Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?
Alicja Świątek

Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Uzależnienie od nikotyny jest trwałe i trudno jest z nim zerwać. Podstawą pozytywnych rezultatów i pozbycia się nałogu jest silna motywacja i samozaparcie. Można jednak ułatwić ten proces, stosując preparaty wspomagające rzucenie palenia. Wśród często stosowanych produktów możemy wyróżnić tabletki z cytyzyną, która łączy się z receptorami nikotynowymi w mózgu lub nikotynową terapię zastępczą (np. w postaci żywicy nikotynowej) dostarczającą kontrolowaną ilość nikotyny.

Czym jest nikotynizm?

Nikotynizm definiowany jest jako fizyczne i psychiczne uzależnienie od nikotyny, które w konsekwencji prowadzi do długotrwałych uszkodzeń organizmu. Najczęściej nałóg ten prowadzi do uszkodzeń w obrębie układu oddechowego, a najbardziej obciążonym narządem są płuca. Z tego powodu palacze narażeni są na zachorowanie na: nowotwory płuc, przełyku,  Przewlekłą Obturacyjną Chorobę Płuc (POChP), rozedmę, astmę, zapalenie oskrzeli. Dym tytoniowy wpływa również niekorzystnie na serce i układ krążenia, co może prowadzić do rozwinięcia miażdżycy, choroby wieńcowej, dusznicy bolesnej, wystąpienia zawału serca, niedokrwienia kończyn oraz impotencji u mężczyzn.

Tabletki na rzucenie palenia – jak stosować?

Pośród dostępnych preparatów wspomagających proces rzucania palenia można wymienić tabletki z bupropionem, które wydawane są wyłącznie z przepisu lekarza, czyli na receptę. Jest to lek z kategorii środków przeciwdepresyjnych. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników – noradrenaliny i dopaminy oraz powinowactwie i blokowaniu receptora nikotynowego. Dzięki zwiększeniu poziomu substancji ograniczających stany depresyjne bupropion wpływa na złagodzenie objawów po odstawieniu papierosów. Leczenie tym preparatem powinno trwać minimum siedem tygodni.  Wskazane jest rozpoczęcie leczenia jeszcze przed zaprzestaniem przyjmowania wyrobów tytoniowych. Najkorzystniejsze jest zakończenie palenia papierosów w ciągu drugiego tygodnia terapii. Tabletkę z preparatem należy połykać w całości, niezależnie od posiłku.

Lek przyjmuje się przez pierwsze trzy dni w godzinach porannych w dawce 150 mg bupropionu. Od czwartego dnia wskazane jest dopełnienie porannej dawki 150 mg drugą równorzędną dawką, zażywaną w godzinach popołudniowych. Należy koniecznie pamiętać, aby pomiędzy pierwszą i drugą dawką zachować minimum 8-godzinny odstęp czasowy. 

W przypadku tabletek z cytyzyną pełna kuracja trwa 25 dni. W tym czasie należy postępować zgodnie ze specjalnym schematem stosowania. 

Od 1. do 3. dnia wskazane jest doustne podanie sześciu tabletek na dobę w dawkach podzielonych, czyli jedną tabletkę co 2. godziny.  Od 4. do 12. dnia pięć tabletek na dobę, czyli jedną tabletkę co 2,5 godziny. Od 13. do 16. dnia czterech tabletek na dobę, jedna tabletka co 3. godziny. Od 17. do 20. dnia trzy tabletki na dobę, jedna tabletka co 5 godzin. Od 21. do 25. dnia należy zastosować od jednej do dwóch tabletek na dobę.

Osoba uzależniona od nikotyny powinna najpóźniej w piątym dniu terapii zaprzestać palenia papierosów. Zapalenie później, chociażby jednego papierosa, może zmniejszyć trwałość leczenia nikotynizmu. Jeśli palący przerwie z jakiegoś powodu kurację cytyzyną, wówczas ponowne jej rozpoczęcie może nastąpić dopiero po upływie dwóch – trzech miesięcy.

Podczas stosowania preparatów zawierających w swoim składzie żywicę nikotynową należy starać się całkowicie ograniczyć palenie papierosów. Produkt z NTZ podaje się w momencie odczuwania potrzeby zapalenia wyrobu tytoniowego. Wskazane jest przyjmowanie od 8. do 12. tabletek dziennie. Maksymalnie można zastosować 15 tabletek na dobę. W takich dawkach zalecane jest używanie preparatów w postaci nikotynowej terapii zastępczej przez okres sześciu tygodni. W tym czasie powinno nastąpić stopniowe przezwyciężenie nikotynizmu. Następnie stopniowo zmniejsza się ilość przyjmowanych tabletek na dobę. W momencie osiągnięcia progu 1–2 tabletek dziennie można zakończyć kurację. Po zaprzestaniu leczenia, gdy pojawi się silna chęć sięgnięcia po papierosy, można wspomóc się tabletką z nikotyną. Produkt z NTZ nie powinien być stosowany dłużej niż 9 miesięcy.

Cytyzyna – właściwości i bezpieczeństwo stosowania

Cytyzyna jest naturalną substancją pochodzenia roślinnego. Otrzymuje się ją z nasion występującego w Europie złotokapu pospolitego. Ze względu na podobne działanie do nikotyny polegające na pobudzaniu autonomicznego układu nerwowego jest ona z powodzeniem stosowana w terapii uzależnienia od palenia papierosów. Cytyzyna łączy z receptorami nikotynowymi w mózgu 7-krotnie silniej niż nikotyna i jest aktywna w organizmie przez 4–6 godzin. Stymuluje w ten sposób uwalnianie dopaminy, która wyzwala uczucie zadowolenia zbliżone do tego, po wypaleniu papierosa. Jednak w przeciwieństwie do nikotyny, nie ma potencjału uzależniającego. Cytyzyna łagodzi uczucie głodu nikotynowego, które często powoduje niemożność zerwania z nałogiem. Dodatkowo powoduje wydzielanie adrenaliny oraz wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Stosowanie preparatów z tą substancją pomimo korzystnego wpływu na nikotynizm może również spowodować wystąpienie pewnych skutków ubocznych. Zaobserwowano zwiększony apetyt, wzrost masy ciała, rozdrażnienie, drażliwość, osłabienie, bóle głowy i brzucha, zaburzenia gastryczne, spadek libido oraz surrealistyczne i koszmarne sny. Najczęściej wymienione objawy niepożądane mogą się pojawić w początkowym okresie terapii, co przypisuje się także koniecznością wypełnienia luki czasowej, zajęcia myśli inną przyjemną czynnością tak, aby nie myśleć o nałogu i skuteczni rzucić palenie. Preparaty z cytyzyną można kupić w cenie od ok. 45 do 60 zł.

Żywica nikotynowa – właściwości i bezpieczeństwo stosowania

Żywica nikotynowa wykorzystywana jest do produkcji nikotynowych gum do żucia i pastylek do ssania. Umożliwia łatwiejsze zerwanie z uzależnieniem od wyrobów tytoniowych. W wymienionych produktach nikotyna związana jest z żywicą jonowymienną. Pozwala to na stopniowe uwalnianie nikotyny oraz ułatwia jej wchłanianie przez błony śluzowe jamy ustnej. W ten sposób dostarczana jest mniejsza, kontrolowana ilość nikotyny niż podczas palenia, ale wystarczająca na pozbycie się chęci sięgnięcia po papierosa. Następuje zmniejszenie głodu nikotynowego oraz ograniczenie objawów związanych z rzucaniem nałogu, co w połączeniu z silną wolą zwiększa szanse na trwałe zaprzestanie palenia.

W początkowym okresie stosowania, zwłaszcza pomiędzy trzecim a czwartym tygodniem mogą pojawić się łagodne działania niepożądane w postaci:

  • bólu i zawrotów głowy,
  • zaburzeń snu,
  • nudności,
  • wymiotów,
  • zwiększonego wydzielania śliny,
  • czkawki,
  • bólu jamy ustnej i gardła oraz mięśni żuchwy.
Istotne jest, aby stosować się do zaleceń producenta zamieszczonych w ulotce i nie przekraczać zaleconych dawek.

Kontrolowana ilość nikotyny, czy „wypieranie nikotyny z organizmu”? Co jest skuteczniejsze?

W Nowej Zelandii przeprowadzono badanie porównawcze na grupie 1310 codziennie palących uzależnionych od nikotyny dorosłych osób. Osoby te wykazywały dużą motywację do zerwania z nałogiem. Połowa badanych przyjmowała przez okres 25 dni cytyzynę, a druga część przez 2 miesiące otrzymywała nikotynową terapię zastępczą (NTZ). Wspomagająco rzucający palenie mogli korzystać z telefonicznego wsparcia psychologów. Po upływie miesiąca wytrwałość w niepaleniu wykazało 40% osób z grupy przyjmującej cytyzynę oraz 31% dorosłych poddanych NTZ. Lepsze rezultaty dla terapii cytyzyną zaobserwowano także po okresie tygodnia, 2 miesięcy i pół roku. Jednak w przypadku stosowania antagonisty receptorów nikotynowych grupa przyjmująca ten preparat częściej wskazywała wystąpienie działań niepożądanych, zwłaszcza w postaci nudności, wymiotów i problemów ze snem. Badacze sugerują, że cytyzyna wydaje się być skuteczniejsza we wspomaganiu rzucenia palenia w porównaniu z nikotynową terapią zastępczą. Jednak również powodowała więcej działań niepożądanych.  

Skutki uboczne zażywania tabletek pomagających rzucić palenie. Czy wpływają one na płodność i potencję kobiet i mężczyzn?

Stosowanie preparatów wspomagających rzucenie palenia może się wiązać z wystąpieniem działań niepożądanych. W przypadku preparatów z cytyzyną osłabienie popędu płciowego odnotowywano u jednej na 100 osób badanych. Niekiedy występują również zmęczenie, rozdrażnienie, spadek nastroju, które nie sprzyjają kontaktom seksualnym. Tabletki z nikotyną wspomagające rzucenie palenia nie powinny wpływać na potencję kobiet i mężczyzn, ponieważ głównie za to działanie odpowiedzialne są toksyczne substancje zawarte w dymie tytoniowym, a nie sama nikotyna. Jednakże, jak większość preparatów, mogą powodować wystąpienie skutków ubocznych. Zazwyczaj pojawiają się bezsenność, drażliwość, bóle głowy, zapalenie gardła, nudności, wymioty i czkawka.  Zarówno preparatów z cytyzyną, jak również nikotynowej terapii zastępczej nie należy stosować w ciąży oraz okresie karmienia piersią.

Rzucanie palenia a tycie – czy tabletki z cytyzyną lub żywicą nikotynową pomagają ograniczyć podjadanie?

Podczas rzucania palenia nieprzyjemnym efektem ubocznym, jest wzrost masy ciała, który związany jest zwłaszcza z odstawieniem nikotyny, która zmniejsza apetyt oraz przyspiesza metabolizm. Tyciu po odstawieniu wyrobów tytoniowych sprzyja także podjadanie, które jest nasilone w tym okresie, ponieważ pozwala zająć czymś ręce oraz zahamować głód nikotynowy.

Cytyzyna stosowana w celu zwiększenia skuteczności zerwania z nałogiem nie ogranicza działania niepożądanego w postaci tycia. Natomiast nikotynowa terapia zastępcza w postaci żywicy nikotynowej pozwala  na ograniczenie nadmiernego apetytu oraz głodu nikotynowego, dzięki czemu zmniejsza ryzyko przybrania na wadze po odstawieniu palenia papierosów.
  1. Wojciech Wahl i in., Epidemiologia palenia tytoniu i metody efektywnie wspierające walkę z uzależnieniem od nikotyny, „biuletynfarmacji.wum.edu.pl” [online],  http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/00artykuly_pdf/1905Wahl.pdf, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  2. Agnieszka Kułak i in., Wstępna analiza problemu nikotynizmu, alkoholizmu i narkomanii w populacji studentów, „phie.pl” [online], http://www.phie.pl/pdf/phe-2011/phe-2011-1-137.pdf, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  3. M. Głogiewicz, Nikotynizm wśród ciężarnych z wybranymi powikłaniami ciąży, researchgate.net [online], https://www.researchgate.net/publication/340285201_Nikotynizm_wsrod_ciezarnych_z_wybranymi_powiklaniami_ciazy, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  4. J. Pęksa, Treatment of tobacco addiction – outline of issues, „monz.pl” [online], http://www.monz.pl/Leczenie-uzaleznienia-od-tytoniu-zarys-problematyki,132652,0,2.html, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  5. K.Buczkowski i in., Postępowanie z pacjentem palącym tytoń w warunkach praktyki lekarza rodzinnego, „journals.viamedica.pl”, [online], https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10169/8669, [dostęp:] 24.06.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Zapalenie oskrzeli – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania u dzieci i u dorosłych

    Zapalenie oskrzeli (ang. bronchitis) to stan zapalny błony śluzowej drzewa oskrzelowego. Najczęściej jest on wywołany przez wirusy, rzadziej bakterie. Początkowa faza infekcji charakteryzuje się występowaniem suchego, uporczywego kaszlu, podwyższonej temperatury ciała, bólu gardła i wodnistego kataru. Potem kaszel staje się mokry (chory odkrztusza dużą ilość wydzieliny), a katar ma postać gęstej wydzieliny. Sprawdź, jak leczy się zapalenie oskrzeli.

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są aktualnie największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij