koktajl z bananów, nerkowców i płatków owsianych
Maria Brzegowy

Dieta niskosalicylanowa (aspirynowa) – zasady, produkty, przepisy

Wśród mniej popularnych w społeczeństwie alergii znajduje się alergia na salicylany. Osoba chora musi uważać na wybrane leki, w tym „czystą” aspirynę, ale i też żywność, która w pewnych ilościach dostarcza tzw. salicylanów. Z uwagi na powiązanie tych składników z popularnymi lekami dietę taką nazywa się dietą aspirynową. Przyjrzyjmy się bliżej jej założeniom. 

Dieta niskosalicylanowa – kiedy się ją stosuje? Dla kogo jest wskazana? 

Kwas acetylosalicylowy jest znany pod postacią leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Jednak niektóre osoby nie tolerują go w zamierzony sposób i reagują przykładowo dusznościami. Bywają też i tacy, którzy podobne objawy obserwują po spożyciu salicylanów obecnych w wybranych produktach spożywczych (mimo że składniki te nieco różnią się od kwasu acetylosalicylowego zawartego w lekach). W takim wypadku można podjąć próbę wprowadzenia diety ubogiej w salicylany, ale najlepiej po konsultacji z lekarzem i dietetykiem specjalizującym się w tego typu przypadkach. 

W Polsce nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy stwierdza się u 0,6% populacji ogólnej i u 4,3% osób chorujących na astmę, częściej w przypadku kobiet niż u mężczyzn. 

Zasady diety niskosalicylanowej – na czym polega, jak długo trwa?

Dieta ubogosalicylanowa wprowadzana jest często w sposób rotacyjny, tj. po okresie sześciu tygodni wyłączenia najbardziej problematycznych produktów, ponownie wraca się do diety tradycyjnej – aby potwierdzić, że właśnie w salicylanach tkwi problem. Jak każda dieta eliminacyjna, powinna być stosowana pod opieką dietetyka klinicznego, który zadba o to, aby pacjent nie doprowadził do wystąpienia niedoborów pokarmowych. Poza tym stosowany jadłospis nie będzie swoimi zasadami odbiegał od powszechnie przyjętych założeń zdrowego żywienia, to jest: regularnego spożywania posiłków, komponowania ich z najwyższej jakości surowców, unikania żywności o wysokim stopniu przetworzenia, ograniczenia ciężkostrawnych technik przyrządzania potraw takich jak smażenie w głębokim tłuszczu itp. 

Salicylany w żywności – na jakie produkty należy uważać? 

Salicylany występują w warzywach, owocach, orzechach, a w szczególności w ziołach oraz przyprawach. Niższą zawartość salicylanów stwierdza się w produktach świeżych oraz ugotowanych, natomiast znacząco wyższą – w suszonych.  

Dieta aspirynowa – produkty zalecane i przeciwwskazane 

Zarówno w sieci, jak i w dostępnych w księgarniach książkach można znaleźć przydatne tabele, które wskazują na produkty bardziej i mniej pożądane. Na potrzeby tej treści podajemy podział najczęściej stosowanych w kuchni surowców. 

Podczas stosowania diety niskosalicylowej zaleca się unikanie następujących produktów:

  • zioła i przyprawy (m.in. mięta, tymianek, majeranek, bazylia, rozmaryn, szałwia, czarny i biały pieprz, imbir, lukrecja, gałka muszkatołowa, liść laurowy, kminek, curry, kmin rzymski, koper),
  • owoce takie jak m.in. awokado, melon, wiśnie, mandarynki, pomarańcze, grejpfruty, jeżyny, winogrona, porzeczki, nektarynki, brzoskwinie, morele, jabłka, maliny, truskawki, jeżyny, jagody, 
  • suszone owoce (m.in. daktyle, rodzynki, jabłka, śliwki, żurawina),
  • warzywa takie jak m.in. korniszony, brokuły, ogórki, pomidory, oliwki, bób, brokuł, batat, szpinak,
  • orzechy takie jak: migdały, orzeszki ziemne, orzechy brazylijskie, orzechy makadamia, pistacje, orzeszki pinii,
  • alkohol, 
  • syropy owocowe, soki owocowe i warzywne,
  • kawa, kawa zbożowa, herbaty ziołowe, napoje typu cola,
  • oleje z migdałów, kukurydzy, sezamu, orzechów włoskich itp., 
  • a ponadto: miód, słodycze na bazie mięty, sosy pomidorowe, wysoko przetworzona żywność, która może zawierać znaczne bądź śladowe ilości salicylanów. 

Do grupy produktów, które nie zawierają salicylanów lub zawierają ich niewiele, zalicza się z kolei: 

  • produkty zbożowe ze zbóż gryki, prosa, owsa, żyta, pszenicy oraz orkiszu,
  • ryż,
  • warzywa takie jak: obrane ze skórki ziemniaki białej odmiany, zielona, czerwona i biała kapusta, seler, sałata lodowa, brukiew, brukselka, świeży szczypiorek, pietruszka, czosnek, por, szalotka,
  • owoce takie jak: banany, gruszki obrane ze skórki, granat, mango, papaja, jabłka golden delicious obrane ze skóry,
  • mak, orzechy nerkowca, 
  • świeże mięso, ryby, jaja (produkty do gotowania), 
  • mleko i jego przetwory takie jak biały ser, jogurt naturalny,
  • mleko sojowe, ryżowe, 
  • olej słonecznikowy, sojowy, masło i margaryna,
  • cukier, sól,
  • z przypraw m.in. sól morska, sos sojowy bez dodatków, szafran. 
Warto podkreślić, że osoby mogą cechować się odmienną tolerancją na wybrane produkty, stąd też powyższa lista nie jest „pewnikiem” zabezpieczającym przed dolegliwościami. 

Salicylany w lekach i kosmetykach  

Dieta aspirynowa obejmuje również uwagę wobec stosowanych leków, a nawet kosmetyków. Zaleca się wykluczenie dodatków do preparatów rozmaitych syntetycznych środków smakowych i zapachowych, nadmiaru konserwantów oraz barwników. Przed zakupem kosmetyków warto doradzić się sprzedawcy w zakresie ich składu, a najlepiej kupować w aptece po konsultacji z lekarzem bądź farmaceutą. 

Dieta aspirynowa – przykładowy jadłospis, przepisy 

Śniadanie – Kasza jaglana na mleku z dodatkiem banana i orzechów nerkowca 

3 łyżki kaszy jaglanej przepłucz na sitku na zmianę zimną i wrzącą wodą, aby usunąć smak goryczki. Gotuj w mleku, na małym ogniu (ok. szklanki płynu + 1 łyżeczka masła), ewentualnie podlewając wodą, gdy mleko wsiąknie całą kaszę. Jaglankę podawaj z dozwolonymi dodatkami. 

II śniadanie – Sałatka owocowa z jabłka golden delicious, mango i gruszki  

Owoce umyj, obierz ze skórki, pokrój w kostkę, wrzuć do miseczki razem z jogurtem naturalnym (ok. ½ szklanki). Sałatkę możesz posypać nerkowcami. 

Obiad – Pierś z kurczaka w cieście naleśnikowym, z kaszą gryczaną i surówką z selera z dodatkiem koperku 

W misce dokładnie połącz jajko, 3 pełne łyżki mąki, odrobinę mleka, szczyptę zmielonej soli morskiej oraz posiekany, świeży koperek. Z podanych składników ma powstać dość gęste ciasto naleśnikowe. Obtaczaj w nim rozbite kawałki piersi z kurczaka, smaż na patelni z niewielką ilością dobrze rozgrzanego oleju słonecznikowego. Po usmażeniu odsącz na papierowych ręcznikach. Podawaj z dodatkami. 

Kolacja – Kanapki z chleba żytniego z pastą z twarogu ze szczypiorkiem 

Twaróg rozgnieć z jogurtem, dodaj posiekany szczypiorek, dopraw świeżo zmieloną solą morską. Pastą obłóż pieczywo, dodaj sałatę pokrojoną z szalotką i skropioną olejem. 

  1. K. Turek, Nie daj się alergii! Dieta w alergiach i nietolerancjach pokarmowych, Wydawnictwo M, Kraków 2018 
  2. M. Szczuko, R. Romaniuk, Dieta niskosalicylanowa a możliwość występowania  niedoborów składników pokarmowych, „Pomeranian Journal of Life Sciences”, nr 62 (4) 2016. 
  3. D. Gajewska i in., Źródło salicylanów w dietach osób dorosłych, XXIII Ogólnopolskie Sympozjum Bromatologiczne w Krakowie, 10-12.09.2014,„bromatologia2014.confer.uj.edu.pl” [online], http://www.bromatologia2014.confer.uj.edu.pl/documents/21001121/62922848/DP13.%20D.%20Gajewska%2C%20P.%20Kęszycka%2C%20A.%20Harton%2C%20J.%20Myszkowska-Ryciak.pdf, [dostęp:] 16.09.2021] 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Co jeść na redukcji? Dieta dla dziewczyny 75 kg (aktywny tryb życia). Efekty

    Sezon wakacyjny zbliża się wielkimi krokami, a wraz z nim każdy z nas chciałby wyglądać jak najlepiej! Bardzo często przed wakacjami decydujemy się na diety redukcyjne, które pozwolą na pozbycie się zbędnych kilogramów i poprawę sylwetki. Jak wygląda taka dieta i co jeść na redukcji przy aktywnym trybie życia?

  • Czy trzeba myć banany przed jedzeniem?

    Nie myjesz bananów przed zjedzeniem? Czas to zmienić! Konieczność mycia warzyw i owoców przed spożyciem dla większości konsumentów jest oczywista. Z drobnym wyjątkiem. Żyjemy w przeświadczeniu, że produktów spożywczych, które przed zjedzeniem obiera się ze skóry, np. bananów, myć nie trzeba. Najwyższa pora zmienić dotychczasowe nawyki.

  • Czy można poprawić nastrój dietą?

    Depresja i stany lękowe to obecnie najczęściej występujące schorzenia psychiczne na świecie, których objawy istotnie wpływają na samopoczucie psychofizyczne, codzienne funkcjonowanie oraz ogólną jakość życia. W ostatnich latach ogromnym zainteresowaniem cieszy się wpływ sposobu odżywiania nie tylko na zdrowie fizyczne, lecz także psychiczne. Obecnie dobrze wiadomo, że niedobory żywieniowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju depresji i negatywnie wpływać na samopoczucie.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij