Szafran
Alicja Świątek

Na co stosować szafran? Właściwości lecznicze, dawkowanie

Już w starożytności wykorzystywano szafran do poprawiania smaku jedzenia, do barwienia tkanin, a także w lecznictwie. Szafran stanowi najdroższą przyprawę świata. Posiada charakterystyczny smak oraz barwę. Jego walory smakowe doceniane są w kuchni, a ostatnimi czasy zainteresowanie wzbudzają jego właściwości lecznicze. Warto jednak podkreślić, że szafran można przyjmować doustnie jedynie w niewielkich ilościach, ponieważ jego nadmiar może być szkodliwy dla zdrowia.

  1. Czym jest szafran? Czym różni się szafran w suplementach od tego do jedzenia?
  2. Suplementy z szafranem – kiedy można je stosować? Na co pomaga szafran?
  3. Jak dawkować suplementy z szafranem?
  4. Jakie są przeciwwskazania do stosowania suplementów z szafranem?
  5. Czym się kierować przy wyborze suplementów z szafranem? Ile kosztują?

 

Czym jest szafran? Czym różni się szafran w suplementach od tego do jedzenia?

Szafran pozyskiwany jest z wysuszonych słupków szafranu uprawnego (łac. Crocus sativus). W celu uzyskania kilograma przyprawy należy użyć ponad 150 tys. kwiatów szafranu, których zbiór odbywa się ręcznie, a to z kolei przekłada się na wysoką cenę produktu. Szafran wywodzi się z rejonów Bliskiego Wschodu i Grecji, jednak jego największe uprawy zlokalizowane są na terenie Turcji. Ponadto uprawia się go w rejonach Morza Śródziemnego oraz w Iranie, Indiach i Hiszpanii. Ta drogocenna przyprawa sprzedawana jest w postaci proszku lub nitek. Szafran ma intensywną pomarańczową barwę, co wykorzystywano już w średniowieczu do barwienia tkanin na żółty kolor. Jednak roślina wykorzystywana jest przede wszystkim w przemyśle spożywczym, ponieważ charakteryzuje się intensywnym, korzennym, piżmowym smakiem. Już dwie nitki szafranu nadają jedzeniu nietypowy smak oraz barwę. Warto jednak pamiętać, że w większych ilościach przyprawa sprawia, że potrawy stają się gorzkie.

Szafran posiada również szereg właściwości leczniczych, m.in. wspomaga trawienie, łagodzi objawy depresji, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia, a także jest znanym od dawna afrodyzjakiem. W przemyśle farmaceutycznym wykorzystuje się znamiona słupka szafranu, które zawierają olejek eteryczny, barwniki, witaminy, pektyny i karotenoidy.

Suplementy z szafranem – kiedy można je stosować? Na co pomaga szafran?

Jak wykazały liczne badania, szafran poza cennymi walorami smakowymi posiada również wiele właściwości zdrowotnych. Roślina bogata jest w składniki aktywne, takie jak krocyna, safranal, zeaksantyna, likopen, karotenoidy, flawonoidy, witaminy.

Składniki aktywne zawarte w surowcu wykazują wiele właściwości leczniczych.

  • Działanie przeciwdepresyjne

Wykazano, że szafran powoduje wzrost poziomu neuroprzekaźników: serotoniny i dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, co wpływa na poprawę samopoczucia.

  • Działanie przeciwdrgawkowe

W badaniach wykazano, że występujące w olejku eterycznym safranal i krocyna ograniczają wychwyt zwrotny serotoniny, dopaminy i noradrenaliny. Ponadto safranal jest antagonistą receptorów GABA, dzięki czemu ogranicza pojawianie się drgawek.

  • Wspomaganie trawienia, działanie rozkurczowe
  • Wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia, regulowanie ciśnienia tętniczego krwi oraz poziomu cholesterolu
  • Łagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego

Naukowcy dowiedli, że wyciąg z szafranu uprawnego łagodzi dolegliwości PMS. W badaniu, w którym uczestniczyły kobiety z PMS w przedziale wiekowym 20-45 lat, zaobserwowano, że u 75% z nich po przyjęciu ekstraktu z Crocus sativus nastąpiła poprawa nastroju.

  • Działanie przeciwnowotworowe

W badaniach in vitro na liniach komórkowych zaobserwowano działanie cytotoksyczne ekstraktu z szafranu wobec komórek nowotworowych. Kluczową rolę w aktywności przeciwnowotworowej odgrywa krocyna, która wykazuje zdolność do hamowania wzrostu komórek raka okrężnicy.

  • Leczenie niepłodności u mężczyzn

W badaniu, w którym uczestniczyło 52 niepłodnych mężczyzn, którzy nie zakwalifikowali się do leczenia operacyjnego, podawano uczestnikom 50 mg ekstraktu z Crocus sativus rozpuszczonego w mleku. Po 3 miesiącach badania zaobserwowano zwiększenie ruchliwości plemników oraz wzrost ilości prawidłowo zbudowanych morfologicznie plemników z 23% do 33,9%.

  • Wspomaganie odchudzania

Przypuszcza się, że szafran może okazać się pomocny w procesie odchudzania, ponieważ wspomaga trawienie oraz jest cennym źródłem antyoksydantów.

  • Jest źródłem cennych składników: witamin z grupy B, C i A, potasu, miedzi, cynku, przeciwutleniaczy.

Powiązane produkty

Jak dawkować suplementy z szafranem?

W badaniach klinicznych zazwyczaj podawano ekstrakt z szafranu w dawce dobowej od 30 mg do 100 mg. Zwykle ilość ta była rozdzielana na dwie dawki, stosowane rano i wieczorem. W przypadku dłuższego okresu suplementacji wskazane jest przyjmowanie niższych dawek. Podczas zażywania produktu z szafranem należy stosować się do zaleceń producenta zamieszczonych na opakowaniu lub w ulotce. Nie należy także przekraczać zalecanych dawek.

Regularne przyjmowanie szafranu powinno trwać minimum 3 miesiące, aby zauważyć pożądane rezultaty. Należy pamiętać jednak o tym, że przyjęcie zbyt dużej ilości szafranu na dobę, zwłaszcza powyżej 1200 mg, może spowodować wymioty, a jeszcze większe dawki (powyżej 2000 mg) mogą doprowadzić do zaburzeń hematologicznych, a nawet do zagrożenia zdrowia i życia. Niewielka toksyczność szafranu powoduje zawroty głowy, nudności, wymioty i biegunkę, podczas gdy silniejsza toksyczność może powodować drętwienie, mrowienie w dłoniach i stopach oraz zażółcenie skóry i oczu z powodu wytrącania się żółtych pigmentów na skórze i spojówkach. Objawem może być również samoistne krwawienie.

Ekstrakty z szafranu mogą być wykorzystywane w aromaterapii. W celu zwiększenia efektu przeciwdepresyjnego szafran można podawać jednocześnie z różeńcem górskim, dziurawcem zwyczajnym, krzyżownicą cienkolistną. Aby wzmocnić korzystny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie mózgu można łączyć szafran z gotu kola, brahmi. Jednoczesne stosowanie szafranu z buzdygankiem czy żeń-szeniem pustynnym wywiera korzystny wpływ na funkcje seksualne u mężczyzn. W celu wzmocnienia działania łagodzącego objawy napięcia przedmiesiączkowego PMS szafran podaje się łącznie z mleczkiem pszczelim i kurkuminą.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania suplementów z szafranem?

Suplementy z szafranem nie powinny być przyjmowane przez:

  • kobiety w ciąży, ponieważ może stymulować skurcze macicy i prowadzić do poronienia,
  • kobiety w okresie laktacji,
  • osoby z chorobą afektywną dwubiegunową, ponieważ składniki aktywne zawarte w surowcu mogą powodować zbytnie pobudzenie oraz napad manii,
  • małe dzieci,
  • pacjentów stosujących takie grupy leków, jak przeciwdepresyjne (benzodiazepiny), przeciwdrgawkowe (barbiturany), nasercowe (beta-blokery, blokery kanału wapniowego) leki moczopędne,
  • pacjentów z niskim ciśnieniem krwi lub przyjmujących leki hipotensyjne, ponieważ szafran może powodować dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi,
  • osoby z alergią na rośliny z rodzaju: oliwka (Olea sp.), życica (Lolium sp.), solanka (Salsola sp.).

Czym się kierować przy wyborze suplementów z szafranem? Ile kosztują?

W aptekach dostępne są preparaty zawierające jako główny składnik czynny szafran, a ich cena waha się od ok. 50 zł do ok. 200 zł. Dostępne są również suplementy wieloskładnikowe, w których obok szafranu można znaleźć substancje, takie jak różeniec górski, szyszka chmielu, L-tryptofan, witaminy z grupy B, ashwagandha, melisa lekarska. Szafran o dobrej jakości i wysokim standardzie otrzymywania może kosztować nawet 40 tys. złotych za 1 kilogram, co wpływa na cenę preparatów zawierających w swoim składzie szafran. Ze względu na swoją wysoką cenę bywa często fałszowany. Zamiast cennej przyprawy mogą występować: kurkuma lub krokosz barwierski. Dlatego wybierając odpowiedni produkt, warto udać się do apteki i zasięgnąć porady farmaceuty.

  1. K. Patyk, Szafran, dietetycy.org.pl [online] https://dietetycy.org.pl/szafran/ [dostęp:] 25.05.2023.
  2. A. Naveed, H. Muhammad, Moisturizing effect of stable cream containing Crocus sativus extracts, researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/266398774_Moisturizing_effect_of_stable_cream_containing_Crocus_sativus_extracts [dostęp:] 25.05.2023.
  3. H. Hosseinzadeh, F. Shamsaie, Antioxidant activity of aqueous and Ethanolic extracts of Crocus sativus L stigma and its bioactive constituents crocin and Safranal, researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/281390298_Antioxidant_activity_of_aqueous_and_Ethanolic_extracts_of_Crocus_sativus_L_stigma_and_its_bioactive_constituents_crocin_and_Safranal [dostęp:] 25.05.2023.
  4. R. Srivastava, H. Ahmad, Crocus sativus L.: A comprehensive review, researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/204165399_Crocus_sativus_L_A_comprehensive_review [dostęp:] 25.05.2023.
  5. B. Mzabri, Traditional and Modern Uses of Saffron (Crocus Sativus), researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/336817839_Traditional_and_Modern_Uses_of_Saffron_Crocus_Sativus [dostęp:] 25.05.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błękit brylantowy (E133) – czym jest i czy jest szkodliwy?

    Błękit brylantowy, oznaczany w składach produktów symbolem E133, to jeden z najczęściej stosowanych syntetycznych barwników spożywczych o intensywnym niebieskim kolorze. Można go znaleźć w napojach, słodyczach, lodach, a także w kosmetykach i preparatach farmaceutycznych. Jego wyrazista barwa sprawia, że jest chętnie wykorzystywany przez producentów, jednak wokół dodatków do żywności regularnie pojawiają się pytania dotyczące ich bezpieczeństwa.

  • Rodzaje soczewek kontaktowych. Kiedy stosuje się je do korekcji wzroku?

    Soczewki kontaktowe są chętnie wybieraną alternatywą dla okularów korekcyjnych. Jakie soczewki dobiera się do poszczególnych wad wzroku? Czy każda osoba z wadą wzroku może nosić soczewki? A może istnieją wady, przy których używanie szkieł kontaktowych jest wręcz zalecane?

  • Kawa a leki – interakcje, zagrożenia, zalecenia. Po jakim czasie od wzięcia leku można ją wypić?

    Kawa jest jednym z najczęściej spożywanych napojów na świecie – jej roczna produkcja już dawno przekroczyła 10 milionów ton rocznie. Dla wielu osób filiżanka kawy stanowi nieodłączny element porannej rutyny. Można zaryzykować stwierdzenie, że kawa jest jedną z najczęściej stosowanych używek na świecie. Z punktu widzenia farmakoterapii nie jest jednak obojętna dla organizmu. Zawarta w niej kofeina oraz inne substancje bioaktywne mogą wchodzić w interakcje z lekami i wpływać na ich wchłanianie, metabolizm oraz działanie kliniczne. W praktyce oznacza to, że nieprawidłowe łączenie kawy z lekami może prowadzić do osłabienia skuteczności leków albo zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.

  • D-mannoza – czym jest i kiedy się ją stosuje?

    Narastająca lekooporność bakterii na stosowane antybiotyki stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny, również w terapii nawracających infekcji dróg moczowych. W tym kontekście rośnie zainteresowanie D-mannozą – monosacharydem o silnych właściwościach antyadhezyjnych, który utrudnia bakteriom przyleganie do nabłonka dróg moczowych.

  • Czy można uzależnić się od kropli do nosa? Jak powstaje polekowy nieżyt nosa i jak go leczyć?

    W dobie powszechnej dostępności preparatów bez recepty narasta problem ich nadużywania w leczeniu objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Złudne poczucie bezpieczeństwa sprawia, że pacjenci często ignorują zalecenia dotyczące maksymalnego czasu stosowania kropli lub sprayu do nosa, co może prowadzić do paradoksalnego pogorszenia drożności dróg oddechowych zamiast oczekiwanej ulgi. Zjawisko to sprzyja powstawaniu błędnego koła uzależnienia od środków obkurczających śluzówkę. Niniejsze opracowanie analizuje mechanizmy tego problemu, jego obraz kliniczny oraz skuteczne strategie terapeutyczne.

  • Różeniec górski (Rhodiola rosea) – właściwości, przeciwwskazania, działanie, dawkowanie

    Różeniec górski (Rhodiola rosea L.), nazywany również arktycznym korzeniem, to niewielka roślina, która w naszej szerokości geograficznej jest stosunkowo mało znanym źródłem adaptogenów. Występuje przede wszystkim w chłodnych rejonach Europy i Azji, zwłaszcza na obszarach okołobiegunowych Syberii oraz Skandynawii. Należy do rodziny gruboszowatych (Crassulaceae) i zyskuje coraz większą popularność wśród osób aktywnych fizycznie, narażonych na stres oraz intensywną pracę umysłową. Dzięki obecności adaptogenów różeniec zaliczany jest do grupy roślin wspierających zdolności adaptacyjne organizmu oraz poprawiających wydolność fizyczną i psychiczną – obok takich surowców jak żeń-szeń czy ashwagandha.

  • Alkohol poliwinylowy (PVA) – właściwości i zastosowanie

    Alkohol poliwinylowy (PVA, ang. polyvinyl alcohol) jest syntetycznym, rozpuszczalnym w wodzie polimerem organicznym, szeroko wykorzystywanym w kosmetyce, medycynie, przemyśle spożywczym oraz opakowaniowym. Jego struktura chemiczna umożliwia łatwe tworzenie roztworów wodnych, formowanie elastycznych, adhezyjnych błon oraz stabilizację układów wieloskładnikowych. Dzięki tym właściwościom PVA stosowany jest przykładowo w kroplach do oczu, maseczkach kosmetycznych, kapsułkach na leki, a także w rozpuszczalnych foliach używanych w detergentach i niektórych opakowaniach żywności.

  • Lactobacillus reuteri – czym jest i jakie ma właściwości?

    Lactobacillus reuteri to jeden z najlepiej poznanych gatunków bakterii probiotycznych naturalnie występujących w organizmie człowieka. Gatunek ten coraz częściej pojawia się w składzie suplementów diety i preparatów probiotycznych, ponieważ jego działanie nie ogranicza się wyłącznie do jelit. Badania wskazują, że niektóre szczepy Lactobacillus reuteri mogą wspierać funkcjonowanie układu pokarmowego i odpornościowego, a także korzystnie wpływać na mikrobiotę jamy ustnej i układu moczowo-płciowego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl