Tancerka w taneczenj manii na tle katedry w Mediolanie
Weronika Grzywna

Choreomania, taneczna mania – na czym polega to zjawisko?

Taniec kojarzy się zwykle z czymś przyjemnym, radosnym i pozytywnym. Co jednak, gdy jest on objawem dziwnej choroby i... posiada bezwolny charakter? Poznaj historię tajemniczej tanecznej manii, która nawiedzała przed wiekami Europę.

Taneczna mania, zbiorowa histeria, epidemia tańca czy taniec św. Wita nazwany tak od chrześcijańskiego męczennika będącego patronem tancerzy – te wszystkie pojęcia określają społeczne zjawisko polegające na nieustannym tańcu, który prowadził uczestników zabawy do śmierci. Choroba, nazywana również choreomanią, do tej pory stanowi zagadkę dla naukowców. Co warto wiedzieć o tanecznej manii?

Kiedy miała miejsce taneczna mania?

Pierwsze wzmianki o tańcu św. Wita sięgają 1020 roku. Wtedy w niemieckim mieście Bernburg grupa 18 osób zakłóciła swoim tańcem obchody Wigilii Bożego Narodzenia w kościele. Jeden z pierwszych i większych wybuchów epidemii tańca miał natomiast miejsce w 1374 roku w Akwizgranie w Niemczech. Wówczas choreomania rozprzestrzeniła się na inne regiony kraju oraz do Włoch i Luksemburga. Następnie wybuchy obserwowano w kolejnych państwach: Francji i Holandii.

Jednym z najlepiej opisanych wybuchów choreomanii są wydarzenia z 1518 roku w Strasburgu. Kobieta o nazwisku Troffea rozpoczęła swój taniec na ulicach miasta. Z dnia na dzień coraz więcej osób zaczęło do niej dołączać, a niedługo później władze miast wybudowały dla ponad 400 tańczących osób drewniane podesty. Tancerze w Strasburgu tańczyli aż do wycieńczenia, a nawet do śmierci. Kolejne przypadki epidemii tańca obserwowano również w następnych latach, jednak zjawiska te stawały się coraz rzadsze.

Na czym polegała taneczna mania – taniec świętego Wita?

Jakie były objawy tanecznej manii? Symptomy choreomanii opisywane były przez średniowiecznych lekarzy, kronikarzy i księży. Mówiono, że ludzie gromadzili się na ulicach, a następnie zaczynali tańczyć. Do tańca nie była im potrzebna nawet muzyka. Według relacji świadków tancerze tracili świadomość, sprawiali wrażenie osób niezdolnych do kontrolowania własnych zachowań, nie byli w stanie oderwać się od tańca.

Osoby uczestniczące w zbiorowej histerii tanecznej tańczyły nieustannie przez kilka godzin, skacząc i wymachując rękami, aż w końcu traciły przytomność z wycieńczenia. Niektórzy udawali się na odpoczynek, po którym wracali do tańca. Inni umierali z przemęczenia. Ponadto nie wszystkie przypadki choreomanii były spokojne. Niektórzy uczestnicy tańczyli nago, płakali i zachowywali się jak zwierzęta”.

Wśród innych objawów choreomanii wymienia się również bóle głowy, bóle w klatce piersiowej, osłabienie, wycieńczenie, hiperwentylację, utratę apetytu oraz opuchliznę.

Dowiedz się, czym jest i na czym polega syndrom paryski. Sprawdź na DOZ.pl

Polecane dla Ciebie

Choreomania – przyczyny. Jak naukowcy tłumaczą epidemię tańca?

Wiele osób zastanawiało się nad przyczynami tanecznej manii. Na przestrzeni wieków powstało na ten temat kilka teorii. W średniowieczu uważano, że tancerze byli opętani przez złe siły nadprzyrodzone, krótko mówiąc, przez diabła. Niektórzy uważali zaś, że taniec był klątwą rzuconą przez św. Wita, a jedynym lekarstwem była wówczas modlitwa. Później twierdzono, że przyczyną choreomanii było ugryzienie tarantuli. Taniec do konkretnego rodzaju muzyki miał być natomiast sposobem na oddzielenie jadu pająka od krwi.

Choreomania była także utożsamiania z tańcem św. Wita, który porównywany był do pląsawicy Sydenhama. Ponadto taneczna mania zdaniem wielu osób była niejako podobna do epilepsji i innych chorób neurologicznych. Jedna z teorii mówiła także o tym, że powodem choreomanii może być zatrucie sporyszem, pasożytniczym grzybem wywołującym halucynacje i urojenia.

Wyjaśnienia choreomanii szukano również w kategorii psychozy społecznej. Zgodnie z zapiskami można podejrzewać, że występowanie epidemii tańca nasilało się w okresach kryzysów społecznych czy klęsk żywiołowych. Przykładowo w Strasburgu, kiedy miała miejsce taneczna epidemia, społeczeństwo zmagało się z okresem głodu, podwyżkami cen, dżumą, trądem i kiłą.

Dowiedz się, czym jest pląsawica Huntingtona na DOZ.pl

W XIX wieku taneczna mania została uznana za zaburzenie psychiczne, które odróżniano wówczas od pląsawic o podłożu neurologicznym. Współcześnie naukowcy nie są zgodni co do stanowiska na temat tego, jakie są przyczyny tanecznej manii. Żadna z podanych hipotez nie jest w stanie całkowicie wyjaśnić jej przyczyn, co sprawia, że choreomania nadal pozostaje wielką zagadką.

  1. Prochwicz, K., Sobczyk, A. (2011). Manie taneczne. Między kulturą a medycyną. Psychiatria Polska 2011, tom XLV, numer 2, strony 277–287, dostęp online: https://www.ejournals.eu/Studia-Historica-Gedanensia/2016/Tom-7-(2016)/art/8498/, 23.11.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

  • Wybudzanie się w nocy – budzenie się w nocy i problem z zaśnięciem

    Wybudzanie się w środku nocy należy do bardzo frustrujących, a jednocześnie niestety powszechnych sytuacji, które co jakiś czas dotykają każdego z nas. Jeśli powtarza się to regularnie, należy poszukać przyczyny i wyeliminować czynnik, który wywołuje nocne, niechciane pobudki. Poza tym warto poznać uniwersalne, sprawdzone sposoby, które mogą być skuteczne w radzeniu sobie z wybudzaniem się w nocy.

  • Syndrom paryski – co to jest, na czym polega?

    Wizyta w Paryżu to dla wielu turystów spełnienie odwiecznego marzenia. Niestety, czasem potęgowane przez lata emocje, oczekiwania i wyidealizowane wyobrażenia potrafią odbić się negatywnie na zdrowiu. Przekonały się o tym osoby, które doświadczyły tajemniczego syndromu paryskiego. 

  • Paraliż senny – czym jest i jak się przejawia?

    Zaburzenia snu są powszechnym zjawiskiem dotykającym co drugą osobę na świecie. Wśród nich wyróżnić można bardzo nieprzyjemne doznanie, jakim jest paraliż senny. Charakteryzuje się on uczuciem całkowitego bezwładu ciała przy zachowaniu pełnej świadomości. Co jest przyczyną powstawania tego niepokojącego zjawiska, które w potocznym wyobrażeniu kojarzy się z obecnością demonów?

  • Labilność emocjonalna – czym jest, w jaki sposób się przejawia, jak sobie z nią radzić?

    Nagłe wybuchy gniewu, płaczu czy złości, chwiejność nastrój i stanów psychicznych oraz przesadna wrażliwość to jedne z najważniejszych cech wyróżniających osoby labilne emocjonalnie. Warto znać przyczyny tego stanu oraz proponowane sposoby radzenia sobie z nim.

  • Osobowość histrioniczna – czym jest? Jak ją rozpoznać?

    Masz wrażenie, że bliska ci osoba regularnie odgrywa przed tobą swoisty „teatrzyk”, a wszystko to tylko po to, by zwrócić na siebie uwagę? Sprawdź, czy nie przejawia ona cech osobowości histrionicznej.

  • Prokrastynacja – jak ją zwalczyć?

    Coraz częściej słyszy się o prokrastynacji jako o fachowym określeniu na pewne zjawisko znane dobrze wielu ludziom. Chodzi o przypadłość ciągłego odwlekania w czasie różnych decyzji, obowiązków czy wydarzeń. Nie chodzi jednak o jednorazowe przeniesienie terminu realizacji jakiegoś zadania, ale nałogowe wręcz przekładanie go wciąż na inny dzień.

  • Czy witamina D wpływa na nasze samopoczucie?

    Witamina D od dawna nazywana jest witaminą słońca. Wynika to z faktu, że jej synteza w organizmie odbywa się w naszej skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Ale czy witamina słońca może okazać się także witaminą szczęścia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij