PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

1. PMS – czym jest i co go powoduje? 
2. PMS – jak się objawia? Kiedy się pojawia i ile trwa? 
3. PMS a ciąża 
4. Jak można łagodzić objawy PMS bez leków? 
5. Leczenie PMS 
6. Suplementcja przy PMS 
7. Zioła w PMS 
8. PMS – najczęściej zadawane pytania

PMS – czym jest i co go powoduje? 

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (ang. Premenstrual Syndrome, PMS) jest zespołem uciążliwych objawów występujących u kobiet przed miesiączką. Obejmuje objawy zarówno fizyczne, jak i objawy psychologiczne o różnym nasileniu.

Przyczyna występowania zespołu napięcia przedmiesiączkowego nie jest jeszcze w pełni wyjaśniona. Uważa się, że PMS występuje na skutek interakcji między hormonami płciowymi a neuroprzekaźnikami w mózgu takimi jak serotonina. Występowaniu zespołu przedmiesiączkowego sprzyja również niski poziom zjonizowanego wapnia we krwi. PMS dotyczy najczęściej kobiet powyżej 30. roku życia.

PMS – jak się objawia? Kiedy się pojawia i ile trwa? 

Objawy PMS to przede wszystkim:

• drażliwość,
• zmienność nastroju,
• zdenerwowanie,
• konfliktowość,
• obniżona zdolność odczuwania przyjemności.

Kobiety cierpiące z powodu zespołu przedmiesiączkowego mogą obserwować u siebie zwiększoną wrażliwość na odrzucenie, wybuchy płaczu, nadmierny smutek i lęk.

Symptomom tym towarzyszą objawy fizyczne takie jak:

• tkliwość piersi,
• ból i wzdęcie brzucha,
• obrzęk,
• ból głowy,
• nudności,
• mdłości,
• ogólny dyskomfort,
• stres przedmiesiączkowy.

Kobiety, które doświadczają PMS, odczuwają wyżej opisane objawy w sposób łagodny lub umiarkowany. U około 10% kobiet może wystąpić ekstremalnie złe samopoczucie, mówimy wtedy o przedmiesiączkowych zaburzeniach dysforycznych (ang. Premenstrual disphoric disorder, PMDD). 

PMS a ciąża 

Niektóre symptomy zespołu napięcia przedmiesiączkowego mogą przypominać objawy wczesnej ciąży. W obu przypadkach zmiany hormonalne mogą nasilać m.in. tkliwość i bolesność piersi. Dlatego objawy PMS nie wykluczają ciąży, ale także nie można uznawać ich za jej potwierdzenie, zwłaszcza przed terminem spodziewanej miesiączki. Jeżeli kobieta podejrzewa, że może być w ciąży, a objawy przypominające PMS utrzymują się i miesiączka nie wystąpiła w spodziewanym terminie okresu, warto wykonać test ciążowy i udać się na wizytę do lekarza ginekologa w celu potwierdzenia ewentualnej ciąży. 

O czym może świadczyć brak zespołu przedmiesiączkowego? 

Niektóre kobiety mogą zastanawiać się, co może być przyczyną braku PMS. Podkreślić należy, że zespół napięcia przedmiesiączkowego dotyczy wielu kobiet, ale nie musi występować u wszystkich. Dane literaturowe wskazują, że hormony wytwarzane przez ciałko żółte są uznawane za czynniki wywołujące PMS. Jeżeli w danym cyklu nie dochodzi do owulacji, nie powstaje ciałko żółte i jego hormony, wówczas objawy PMS nie wystąpią.

Jak można łagodzić objawy PMS bez leków? 

Równie ważnym sposobem radzenia sobie z PMS jest przestrzeganie właściwych zaleceń dietetycznych. W diecie powinno być mniej używek takich jak alkohol i kofeina, ograniczyć należy także spożycie soli, słonych przekąsek oraz czekolady. Wyeliminowanie nadmiaru soli może okazać się prostą i skuteczną metodą radzenia sobie z objawami PMS takimi jak obrzęki i wzdęcia. Ograniczenie napojów z kofeiną pozwala zmniejszyć drażliwość. 

Leczenie PMS 

Leczenie PMS powinno być dopasowane indywidualnie w zależności od nasilenia objawów u kobiety. Leczenie ma na celu wyeliminowanie lub złagodzenie objawów i poprawę komfortu życia pacjentek. Uważa się, że niski poziom serotoniny we krwi związany jest z występowaniem PMS. W pierwszej kolejności zaleca się leki należące do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), które zwiększają poziom serotoniny. Jest to grupa leków wydawanych z przepisu lekarza, należą do niej m.in.: citalopram, escitalopram, fluoksetyna i sertralina oraz paroksetyna.

W leczeniu PMS stosuje się również doustne środki antykoncepcyjne. Korzystne efekty uzyskuje się po zastosowaniu połączenia etynyloestradiolu z drospirenonem. Doustne środki antykoncepcyjne hamują owulację i regulują poziom hormonów i cykl miesięczny. Terapia ta ma na celu uzyskanie złagodzenia objawów, zwłaszcza bólu i tkliwości piersi, a także obrzęków. 

Suplementcja przy PMS 

Olej z wiesiołka dwuletniego bogaty jest w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które wspomagają prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego. Uzupełnienie diety w olej z wiesiołka może pomóc złagodzić ból piersi w przebiegu PMS, a także zachować zdrowy wygląd skóry. 

Spośród dostępnych na rynku suplementów diety warto zwrócić uwagę na witaminę B6, witaminę E i magnez. Są suplementami diety dostępnymi w postaci tabletek i pomagają złagodzić objawy zespołu miesiączkowego takie jak drażliwość, uczucie zmęczenia i wzdęcia. 

Zioła w PMS 

Kilka produktów roślinnych uważa się za wspomagające w łagodzeniu objawów PMS. Niepokalanek jest pomocny w łagodzeniu objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego takich jak bolesność i tkliwość piersi oraz tych związanych z zatrzymaniem wody w organizmie. Korzystne działanie na objawy PMS może wykazywać również dziurawiec, a także pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa). 

PMS – najczęściej zadawane pytania

Czy witaminy i minerały mogą łagodzić objawy PMS?

Tak, przykładowo wapń może zmniejszać nasilenie niektórych objawów PMS, takich jak zmęczenie, wzmożony apetyt, zachcianki pokarmowe czy negatywne emocje. Magnez może natomiast łagodzić niektóre objawy fizyczne i psychiczne, m.in. wzdęcia, tkliwość piersi czy wahania nastroju, jednak dowody naukowe dotyczące jego skuteczności są ograniczone. Witamina B6 może z kolei zmniejszać nasilenie objawów psychicznych, takich jak drażliwość, napięcie emocjonalne czy obniżenie nastroju.

Jakie domowe sposoby wspomagają łagodzenie objawów PMS?

Do domowych sposobów łagodzących objawy PMS można zaliczyć regularną aktywność fizyczną, np. ćwiczenia aerobowe przez 20-30 minut kilka razy w tygodniu, stosowanie technik relaksacyjnych, takich jak joga czy medytacja, przestrzeganie zbilansowanej diety, ograniczenie spożycia alkoholu i kofeiny oraz zaprzestanie palenia papierosów. Warto również zadbać o odpowiednią ilość snu i regularny rytm dobowy.