Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?
Joanna Orzeł

Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?

Słowo dieta u większości z nas powoduje skojarzenie z procesem odchudzania (redukcji masy ciała). Tymczasem odnosi się ona do codziennego sposobu żywienia każdego z nas. W zależności od tego, jakich wyborów spożywczych dokonujemy, menu może być przykładowo zbilansowane i odpowiadające zapotrzebowaniu naszego własnego organizmu lub całkowicie odbiegać od potrzeb naszego ciała w danym momencie.  

Pamiętajmy, że potrzeby dietetyczne związane są nie tylko z zapotrzebowaniem na energię, podstawowe budulce organizmu czy witaminy i minerały. To jak powinniśmy konstruować naszą codzienną dietę zależy również od schorzeń, które są dla każdego z nas indywidualnym zagadnieniem. Zdecydowana większość z nas wie, że osoby zmagające się z cukrzycą powinny szczególną uwagę zwracać na podaż cukrów. Osoby zmagające się z chorobami układu sercowo-naczyniowego powinny natomiast unikać produktów zawierających wysokonasycone tłuszcze. Zalecenie usunięcia z diety goitrogenów dostają natomiast osoby cierpiące na schorzenia tarczycy. Czym są te substancjie, gdzie jest ich najwięcej i czy da się bez nich żyć?  

Goitrogeny – czym są? 

Osoby mające problemy z tarczycą z pewnością słyszały o goitrogenach oraz o tym, że powinny ich unikać. Dla reszty społeczeństwa nazwa ta może brzmieć obco. Goitrogeny to grupa substancji chemicznych, które naturalnie występują w żywności i charakteryzują się właściwościami antyodżywczymi.

Ich działanie polega na obniżeniu wchłaniania jodu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania tarczycy.  

Substancje goitrogenne – rodzaje 

Do goitrogenów zaliczane są głównie tioglikozydy, glikozydy cyjanogenne, niektóre polifenole oraz hemaglutyniny. Inny podział to: giotryny, tiocyjaniany oraz flawonoidy. Giotryny i tiocyjaniany występują w roślinach kapustowatych. Powstają one w głównej mierze, gdy rozdrabniamy (kroimy lub żujemy) produkty spożywcze je zawierające.

Flawonoidy natomiast są składnikami większości pokarmów roślinnych i ogólnie uznawane są za substancje pozytywnie wpływające na nasze zdrowie. Jednak niektóre mogą mieć negatywny wpływ działanie tarczycy. Przykładem są te występujące w nasionach soi. 

Działanie goitrogenów – jakie są skutki spożywania? 

Goitrogeny inaczej nazywane są substancjami wolotwórczymi. Alternatywna nazwa pochodzi od skutków ich spożywania, pośród których znajduje się między innymi powstawanie wola, czyli przerostu tarczy związanego z niedoborem jodu.  

Zaburzenie wchłaniania jodu z żywności (zmniejszenie przyswajalność lub zaburzenie pracy hormonów regulujących jego wchłanianie) to główne niepożądane działanie tych antyodżywczych substancji. W konsekwencji upośledzona zostaje praca tarczycy (działanie peroksydazy oraz wydzielanie hormonu TSH), a co za tym idzie normalna funkcja metabolizmu w całym organizmie.   

Dowiedz się więcej, czym są wole tarczycowe?

Co ciekawe, po raz pierwszy negatywny wpływ goitrogenów na działanie tarczycy zaobserwowano już 1928 roku. Był to wniosek z eksperymentu, w którym zaobserwowano przerost tarczycy u królików spożywających duże ilości surowej kapusty.  

Goitrogeny w żywności – warzywa wolotwórcze 

Ze względu na zawartość goitrogenów spośród wszystkich warzyw możemy wyróżnić te o właściwościach wolotwórczych. Zaliczamy do nich warzywa krzyżowe (wszelkie kapusty, brokuły, kalafior, brukselka), a także rzepę, rukolę, kalarepę, rzodkiewkę, gorczycę, chrzan, szpinak, jarmuż, rzepak, soję i maniok.     

Jak przygotowywać produkty z zawartością goitrogenów? 

Czy to oznacza, że wymienione warzywa powinniśmy wykreślić z diety? Otóż nie. 

Co ważne i warte podkreślenia: samo spożywanie roślin wolotwórczych nie spowoduje przerostu tarczycy.

Unikanie w diecie goitrogenów jest zalecane osobom, które na co dzień zmagają się z chorobami tarczycy, np. z niedoczynnością tarczycy czy chorobą Hashimoto. Co więcej, unikanie nie oznacza całkowitej ich eliminacji. Nic się nie stanie, jak od czasu do czasu zjemy surówkę z kapusty czy zupę kalafiorową. Podczas przygotowania produktów roślinnych zawierających goitrogeny osoby wrażliwe powinny podążać za zasadami, dzięki którym w znacznym stopniu można obniżyć ich zawartość w finalnym daniu.  

Jak spożywać produkty goitrogenne? Przede wszystkim nie powinno się jeść ich na surowo. Warzywa należy gotować w odkrytym naczyniu, ponieważ goitrogeny ulatniają się z parą wodną. Alternatywnie produkty, takie jak szpinak czy jarmuż, można zblanszować, a później zamrozić. Takie postępowanie również obniży poziom niepożądanych substancji wolotwórczych. 

Nie tylko substancje goitrogenne powinny wzbudzić czujność osób zmagających się z chorobami tarczycy. Należy również zwrócić uwagę na pora i regularność przyjmowania leków, a także inne aspekty, które powinniśmy szczegółowo omówić z lekarzem prowadzącym, farmaceutą lub dietetykiem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Karotenoidy – jaki mają wpływ na nasz organizm? Właściwości i źródła karotenoidów

    Intensywna barwa żywności z pewnością niejednokrotnie sprawiła, że mieliśmy na nią większą chęć niż na jej nieatrakcyjną, „wyblakniętą” wersję. Wiele jest substancji barwnych, które nadają apetyczny wygląd warzywom, owocom czy produktom białkowym. Są to chlorofile, polifenole czy karotenoidy, wiele z nich wykazuje prozdrowotne właściwości. Warto wiedzieć dlaczego i kiedy korzystnie jest spożywać bogate w nie produkty spożywcze. Podpowiadamy, czym są karotenoidy i jakimi właściwościami się charakteryzują? 

  • Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór

    Burak to niskokaloryczne warzywo, bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawiera także antocyjany oraz flawonoidy, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Sok z buraka najlepiej wykonać z wykorzystaniem wyciskarki wolnoobrotowej, dzięki której napój będzie bogaty w więcej cennych wartości odżywczych, niż wówczas, kiedy skorzystamy ze zwykłej sokowirówki. Buraka włącza się często do diety osób, które walczą z nadwagą i otyłością, chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi lub tym, którym dokucza zgaga. Jakie jeszcze właściwości ma burak zwyczajny, czy to prawda, że z powodzeniem stosowany jest w terapii przeciwnowotworowej oraz co poprawi smak soku z tego warzywa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bacopa monnieri – działanie ekstraktu roślinnego eliksiru życia. Czy suplementowanie bakopy drobnolisej pomaga się szybciej uczyć?

    Bacopa monnieri, czyli bakopa drobnolistna, jest suplementem diety polecanym przed istotnymi egzaminami, jak matura czy sesja, wspomagając pamięć i koncentrację. Korzystnie wpływa na kondycję skóry i włosów. Suplementowanie Bacopa zalecane jest także w trakcie terapii chorób neurodegradacyjnych, takich jak Alzhaimer lub Parkinson. Przez niektórych nazywana jest „eliksirem życia", ponieważ poprawia samopoczucie, łagodzi stres i napięcie. Dodatkowo ma także działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Jak suplementować Bacopa monnieri, czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten preparat oraz na jaki procent standaryzacji suplementu zwrócić uwagę, kupując Brahmi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rutyna a rutozyd – czy jest między nimi różnica? Właściwości, działanie, suplementy i naturalne źródła rutyny

    Rutyna to popularna nazwa stosowana dla grupy flawonoidów, które prawidłowo określa się mianem rutozydu. Posiada wiele zastosowań zarówno w lecznictwie, jak i kosmetyce. Ma silne właściwości przeciwutleniające, neutralizuje reaktywne formy tlenu, uelastycznia naczynia krwionośne i chroni je przed uszkodzeniami. Jest stosowana jako jeden ze składników kompleksów multiwitaminowych, które wspierają odporność. Zwiększa przyswajalność żelaza, przez co przy dłuższej suplementacji może wywoływać wytrącanie się kryształków w moczu. Z którymi lekami i mikroelementami nie powinno się łączyć rutyny, która cera najwięcej zyska przy stosowaniu preparatów z rutozydem oraz jaka jest wskazana dawka dzienna tego suplementu diety? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • PABA – co to jest? Jakie ma właściwości? Czy witamina B10 to cudowny suplement na siwienie i zmarszczki?

    PABA, czyli kwas para-aminobezoesowy, to substancja, którą wykorzystuje się zarówno w terapii poważnych problemów zdrowotnych, np. zaburzeń płodności, jak i w opóźnianiu momentu pojawienia się siwych włosów i zmarszczek mimicznych. PABA wpływa na pigmentację włosów, dzięki czemu dłużej zachowują swój kolor. Ponadto chroni skórę przez szkodliwym działaniem promieni UV, spowalniając powstawanie zmarszczek. Ponadto odpowiada za syntezę kwasu foliowego (witaminy B9), który jest zalecany kobietom w ciąży i tym planującym bycie mamą, ponieważ przeciwdziała powstawaniu wad cewy nerwowej.

  • Krzem a krzem organiczny – czym się różnią, który jest lepiej przyswajalny? Właściwości i suplementy na piękne włosy i paznokcie

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Siarka – właściwości lecznicze, nadmiar i niedobór w organizmie, suplementacja

    Siarka (S, łac. sulphur) jest pierwiastkiem o intensywnej, żółtej barwie. W przyrodzie występuje w postaci gazów, w stanie wolnym albo w postaci związków chemicznych. Każdemu znana jest dzięki zapałkom, gdzie jest składnikiem łatwopalnej masy pokrywającej główki drewienka. Siarka jest również jednym z makroelementów występujących w organizmie człowieka. Pomimo niewielkiej ilości, znajduję się w każdej komórce i wchodzi w skład wielu białek i niektórych węglowodanów oraz bierze udział w licznych reakcjach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij