Tancerka w taneczenj manii na tle katedry w Mediolanie
Weronika Grzywna

Choreomania, taneczna mania – na czym polega to zjawisko?

Taniec kojarzy się zwykle z czymś przyjemnym, radosnym i pozytywnym. Co jednak, gdy jest on objawem dziwnej choroby i... posiada bezwolny charakter? Poznaj historię tajemniczej tanecznej manii, która nawiedzała przed wiekami Europę.

Taneczna mania, zbiorowa histeria, epidemia tańca czy taniec św. Wita nazwany tak od chrześcijańskiego męczennika będącego patronem tancerzy – te wszystkie pojęcia określają społeczne zjawisko polegające na nieustannym tańcu, który prowadził uczestników zabawy do śmierci. Choroba, nazywana również choreomanią, do tej pory stanowi zagadkę dla naukowców. Co warto wiedzieć o tanecznej manii?

Kiedy miała miejsce taneczna mania?

Pierwsze wzmianki o tańcu św. Wita sięgają 1020 roku. Wtedy w niemieckim mieście Bernburg grupa 18 osób zakłóciła swoim tańcem obchody Wigilii Bożego Narodzenia w kościele. Jeden z pierwszych i większych wybuchów epidemii tańca miał natomiast miejsce w 1374 roku w Akwizgranie w Niemczech. Wówczas choreomania rozprzestrzeniła się na inne regiony kraju oraz do Włoch i Luksemburga. Następnie wybuchy obserwowano w kolejnych państwach: Francji i Holandii.

Jednym z najlepiej opisanych wybuchów choreomanii są wydarzenia z 1518 roku w Strasburgu. Kobieta o nazwisku Troffea rozpoczęła swój taniec na ulicach miasta. Z dnia na dzień coraz więcej osób zaczęło do niej dołączać, a niedługo później władze miast wybudowały dla ponad 400 tańczących osób drewniane podesty. Tancerze w Strasburgu tańczyli aż do wycieńczenia, a nawet do śmierci. Kolejne przypadki epidemii tańca obserwowano również w następnych latach, jednak zjawiska te stawały się coraz rzadsze.

Na czym polegała taneczna mania – taniec świętego Wita?

Jakie były objawy tanecznej manii? Symptomy choreomanii opisywane były przez średniowiecznych lekarzy, kronikarzy i księży. Mówiono, że ludzie gromadzili się na ulicach, a następnie zaczynali tańczyć. Do tańca nie była im potrzebna nawet muzyka. Według relacji świadków tancerze tracili świadomość, sprawiali wrażenie osób niezdolnych do kontrolowania własnych zachowań, nie byli w stanie oderwać się od tańca.

Osoby uczestniczące w zbiorowej histerii tanecznej tańczyły nieustannie przez kilka godzin, skacząc i wymachując rękami, aż w końcu traciły przytomność z wycieńczenia. Niektórzy udawali się na odpoczynek, po którym wracali do tańca. Inni umierali z przemęczenia. Ponadto nie wszystkie przypadki choreomanii były spokojne. Niektórzy uczestnicy tańczyli nago, płakali i zachowywali się jak zwierzęta”.

Wśród innych objawów choreomanii wymienia się również bóle głowy, bóle w klatce piersiowej, osłabienie, wycieńczenie, hiperwentylację, utratę apetytu oraz opuchliznę.

Dowiedz się, czym jest i na czym polega syndrom paryski. Sprawdź na DOZ.pl

Powiązane produkty

Choreomania – przyczyny. Jak naukowcy tłumaczą epidemię tańca?

Wiele osób zastanawiało się nad przyczynami tanecznej manii. Na przestrzeni wieków powstało na ten temat kilka teorii. W średniowieczu uważano, że tancerze byli opętani przez złe siły nadprzyrodzone, krótko mówiąc, przez diabła. Niektórzy uważali zaś, że taniec był klątwą rzuconą przez św. Wita, a jedynym lekarstwem była wówczas modlitwa. Później twierdzono, że przyczyną choreomanii było ugryzienie tarantuli. Taniec do konkretnego rodzaju muzyki miał być natomiast sposobem na oddzielenie jadu pająka od krwi.

Choreomania była także utożsamiania z tańcem św. Wita, który porównywany był do pląsawicy Sydenhama. Ponadto taneczna mania zdaniem wielu osób była niejako podobna do epilepsji i innych chorób neurologicznych. Jedna z teorii mówiła także o tym, że powodem choreomanii może być zatrucie sporyszem, pasożytniczym grzybem wywołującym halucynacje i urojenia.

Wyjaśnienia choreomanii szukano również w kategorii psychozy społecznej. Zgodnie z zapiskami można podejrzewać, że występowanie epidemii tańca nasilało się w okresach kryzysów społecznych czy klęsk żywiołowych. Przykładowo w Strasburgu, kiedy miała miejsce taneczna epidemia, społeczeństwo zmagało się z okresem głodu, podwyżkami cen, dżumą, trądem i kiłą.

Dowiedz się, czym jest pląsawica Huntingtona na DOZ.pl

W XIX wieku taneczna mania została uznana za zaburzenie psychiczne, które odróżniano wówczas od pląsawic o podłożu neurologicznym. Współcześnie naukowcy nie są zgodni co do stanowiska na temat tego, jakie są przyczyny tanecznej manii. Żadna z podanych hipotez nie jest w stanie całkowicie wyjaśnić jej przyczyn, co sprawia, że choreomania nadal pozostaje wielką zagadką.

  1. Prochwicz, K., Sobczyk, A. (2011). Manie taneczne. Między kulturą a medycyną. Psychiatria Polska 2011, tom XLV, numer 2, strony 277–287, dostęp online: https://www.ejournals.eu/Studia-Historica-Gedanensia/2016/Tom-7-(2016)/art/8498/, 23.11.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn upatruje się najczęściej w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Typy osobowości – jakie są? Charakterystyka

    Ludzie różnią się między sobą wyglądem, ale również – a może przede wszystkim – osobowością i charakterem. Warto poznać, w jaki sposób nauka odnosi się do tych kwestii i jakie typy osobowości wyodrębniali poszczególni badacze i myśliciele. W ten sposób możemy się również dowiedzieć, który typ osobowości sami posiadamy.

  • Anhedonia – czym jest? Jak odzyskać radość z życia?

    Czujesz, że nic nie sprawia Ci przyjemności? Rzeczy, które kiedyś Cię cieszyły, teraz nie mają żadnego znaczenia? Być może doświadczasz anhedonii, która niesie za sobą wiele negatywnych konsekwencji. Anhedonia jest nie tylko jednym z objawów depresji, ale również współwystępuje z innymi trudnościami o podłożu psychicznym.

  • E-book "Dieta na relaks". Porady i jadłospis - jak złagodzić stres dietą

    Pod wpływem chronicznego stresu organizm wykorzystuje zgromadzone zapasy ustrojowe witamin z grupy B oraz znacząco zwiększa zapotrzebowanie na pełnowartościowe białko, nienasycone kwasy tłuszczowe (szczególnie kwas DHA), witaminy, składniki mineralne oraz bioaktywne związki o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym . Istnieją jednak produkty, które pozytywnie wpływają na samopoczucie i funkcje poznawcze/

  • Introwertyk – kto to? Jakie ma cechy? Test na introwertyzm

    Czujesz się wyczerpany po spotkaniach towarzyskich i potrzebujesz chwili dla siebie, żeby odpocząć? Wolisz spędzać czas w samotności zamiast w grupie nieznajomych? Być może jesteś introwertykiem i czerpiesz energię do życia ze swojego wnętrza. Dowiedz się więcej na temat tego, jakie są cechy introwertyka.

  • Efekt Mandeli – czym jest? Dlaczego pamiętamy rzeczy, których nigdy nie było...?

    Ile razy miałeś wrażenie, że coś wydarzyło się inaczej, niż opowiadają inni? A może wraz z tymi osobami myliłeś się co do przebiegu danego zdarzenia? Takie sytuacje to efekt Mandeli, który doskonale opisuje zjawisko fałszywych wspomnień. Na czym polega efekt Mandeli i co mówi o nim nauka?

  • Gaslighting: co to jest? Przykłady i jak się przed nim bronić

    Ktoś cały czas podważa Twoje zdanie? Sugeruje, że zawsze wszystko źle pamiętasz i cały czas musi Cię poprawiać? Być może jesteś ofiarą gaslightingu – formy przemocy, która polega na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób, by przestała wierzyć swojemu osądowi. Czym jest gaslighting i jak się przed nim bronić?

  • Mobbing – jak wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne?

    Mobbing to wszelkiego rodzaju działania, które polegają na nękaniu pracowników – m.in. poniżanie, ośmieszanie, ignorowanie, plotkowanie za plecami czy izolowanie od grupy współpracowników. Ofiary mobbingu często zmagają się z szeregiem negatywnych emocji i nie wiedzą, co mogą w takiej sytuacji zrobić. Jakie są przejawy mobbingu? Jak wygląda mobbing w pracy i jak z nim walczyć?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij