Czy raka trzustki można wykryć trzy lata przed postawieniem diagnozy?

Ból brzucha, nudności, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, znacząca utrata masy ciała, chudnięcie czy szybkie uczucie sytości – to jedne z najczęstszych objawów raka trzustki. Guz ten należy do jednego z najbardziej agresywnych typów nowotworów. Opublikowane kilka dni temu wyniki badań angielskich naukowców, w których wzięto pod uwagę dane dotyczące aż 10 milionów mieszkańców Anglii, dają nadzieję, że wykrycie choroby będzie możliwe dużo wcześniej niż ma to miejsce obecnie.

Każdego roku u około 200 tys. osób na całym świecie diagnozuje się raka trzustki. Bardzo często wykrywany jest on zbyt późno, aby można było go skutecznie wyleczyć. Mniej niż 10% ludzi żyje pięć lat po postawieniu pierwszej diagnozy.

Rak trzustki – bardzo groźny rywal

Rak trzustki jest cichym zabójcą. U wielu osób nie daje charakterystycznych objawów, dopóki nie jest w bardzo zaawansowanym stadium. Do najczęstszych symptomów raka trzustki należą: utrata masy ciała i podwyższony poziom glukozy we krwi, brak apetytu, dyskomfort w górnej części jamy brzusznej czy zbyt wczesne uczucie sytości podczas posiłku. Według autorów badania jeśli lekarze lepiej zrozumieją, jak i kiedy zachodzą zmiany w trzustce, jeszcze przed rozpoznaniem w niej choroby nowotworowej, będą mogli wykorzystać tę wiedzę do wcześniejszego zdiagnozowania choroby i potencjalnie w przyszłości uratować życie większej liczby pacjentów dotkniętych rakiem trzustki.

Badanie nad wczesnymi objawami raka trzustki

W największym tego rodzaju badaniu, opublikowanym w czasopiśmie naukowym PLOS ONE, naukowcy z Uniwersytetu Surrey (Guildford, Anglia) wraz z naukowcami z Uniwersytetu Oksfordzkiego zbadali znane objawy raka trzustki i przyjrzeli się, kiedy (na którym etapie życia pacjenta) występują one wraz z rozwojem guza trzustki. Do przeprowadzenia tej analizy wykorzystano duży zbiór danych obejmujący ponad 10 milionów ludzi w Anglii. Dało to pogląd populacyjny na wyniki analiz.

Jakie były wyniki badania?

Porównano wskaźnik masy ciała BMI (dla utraty wagi) i HbA1c (hemoglobina glikowana obrazująca poziom cukru we krwi na przestrzeni dwunastu tygodni) prawie 9000 osób, u których zdiagnozowano raka trzustki, z grupą prawie 35 tys. osób, które nie miały tej choroby.

Natomiast zwiększenie poziomu glukozy u osób bez cukrzycy wiązało się z wyższym ryzykiem raka trzustki niż u osób z cukrzycą. Wyniki sugerują, że niewyjaśnioną utratę wagi, głównie u diabetyków (ale nie tylko), należy traktować z podejrzliwością. Ponadto wzrost poziomu glukozy, zwłaszcza u osób, u których nie odnotowano przyrostu masy ciała, należy uznać za potencjalny sygnał ostrzegawczy, wskazujący na rozwijającego się raka trzustki.

Wpływ badań na diagnostykę przesiewową

Wnioski wynikające z badania stanowią bardzo istotny element diagnostyki przesiewowej raka trzustki. Powinny one wpłynąć na częstotliwość wykonywania badań kontrolnych, które jeśli będą przeprowadzane regularnie, mogą pomóc typować pacjentów narażonych na rozwój guza o nieswoistych, nieoczywistych objawach. Osoby te mogą następnie zostać skierowane do kolejnego specjalisty, który wykona zaawansowane badanie jamy brzusznej w celu wczesnego wykrycia raka, dając tym szansę pacjentom na przeżycie i wygranie walki z tym podstępnym przeciwnikiem.