Czy Ozempic i Wegovy (semaglutyd) pomogą w walce z alkoholizmem?

Niedawno opublikowane badanie sugeruje, że preparaty Ozempic oraz Wegovy (zawierające semaglutyd), które należą do grupy leków zwanych GLP-1, pomagają ograniczyć spożywanie alkoholu. Odkrycie to jest obiecujące, jednak konieczne będą dalsze badania kliniczne.

1. Semaglutyd a zaburzenie związane ze spożywaniem alkoholu (AUD)
2. Ozempic i Wegovy powiązane z niższym ryzykiem alkoholizmu
3. Leki stosowane w leczeniu uzależnienia od alkoholu

Semaglutyd a zaburzenie związane ze spożywaniem alkoholu (AUD)

Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Case Western Reserve University School of Medicine w Cleveland w Stanach Zjednoczonych dowodzi, że Ozempic i Wegovy – popularne leki zawierające semaglutyd stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 i wspomagające odchudzanie – mogą znacznie zmniejszyć nadużywanie alkoholu u otyłych osób uzależnionych. Odkrycie zespołu opublikowano w czasopiśmie „Nature Communications”.

Naukowcy przeanalizowali elektroniczną dokumentację medyczną prawie 84 000 pacjentów z otyłością, którzy w okresie od czerwca 2021 roku do grudnia 2022 roku odbyli wizyty lekarskie, na których po raz pierwszy otrzymali receptę na Ozempic bądź Wegovy. Pozwoliło to na 12-miesięczny okres obserwacji. U badanych zdiagnozowano zaburzenie związane ze spożywaniem alkoholu (AUD, ang. alcohol use disorder) oraz co najmniej jedną chorobę współistniejącą związaną z otyłością (cukrzycę typu 2, nadciśnienie, hipercholesterolemię, hiperlipidemię, choroby serca, udar mózgu).

Ozempic i Wegovy powiązane z niższym ryzykiem alkoholizmu

Naukowcy odkryli, że u osób leczonych semaglutydem, w porównaniu z osobami leczonymi innymi lekami stosowanymi w terapii otyłości, wykazano 50–56-procentowy spadek częstości wystąpienia lub nawrotu uzależnienia od alkoholu. Chociaż badacze nie są do końca pewni, w jaki sposób substancja czynna leków Ozempic i Wegovy może wpływać na zaburzenia związane ze spożywaniem alkoholu, to sądzą, że może ona wchodzić w interakcje z układem nagrody w mózgu (produkuje on dopaminę – pod wpływem działania substancji uzależniającej zwiększa się uwalnianie tego neuroprzekaźnika).

Chociaż wyniki omawianego badania są obiecujące i dostarczają wstępnych dowodów na potencjalne korzyści stosowania semaglutydu w leczeniu osób uzależnionych od alkoholu, konieczne są dalsze randomizowane badania kliniczne, aby to potwierdzić.

Leki stosowane w leczeniu uzależnienia od alkoholu

Leczenie uzależnienia od alkoholu jest złożonym, długotrwałym procesem, który zazwyczaj obejmuje zastosowanie różnych metod terapeutycznych. Podstawą są m.in. terapia behawioralna, poznawczo-behawioralna, działania psychoedukacyjne, wsparcie społeczne. Gdy metody te są niewystarczająco skuteczne lub występują choroby współtowarzyszące i istnieje potrzeba jak najszybszej redukcji wypijanego alkoholu, można wdrożyć leczenie farmakologiczne.

Obecnie w Polsce dostępne są następujące substancje:

• Disulfiram – mechanizm jego działania polega na inhibicji (blokowaniu) enzymu dehydrogenazy aldehydowej (ALDH). W przypadku spożycia alkoholu prowadzi to do nagromadzenia aldehydu octowego w organizmie i pojawienia się objawów zatrucia, takich jak: nudności, wymioty, zawroty głowy, niedociśnienie, nagłe zaczerwienienie twarzy z uczuciem gorąca, tachykardia.
• Naltrekson – mechanizm jego działania polega na blokowaniu receptorów opioidowych w mózgu, co zmniejsza odczuwanie euforii związanej z zażywaniem alkoholu, a także redukuje głód alkoholowy, co pomaga pacjentom w utrzymaniu abstynencji.
• Nalmefen – również działa jako antagonista receptorów opioidowych i zmniejsza odczuwanie euforii związanej ze spożywaniem alkoholu. Lek ten zaleca się pacjentom z wysokim wskaźnikiem DRL (ang. drinking risk level).
• Akamprozat – wpływa na układ neurochemiczny mózgu – działa poprzez modulację przekaźnictwa w układzie glutaminergicznym i GABA-ergicznym. Łagodzi objawy odstawienia alkoholu, zmniejsza głód alkoholowy, wspiera długoterminową abstynencję.