Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?
Joanna Orzeł

Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?

Słowo dieta u większości z nas powoduje skojarzenie z procesem odchudzania (redukcji masy ciała). Tymczasem odnosi się ona do codziennego sposobu żywienia każdego z nas. W zależności od tego, jakich wyborów spożywczych dokonujemy, menu może być przykładowo zbilansowane i odpowiadające zapotrzebowaniu naszego własnego organizmu lub całkowicie odbiegać od potrzeb naszego ciała w danym momencie.  

Pamiętajmy, że potrzeby dietetyczne związane są nie tylko z zapotrzebowaniem na energię, podstawowe budulce organizmu czy witaminy i minerały. To jak powinniśmy konstruować naszą codzienną dietę zależy również od schorzeń, które są dla każdego z nas indywidualnym zagadnieniem. Zdecydowana większość z nas wie, że osoby zmagające się z cukrzycą powinny szczególną uwagę zwracać na podaż cukrów. Osoby zmagające się z chorobami układu sercowo-naczyniowego powinny natomiast unikać produktów zawierających wysokonasycone tłuszcze. Zalecenie usunięcia z diety goitrogenów dostają natomiast osoby cierpiące na schorzenia tarczycy. Czym są te substancjie, gdzie jest ich najwięcej i czy da się bez nich żyć?  

Goitrogeny – czym są? 

Osoby mające problemy z tarczycą z pewnością słyszały o goitrogenach oraz o tym, że powinny ich unikać. Dla reszty społeczeństwa nazwa ta może brzmieć obco. Goitrogeny to grupa substancji chemicznych, które naturalnie występują w żywności i charakteryzują się właściwościami antyodżywczymi.

Ich działanie polega na obniżeniu wchłaniania jodu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania tarczycy.  

Substancje goitrogenne – rodzaje 

Do goitrogenów zaliczane są głównie tioglikozydy, glikozydy cyjanogenne, niektóre polifenole oraz hemaglutyniny. Inny podział to: giotryny, tiocyjaniany oraz flawonoidy. Giotryny i tiocyjaniany występują w roślinach kapustowatych. Powstają one w głównej mierze, gdy rozdrabniamy (kroimy lub żujemy) produkty spożywcze je zawierające.

Flawonoidy natomiast są składnikami większości pokarmów roślinnych i ogólnie uznawane są za substancje pozytywnie wpływające na nasze zdrowie. Jednak niektóre mogą mieć negatywny wpływ działanie tarczycy. Przykładem są te występujące w nasionach soi. 

Działanie goitrogenów – jakie są skutki spożywania? 

Goitrogeny inaczej nazywane są substancjami wolotwórczymi. Alternatywna nazwa pochodzi od skutków ich spożywania, pośród których znajduje się między innymi powstawanie wola, czyli przerostu tarczy związanego z niedoborem jodu.  

Zaburzenie wchłaniania jodu z żywności (zmniejszenie przyswajalność lub zaburzenie pracy hormonów regulujących jego wchłanianie) to główne niepożądane działanie tych antyodżywczych substancji. W konsekwencji upośledzona zostaje praca tarczycy (działanie peroksydazy oraz wydzielanie hormonu TSH), a co za tym idzie normalna funkcja metabolizmu w całym organizmie.   

Dowiedz się więcej, czym są wole tarczycowe?

Co ciekawe, po raz pierwszy negatywny wpływ goitrogenów na działanie tarczycy zaobserwowano już 1928 roku. Był to wniosek z eksperymentu, w którym zaobserwowano przerost tarczycy u królików spożywających duże ilości surowej kapusty.  

Goitrogeny w żywności – warzywa wolotwórcze 

Ze względu na zawartość goitrogenów spośród wszystkich warzyw możemy wyróżnić te o właściwościach wolotwórczych. Zaliczamy do nich warzywa krzyżowe (wszelkie kapusty, brokuły, kalafior, brukselka), a także rzepę, rukolę, kalarepę, rzodkiewkę, gorczycę, chrzan, szpinak, jarmuż, rzepak, soję i maniok.     

Jak przygotowywać produkty z zawartością goitrogenów? 

Czy to oznacza, że wymienione warzywa powinniśmy wykreślić z diety? Otóż nie. 

Co ważne i warte podkreślenia: samo spożywanie roślin wolotwórczych nie spowoduje przerostu tarczycy.

Unikanie w diecie goitrogenów jest zalecane osobom, które na co dzień zmagają się z chorobami tarczycy, np. z niedoczynnością tarczycy czy chorobą Hashimoto. Co więcej, unikanie nie oznacza całkowitej ich eliminacji. Nic się nie stanie, jak od czasu do czasu zjemy surówkę z kapusty czy zupę kalafiorową. Podczas przygotowania produktów roślinnych zawierających goitrogeny osoby wrażliwe powinny podążać za zasadami, dzięki którym w znacznym stopniu można obniżyć ich zawartość w finalnym daniu.  

Jak spożywać produkty goitrogenne? Przede wszystkim nie powinno się jeść ich na surowo. Warzywa należy gotować w odkrytym naczyniu, ponieważ goitrogeny ulatniają się z parą wodną. Alternatywnie produkty, takie jak szpinak czy jarmuż, można zblanszować, a później zamrozić. Takie postępowanie również obniży poziom niepożądanych substancji wolotwórczych. 

Nie tylko substancje goitrogenne powinny wzbudzić czujność osób zmagających się z chorobami tarczycy. Należy również zwrócić uwagę na pora i regularność przyjmowania leków, a także inne aspekty, które powinniśmy szczegółowo omówić z lekarzem prowadzącym, farmaceutą lub dietetykiem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości, miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Fitoestrogeny – czym są, gdzie występują i jak działają?

    Fitoestrogeny to grupa ponad 300 biologicznie aktywnych związków występujących w roślinach. W organizmie ludzkim pełnią nieprzebrane ilości ról, mogą wpływać na setki procesów o szerokim spektrum oddziaływania. Co to są fitoestrogeny, gdzie występują i jak działają? 

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij