Za wysoki poziom HCT – sprawdź, które choroby może zwiastować ten wskaźnik - portal DOZ.pl
Hematokryt – badanie, norma, wysoki, niski. Jak interpretować wyniki HCT?
Barbara Sitek

Hematokryt – badanie, norma, wysoki, niski. Jak interpretować wyniki HCT?

Badanie poziomu HCT jest częścią morfologii krwi. Oznaczenie pozwala określić, jaki procent całej objętości krwi stanowią erytrocyty, czyli krwinki czerwone. Za niski lub zbyt wysoki poziom hematokrytu może być markerem zwiastującym obecność choroby, która rozwija się w organizmie. Jakie są normy HCT dla dzieci, kobiet i mężczyzn, dlaczego w ciąży hematokryt jest naturalnie podwyższony i czy podczas miesiączki powinno się wykonywać morfologię krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Hematokryt, będący jednym z parametrów wchodzących w skład podstawowego badania profilaktycznego – morfologii krwi, wskazuje jaki procent w całej objętości krwi stanowią erytrocyty, czyli krwinki czerwone. Badanie poziomu hematokrytu znajduje zastosowanie zarówno w wykrywaniu wszystkich chorób związanych ze zmianami w ilości krwinek czerwonych – niedokrwistości i nadkrwistości, jak i tych prowadzących do zmian w objętości osocza krwi – odwodnienia, chorób nerek, płuc czy schorzeń kardiologicznych. Ciąża to jedyny fizjologiczny stan, w którym obniżony hematokryt nie powinien wzbudzać niepokoju. W pozostałych przypadkach podwyższony i obniżony poziom tego parametru wskazuje na zmiany chorobowe i powinien zostać niezwłocznie skonsultowany z lekarzem.

Co to jest hematokryt?

Hematokryt, określany często skrótami HCT lub HT, jest jednym ze wskaźników oznaczanych podczas badania parametrów morfotycznych krwi. Wynik hematokrytu wyrażany jest w jednostkach procentowych, które wskazują, jaki odsetek całej objętości krwi stanowią erytrocyty, czyli krwinki czerwone.

Wartość hematokrytu zależy od ilości wszystkich krwinek czerwonych we krwi, a także od objętości i wielkości pojedynczej krwinki i objętości osocza. Jeżeli w wyniku choroby dojdzie do zmian w jednym z tych parametrów, poziom hematokrytu również ulegnie zmianie i znajdzie się poza zakresem wartości referencyjnych danego laboratorium.

Nieprawidłowy wynik oznaczenia hematokrytu powinien zawsze wzbudzić naszą czujność i zostać zgłoszony lekarzowi, który analizując wyniki całej morfologii, będzie mógł podjąć decyzję dotyczącą kolejnych etapów procesu diagnostycznego.

Kiedy należy wykonać badanie HCT?

Morfologię krwi, tym samym badanie HCT, powinno się wykonywać wtedy, gdy u pacjenta pojawią się niepokojące dolegliwości wskazujące na niedokrwistość, nadkrwistość lub choroby nerek i serca.

Do tych objawów zaliczono:

  • przewlekłe osłabienie, zmęczenie, braku energii,
  • bladość skóry oraz śluzówek,
  • nadmierne wypadanie włosów, rozdwajanie się i uciążliwa łamliwość paznokci,
  • spadek odporności organizmu i związane z tym częste infekcje,
  • szybkie męczenie się, ból i kołatanie serca,
  • zmiany w ilości i zabarwieniu moczu,
  • zbyt obfite miesiączki, krwawienia z nosa, problemy z krzepnięciem krwi.

Polecane dla Ciebie

Hematokryt – przebieg badania. Jak się przygotować do pobrania krwi?

Do oznaczenia poziomu hematokrytu, czyli tym samym do morfologii krwi, konieczne jest pobranie od pacjenta próbki krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie HCT trzeba się zgłosić, będąc na czczo, czyli zachowując 12-godzinną przerwę w przyjmowaniu posiłków. Ponadto na 2–3 dni przed badaniem warto także ograniczyć picie kawy, spożywanie alkoholu i palenie papierosów. Kobiety powinny również pamiętać o tym, aby nie wykonywać morfologii w trakcie miesiączki, ze względu na ryzyko fałszywie zaniżonych wyników.

Hematokryt – normy dla dzieci, kobiet i mężczyzn

Zakresy wartości referencyjnych dla hematokrytu są zależne od wieku i płci osoby badanej.

HCT – osoby dorosłe:

  • norma HCT dla dorosłej kobiety – 37 do 47 %,
  • norma HCT dla dorosłego mężczyzn – 40 do 50 %.

HCT – dzieci:

  • norma HCT dla noworodków – 48 do 70 %,
  • norma HCT dla dzieci do 12 roku życia – 35 do 55 %,
  • norma HCT dla dziewczynek w wieku 13–18 lat – 35 do 45 %,
  • norma HCT dla chłopców w wieku 13–18 lat – 37 do 50 %.

Hematokryt – norma dla kobiety w ciąży

U kobiet ciężarnych hematokryt jest fizjologicznie obniżony (zwykle) o około 5–7 %. Niski HCT w ciąży wynika ze wzrostu objętości osocza w tym stanie. Jeżeli jednak wynik badania HCT znajduje się na poziomie 30–34% lub niżej, wówczas powinien zostać skonsultowany z lekarzem.

Wysoki hematokryt – przyczyny i skutki podwyższonego (HCT)

Podwyższony poziom hematokrytu świadczy o zagęszczeniu krwi, które może być skutkiem:

  • odwodnienia organizmu (np. w następstwie wymiotów, biegunek, oparzeń, spożywania niewielkiej ilości płynów lub zażywania leków),
  • czerwienicy prawdziwej – nowotwór krwi, który wywołuje nadmierną produkcję erytrocytów, trombocytów (płytek krwi) i leukocytów (białych krwinek),
  • stanów niedotlenienia organizmu (hipoksja), wywoływanych przez choroby serca lub płuc,
  • nowotworów nerek, którym może towarzyszyć wzrost wydzielania erytropoetyny (EPO), będącej związkiem stymulującym wytwarzanie krwinek czerwonych,
  • nałogowego palenia tytoniu (nikotynizmu),
  • dłuższego przebywania na dużych wysokościach, któremu towarzyszy obniżona zawartość tlenu w powietrzu.

Nadmierne zagęszczenie krwi może niestety prowadzić do groźnych dla życia powikłań, takich jak nadciśnienie tętnicze i zator płucny. Jeżeli u pacjenta pojawiają się objawy wskazujące na ryzyko wystąpienia tych zaburzeń, czyli duszności i ból w klatce piersiowej, krwotoki z nosa, zaczerwienienie oczu i uczucie zmęczenia – należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala.

Niski hematokryt – przyczyny i skutki HCT poniżej normy

Obniżony hematokryt świadczy o spadku liczby erytrocytów lub zwiększeniu objętości osocza, do których dochodzi najczęściej w wyniku:

  • niedokrwistości – anemie różnego rodzaju, które mogą być wywołane przez szereg czynników, takich jak niedobory żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12; wrodzone zaburzenia w budowie hemoglobiny; zaburzenia w funkcjonowaniu szpiku kostnego lub jako skutek krwawień z przewodu pokarmowego, innych krwawień wewnętrznych lub obfitych, przedłużających się miesiączek,
  • chorób nerek,
  • przewlekłych zakażeń,
  • stanu przewodnienia organizmu, np. podczas ciąży,
  • krwawień pourazowych,
  • chorób wątroby, np. marskości,
  • chorób szpiku kostnego, w tym nowotworów.
Obniżona ilość krwinek czerwonych prowadzi do spadku ilości tlenu, który jest transportowany za pośrednictwem erytrocytów z płuc do narządów wewnętrznych, a tym samym spadku ilości tlenu trafiającego do tkanek docelowych, co może prowadzić do wielu zaburzeń w pracy organizmu. Każdy wynik hematokrytu poniżej zakresu normy powinien zostać omówiony z lekarzem.

Hematokryt – cena/refundacja i skierowanie na badanie

Oznaczenie poziomu hematokrytu jest wykonywane w ramach morfologii krwi. Jeżeli badanie jest zlecane przez lekarza rodzinnego lub specjalistę, wówczas pacjent nie ponosi żadnych jego kosztów, ponieważ badanie jest refundowane przez NFZ. Cena morfologii, tym samym oznaczenia HCT to koszt od 10 do 20 zł, jeśli pacjent chce wykonać oznaczenie we własnym zakresie.

  1. N. Volkova i in., Evidence-Based Systematic Literature Review of Hemoglobin/Hematocrit and All-Cause Mortality in Dialysis Patients, Am J Kidney Dis, 2006, nr 47 (1).
  2. G. Wennecke, Hematocrit - a review of different analytical methods, Radiometer Medical ApS, 2004.
  3. L. Dunne i in., Perioperative Anemia: An Independent Risk Factor for Infection, Mortality, and Resource Utilization in Surgery, Journal of Surgical Research, 2002, nr 102 (2).
  4. NW. Levin, Quality of life and hematocrit level, Am J Kidney Dis, 1992, nr 20.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać?

    Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia.

  • Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia

    Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysoki poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia) w wyniku badania krwi

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

    Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij