Pierwsza pomoc przy zachłyśnięciu
Dominika Rynkiewicz

Pierwsza pomoc przy zachłyśnięciu

Udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu jest nie tylko naszym prawnym obowiązkiem, ale również moralnym, ludzkim odruchem. Nie zmienia to faktu, że ratowanie cudzego zdrowia i życia jest bardzo stresujące. Wobec tego warto być dobrze przygotowanym, poszerzać swoją wiedzę teoretyczną, jak również brać udział w ćwiczeniach praktycznych, aby udzielać pierwszej pomocy jak najlepiej.

  1. Czym różni się zachłyśnięcie od zakrztuszenia?
  2. Jak rozpoznać zachłyśnięcie i kiedy reagować?
  3. Co zrobić po zachłyśnięciu wodą?
  4. Co zrobić, gdy dziecko się zachłyśnie?
  5. Co robić w przypadku zachłyśnięcia noworodka?
  6. Czy rękoczyn Heimlicha działa w przypadku zachłyśnięcia?

Czym różni się zachłyśnięcie od zakrztuszenia?

Zarówno zakrztuszenie, jak i zachłyśnięcie wywołują odruch kaszlu z powodu podrażnienia dróg oddechowych na skutek dostania się do ich światła ciała obcego. Podstawową różnicą jest to, że zachłyśnięcie jest spowodowane cieczą, np. wodą czy mlekiem, a zakrztuszenie się ciałem stałym, np. kęsem pokarmu czy fragmentem zabawki. Oba te stany są bardzo niebezpieczne, ponieważ mogą skutkować całkowitym zablokowaniem dróg oddechowych i w efekcie prowadzić do śmierci z uduszenia. Pierwsza pomoc wygląda bardzo podobnie bez względu na to, czy powodem walki o oddech jest zachłyśnięcie, czy zakrztuszenie.

Jak rozpoznać zachłyśnięcie i kiedy reagować?

Do zachłyśnięć dochodzi bardzo często podczas wspólnie jedzonych posiłków, jak również przy okazji wakacyjnych zabaw nad wodą. Nie wszystkie stany wymagają jednak pilnej interwencji i wzywania pomocy. Gdy mamy do czynienia z osobą, która po zachłyśnięciu zaczęła kaszleć, na ogół nie grozi jej niebezpieczeństwo. Odruch kaszlu jest bardzo skutecznym mechanizmem obronnym, jednak gdy do płuc dostanie się duża ilość płynu (np. przy podtopieniu), jest on niewydolny lub nie występuje.

Osobę, której bezwzględnie należy udzielić pomocy, poznamy po tym, że nie jest w stanie kaszleć, wydawać dźwięków ani płakać. Kolejnym stadium może być utrata przytomności, a nawet zatrzymanie krążenia.

Powiązane produkty

Co zrobić po zachłyśnięciu wodą?

Gdy jesteśmy świadkami zachłyśnięcia, powinniśmy w pierwszej kolejności motywować poszkodowanego do kaszlu. Pomocne są również silne uderzenia nadgarstkiem otwartej dłoni w okolicę międzyłopatkową. W celu ich wykonania należy stanąć za poszkodowanym i pochylić go do przodu. Jeżeli widzimy, że nasze działania są nieskuteczne, natychmiast należy zadzwonić pod numer alarmowy (112). Dyspozytor, który odbierze telefon, nie tylko wyśle na miejsce zdarzenia karetkę, ale również udzieli wsparcia merytorycznego. To właśnie od niego można uzyskać informacje o tym, jak poprawnie wykonać rękoczyn Heimlicha, który jest kolejnym etapem pomocy poszkodowanemu.

Ucisk na brzuch należy powtórzyć pięciokrotnie. Następnie kontynuuje się naprzemiennie kilkukrotne uderzenia w okolicę międzyłopatkową i rękoczyn Heimlicha. Jeżeli po pewnym czasie nie uda się przywrócić prawidłowego oddechu, prawdopodobne jest, że dojdzie do utraty przytomności i nagłego zatrzymania krążenia. Należy zatem przygotować się do przeprowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Dowiedz się, czym są: suche utonięcie oraz wtórne utonięcie

Co zrobić, gdy dziecko się zachłyśnie?

Gdy dziecko powyżej pierwszego roku życia zachłyśnie się, należy postępować dokładnie tak samo, jak w przypadku osoby dorosłej. Należy jednak pamiętać, żeby podczas uderzeń międzyłopatkowych i wykonywania manewru Heimlicha użyć odpowiednio mniej siły.

Co robić w przypadku zachłyśnięcia noworodka?

Zachłyśnięcie u noworodka jest bardzo częste, ponieważ jest karmiony płynnym mlekiem, a dodatkowo ma słabo rozwinięte odruchy obronne (np. odruch kaszlu). Istotne jest zatem, aby każdy rodzic wiedział, jak wygląda pierwsza pomoc u tak małych dzieci.

Mając do czynienia z krztuszącym się noworodkiem (dzieckiem do ukończenia 12. miesiąca życia), należy postępować inaczej niż w przypadku ratowania dorosłych. Przede wszystkim jeżeli dziecko efektywnie kaszle, należy mu nie przeszkadzać. Działania powinno się podejmować dopiero wtedy, gdy widzimy, że niemowlę się męczy. Wówczas należy ułożyć je na brzuszku na swoim przedramieniu, twarzą w dół, i ustabilizować, trzymając żuchwę pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym. Główka dziecka powinna być skierowana w dół. Następnie wykonuje się pięć uderzeń otwartą dłonią w okolicę międzyłopatkową (nie zbyt mocno!). Jeżeli takie działania nie przynoszą rezultatu, powinno się obrócić dziecko na plecy (nadal trzymając je na swoim przedramieniu) i wykonać pięć uciśnięć w dolnej połowie mostka. Manewry te należy powtarzać naprzemiennie do czasu uzyskania drożności dróg oddechowych.

Poczytaj więcej o tym, jak postępować w przypadku zachłyśnięcia noworodka – sprawdź na DOZ.pl

Czy rękoczyn Heimlicha działa w przypadku zachłyśnięcia?

Aby wykonać rękoczyn Heimlicha, należy stanąć za poszkodowanym i objąć go obiema rękoma w okolicy nadbrzusza. Następnie trzeba pochylić go lekko do przodu i na zaciśniętej w pięść dłoni jednej ręki położyć drugą dłoń. Trzymając w ten sposób poszkodowanego, należy energicznie uciskać jego przeponę do siebie i lekko ku górze.

Manewr ten jest bardzo skuteczny w przypadku zachłyśnięcia i zakrztuszenia, ponieważ wytwarza ciśnienie podobne do tego, które generowane jest podczas kaszlu. Dzięki temu przedmiot blokujący drogi oddechowe ma szansę zostać wypchnięty z dróg oddechowych.

Wobec tego rękoczyn Heimlicha należy stosować w przypadku zachłyśnięcia u wszystkich z wyjątkiem ciężarnych i dzieci do ukończenia pierwszego roku życia.
Poczytaj więcej o rękoczynie Heimlicha na DOZ.pl
  1. M. Dowd, Choking in Children: What to Do and How to Prevent. Pediatr Ann. 2019 Sep 1;48(9):e338-e340.
  2. S. Duckett, M. Bartman, Choking. [Updated 2022 Sep 19]. In: StatPearls. [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan–. PMID: 29763116.
  3. Postępowanie przy zadławieniu niemowlęcia, [online] https://www.gov.pl/web/gis/postepowanie-przy-zadlawieniu-niemowlecia [dostęp: 11.08.2023].
  4. Choking on Water: What To Do If Someone Is Choking on Water, [online] https://www.mycprcertificationonline.com/blog/water-choking?fbclid=IwAR0xZRRlDm7wsQV0I1VUaUa89coc1mh7Vp3C-jBWHXrJcN8FD-ghH-4_FzU [dostęp: 11.08.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białe i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50.-60. roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, w owłosionej skórze głowy a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij