowi wiedzy medycznej od niedawna dysponujemy lekami przeciw wirusowi grypy A i B, które blokują enzymy wirusa. Aby leczenie grypy było skuteczne tymi preparatami, konieczne jest rozpoczęcie terapii w ciągu 48 godzin od pierwszych objawów choroby. Ponieważ są to jednocześnie leki wydawane na receptę, aptekarz powinien pacjentowi zasugerować jak najszybszą wizytę u lekarza. Poważnym mankamentem tych leków jest jednak ich wysoka cena. Wobec tego zdecydowanie tańszym, a jednocześnie skutecznym dla każdego rozwiązaniem jest zapobieganie grypie, czyli szczepienie się. 

Argumentem za szczepieniem może być fakt, że zaszczepić się można w każdej chwili przez cały okres jesienno-zimowy, a odporność poszczepienna pojawia się już po 7-10 dniach od podania szczepionki i utrzymuje się przez około roku. 

Warto jednocześnie dodać, że kwalifikację do szczepienia przeprowadza lekarz i że szczepionkę podaje się w dniu kwalifikacji lekarskiej. Po szczepieniu przeciw grypie, jak po każdym innym szczepieniu, mogą zdarzyć się tzw. odczyny poszczepienne, ale są one bardzo rzadkie. Mogą być miejscowe, np. obrzęk, zaczerwienienie, stwardnienie i bolesność w miejscu wstrzyknięcia, oraz ogólne: wysoka gorączka, osłabienie, bóle głowy. Objawy te występują do 48 godzin od szczepienia i zwykle szybko mijają. Bardzo sporadycznie może mieć miejsce reakcja alergiczna lub wstrząs anafilaktyczny.

Przeciwwskazania do szczepienia:

1. nadwrażliwość na którykolwiek składnik szczepionki: jaja kurze, tiomersal, formaldehyd, siarczan gentamycyny lub dezoksycholan sodu,

2. aktualnie trwająca choroba z wysoką gorączką,

3. przebyte zapalenie Guillaine-Barre.

Kiedy wybuchnie kolejna pandemia grypy?

Na to pytanie nikt nie zna odpowiedzi, jednak mamy łatwo dostępne skuteczne szczepionki, których szerokie stosowanie w społeczeństwie może ustrzec nas przed masowym zachorowaniem na grypę 
w nadchodzącym sezonie jesienno-zimowym.

 Literatura:

1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego

z dn. 20 marca 2008 r. w sprawie zasad przeprowadzania szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym w 2008 r.

2. List do lekarzy – Lidia Brydak, Andrzej F. Steciwko, Krajowy Ośrodek ds. Grypy, Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, 2005 r


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus