Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego
Alicja Świątek

Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Rhodiola rosea, czyli różeniec górski, jest rośliną od dawna stosowaną w krajach azjatyckich, w roli surowca leczniczego. Przede wszystkim ceniona jest za właściwości adaptogenne. Składniki czynne zawarte w różeńcu górskim wpływają na zwiększenie fizycznej i umysłowej wydolności (odporności) organizmu. Ponadto Rhodiola zaliczana jest do adaptogenów pobudzających układ nerwowy, w wyniku czego wpływa na poprawę pamięci, koncentracji i refleksu oraz uodparnia organizm na stres.

Rhodiola rosea – czym jest? Charakterystyka różeńca górskiego

Kłącze różeńca górskiego (łac. Rhodiola rosea), nazywanego również korzeniem arktycznym, jest od dawna stosowaną rośliną w walce ze zmęczeniem fizycznym i psychicznym. Substancje czynne zawarte w Rhodiola zwiększają nieswoistą odporność organizmu na niekorzystne bodźce zewnętrzne, takie jak: hałas, zanieczyszczenia powietrza i stres. Różeniec górski poprzez działanie adaptogenne wpływa na przywrócenie wewnętrznej równowagi organizmu – homeostazy. Najlepsze rezultaty wynikające ze stosowania R. rosea obserwuje się u osób nieodpornych na bodźce stresowe oraz nieumiejących poradzić sobie z długotrwałym napięciem psychicznym.

Rhodiola rosea – właściwości

Badania naukowe wskazują na liczne właściwości lecznicze różeńca górskiego. Składniki biologicznie aktywne zawarte w różeńcu górskim wpływają pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), ograniczają niekorzystne działanie czynników stresogennych oraz zapobiegają niedotlenieniu organizmu. Nalewka z tej rośliny wykazuje działanie zmniejszające zmęczenie, zwłaszcza u osób starszych. Surowiec wpływa na obniżenie stanów depresyjnych i lękowych, zwiększenie sił witalnych oraz regulację pracy układu hormonalnego. Substancje czynne zawarte w R. Rosea stymulują przekaźniki układu nerwowego, takie jak noradrenalina, dopamina i serotonina. Powoduje to w konsekwencji poprawę pamięci, zwiększenie zdolności analizowania i planowania, uczenia się, oceniania oraz ogólny poziom percepcji. Wielokierunkowy wpływ różeńca górskiego na mózg i układ nerwowy przekłada się na ograniczenie związanych z wiekiem procesów uszkodzeń w obrębie tych struktur. Dzięki temu można zachować dłuższą sprawność umysłową, która ulega pogorszeniu wraz ze starzeniem się organizmu. Rhodiola przynosi również korzystne rezultaty u cukrzyków, w chorobach żołądka oraz podczas terapii przeciwnowotworowych.

Rhodiola wykazuje również potwierdzone działanie:

  • ochronne na komórki serca oraz wątroby,
  • antyoksydacyjne,
  • reguluje poziom cukru we krwi poprzez zwiększenie wrażliwości komórek na insulinę,
  • wzmacnia odporność oraz sprawność seksulaną
  • stymuluje procesy anaboliczne, dzięki czemu zwiększa wydolność fizyczną, zwłaszcza podczas uprawiania sportu.

Rhodiola rosea – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga?

Preparaty z Rhodiola rosea ze względu na udowodnione właściwości adaptogenne, czyli między innymi zmniejszające narażenie na czynniki stresogenne, są coraz częściej wykorzystywane w łagodzeniu napięcia psychicznego oraz fizycznego. Różeniec górski jest rekomendowany osobom narażonym na przemęczenie i liczne bodźce zewnętrzne, a także o przewlekle pogorszonym samopoczuciu i żyjącym w ciągłym stresie. Pomaga złagodzić niekorzystne objawy stresu oraz zwiększyć odporność na sytuacje i czynniki stresowe. Ponadto po konsultacji z lekarzem można rozważyć włączenie suplementacji R. rosea wśród pacjentów z depresją, bezsennością oraz niestabilnością emocjonalną. Dodatkowo zauważono, że stosowanie tego produktu może przynieść pozytywne rezultaty w walce z problemami kardiologicznymi. Ze względu na właściwości antyoksydacyjne substancji czynnych zawartych w różeńcu, wykazuje on działanie ochronne na serce, ogranicza jego nadmierną aktywność oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału. Rhodiola zalecana jest również w przypadku problemów seksualnych, objawiających się przedwczesnym wytryskiem, zaburzeniami erekcji i spadkiem libido.

Rhodiola rosea – przeciwwskazania, skutki uboczne suplementacji

Różeniec górski charakteryzuje się niską toksycznością. Jednakże ze względu na brak badań pod kątem działania i bezpieczeństwa u kobiet w ciąży i w okresie karmienia, nie zaleca się stosowania preparatów z Rhodiolą w tej grupie kobiet. Preparatów z Rhodiolą nie należy stosować w porach wieczornych, w związku z ich działaniem pobudzającym, ponieważ mogłoby to powodować problemy z zasypianiem. Produktów z różeńcem górskim nie należy łączyć z innymi substancjami o działaniu pobudzającym układ nerwowy, ponieważ mogłoby to spowodować jego nadmierne pobudzenie oraz wystąpienie stanów lękowych.

Rhodiola rosea – dawkowanie. Jak stosować i gdzie ją kupić?

Preparaty zawierające różeniec górski dostępne są w aptekach i sklepach zielarskich, w cenie od 10 do 149 zł. Zalecane jest stosowanie Rhodiola rosea w dawce 350–550 mg/dobę. Wskazane jest, aby produkt z rożeńcem przyjmować rano lub w południe, w odstępie 30 minut przed planowanym posiłkiem. Warto prowadzić suplementację przerywaną w dwóch cyklach. Przez pierwsze 7 dni stosuje się adaptogen, natomiast przez kolejny tydzień robi się przerwę w przyjmowaniu. Następnie ponownie powtarza się ten cykl do uzyskania korzystnych efektów. W sytuacji znacznie zwiększonego narażenia na stres lub intensywnego wysiłku fizycznego rekomendowaną dawkę można zwiększyć. Warto to jednak robić ostrożnie, pod kontrolą lekarza lub farmaceuty, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej stanowiącej 6 g dziennie. Adaptogeny w tabletkach, kapsułkach, herbatach, nalewkach czy ekstraktach najlepiej kupować w zaufanych miejscach, które oferują preparaty sprawdzonych producentów i są przechowywane w odpowiednich warunkach.

  1. D. M. Wydro, Adaptogeny - przydatne suplementy i alternatywa dla leków,  „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/270960850_Adaptogeny_ _przydatne_suplementy_i_alternatywa_dla_lekow_Adaptogens_-_usefull_supplements_and_an_alternative_to_drugs, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  2. G. Nowak, Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie, „herbapolonica.pl”, [online] http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2695707-09.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  3. J.J.  Mao, S.X. Xie, J. Zee i in., Rhodiola rosea versus sertraline for major depressive disorder: A randomized placebo-controlled trial, „postepyfitoterapii.pl” ,[online] http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/09/pf_2016_152-153.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  4. A. Tajer, Rhodiola rosea L. jako przykład rośliny adaptogennej Rhodiola rosea L. as a adaptogenic plant, „psjd.icm.edu.pl”, [online], http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-a600c04d-cf7c-4588-9166-6776abcd93fc, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  5. A. Pawełczak, K. Baczek, J. L. Przybył, Charakterystyka rozwojowa i chemiczna 4 populacji różeńca górskiego (Rhodiola rosea L.) w pierwszym roku wegetacji roślin, „researchgate.net”, [online] https://www.researchgate.netpublication265380014_Charakterystyka_rozwojowa_i_chemiczna_4_populacji_rozenca_gorskiego_Rhodiola_rosea_L_w_pierwszym_roku_wegetacji_roslin, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  6. T. Wolski, T. Baj, A. Ludwiczuk, Rodzaj Rhodiola – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna korzeni dwu gatunków różeńca: Rhodiola rosea  L. oraz Rhodiola quadrifida (Pall.) Fish et Mey, „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2595,rodzaj-rhodiola-systematyka-sklad-chemiczny-dzialanie-i-zastosowanie-oraz-anal.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  7. R. P. Brown, P. L. Gerbarg, B. Graham, Różeniec górski złoty korzeń Cudowny adaptogen na zwiększenie energii, eliminację stresu, lepszą pracę mózgu, „pdf.helion.pl”, [online], https://pdf.helion.pl/e_11m3/e_11m3.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij