Jaki związek mają choroby jelit oraz stany zapalne dziąseł?

Badania pokazują, że pacjenci cierpiący na choroby zapalne jelit częściej zmagają się z chorobami dziąseł niż osoby zdrowe. Udowodniono również związek schorzeń przyzębia z innymi stanami zapalnymi, np. dotyczącymi stawów. W jaki sposób zapobiegać chorobom przyzębia?

Zapalenie przyzębia i choroby jelit – co je łączy?

Naukowcy z Uniwersytetu Turyńskiego we Włoszech przeprowadzili badanie, podczas którego zaobserwowali zwiększoną częstotliwość występowania chorób przyzębia (PD, ang. periodontal disease) u pacjentów zmagających się ze schorzeniami zapalnymi jelit (IBD, ang. inflammatory bowel disease) w porównaniu ze zdrowymi osobami z grupy kontrolnej. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Journal of Periodontology”.

Uczestnikami eksperymentu było 180 pacjentów cierpiących z powodu chorób układu pokarmowego (117 z nich zmagało się z chorobą Leśniowskiego-Crohna, 60 z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, a 3 z niesklasyfikowaną chorobą zapalną jelit). Grupę kontrolną stanowiło 180 zdrowych osób. U badanych z IBD występowało ponad 3-krotnie większe ryzyko umiarkowanego oraz ciężkiego zapalenia przyzębia, najbardziej narażone były osoby w grupach wiekowych 35-50 i 51-65 lat. Autorzy badania podkreślają, że u chorych z nieswoistym zapaleniem jelit konieczne jest wdrożenie strategii profilaktycznych oraz terapeutycznych obejmujących oś dziąsła-jelita.

Zmiany w mikrobiocie jamy ustnej u pacjentów z IBD

Choroby przyzębia (PD) i nieswoiste zapalenie jelit (IBD) to przewlekłe choroby zapalne. Pierwsze z wymienionych schorzeń to w zasadzie grupa różnych chorób infekcyjnych, która swoim zasięgiem obejmuje tkanki otaczające szyjkę i korzeń zęba. W ciężkiej postaci może prowadzić do utraty zębów i negatywnie wpływać na cały organizm. W jej rozwoju dużą rolę odgrywają makrofagi i neutrofile. IBD to natomiast przewlekły stan zapalny przewodu pokarmowego, jego przyczyn należy szukać w czynnikach genetycznych oraz środowiskowych, takich jak niewłaściwa dieta, stres, palenie tytoniu. Co ważne, choroby zapalne jelit charakteryzują się agregacją makrofagów, co sugeruje, że PD oraz IBD mogą mieć podobne szlaki.

Choroby dziąseł a inne stany zapalne

Inne badania pokazały, że osoby z ciężką chorobą dziąseł są bardziej narażone na inne stany zapalne, takie jak choroby serca czy stawów. Zaobserwowano, że podatność na zapalenie stawów może być „przenoszona” w trakcie przeszczepu szpiku kostnego, jeśli dawca miał zapalenie dziąseł. Ponadto naukowcy zauważają, że jeden z patogenów obecnych w jamie ustnej pacjentów cierpiących na choroby przyzębia – Porphyromonas gingivalis – może wpływać na ryzyko zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).

Jak zapobiegać chorobom przyzębia? Podstawą jest właściwa higiena jamy ustnej – ważne jest nie tylko prawidłowe, regularne szczotkowanie zębów, ale także nitkowanie przestrzeni międzyzębowych, stosowanie płynu do płukania jamy ustnej czy używanie irygatora dentystycznego oraz piaskowanie i usuwanie kamienia nazębnego (w razie konieczności). Istotne jest też szybkie leczenie próchnicy, gdy się pojawi, a także wczesne leczenie wad zgryzu.