Usuwamy przebarwienia skóry
Przemysław Rokicki

Usuwamy przebarwienia skóry

Każdy z nas ma na ciele jakieś przebarwienia. Czasami przybierają postać uroczych piegów, zazwyczaj jednak są niechcianymi brązowymi i postarzającymi plamkami.

Główną  przyczyną ich powstawania są promienie UV. Wystawiamy ciało na słońce, zapominając o jakiejkolwiek ochronie albo smarujemy się kremami z niskimi filtrami UV. Po powrocie z urlopu, kiedy opalenizna znika, na skórze zauważamy szpecące przebarwienia czyli widoczne gołym okiem, plamki lub plamy, ciemniejsze od otaczającej je zdrowej skóry.

Zmiany mogą pojawić się na czole, policzkach, nosie, dłoniach i dekolcie, rzadko na żuchwie. W skrajnej postaci, może dochodzić do przebarwień w formie pasów w środkowej części twarzy. Dotyczą 30% kobiet po trzydziestym roku życia i 90% po pięćdziesiątym. 

Pigmentacja skóry

Za kolor naszej skóry odpowiedzialna jest melanina wytwarzana przez melanocyty, znajdujące się w najgłębszej warstwie naskórka. Powstaje ona pod wpływem enzymu tyrozynazy i gromadzi się w melanosomach. Istnieją dwa typy melaniny: feomelanina, jaśniejsza, która nie potrafi skutecznie chronić skóry przed promieniami UV, oraz eumelanina, ciemniejsza i lepiej broniąca przed słońcem. Kolor naszej skóry zależy od rodzaju melaniny, ale również od wielkości melanosomów. Im są większe, tym karnacja jest ciemniejsza. Melanina ma przede wszystkim funkcje ochronne. Powstaje pod wpływem promieni UV, czynników hormonalnych i uwarunkowań genetycznych i ma zabezpieczać naszą skórę. Nie znaczy to jednak, że im jesteśmy bardziej opaleni, tym lepiej chronieni. W naszych melanocytach powstaje głównie feomelanina, zdolna przyjąć niewielką dawkę słońca. Bez odpowiedniej ochrony większa jego ilość powoduje poparzenia, rozwój wolnych rodników, uszkodzenie DNA i zaburzenia w procesie powstawania barwnika skóry, kończące się przebarwieniami.

Najczęstsze przyczyny powstawania przebarwień:

1) pod wpływem promieniowania słonecznego dochodzi do samoistnego pojawiania się przebarwień  o podłożu hormonalnym:
- ciąża,
- stosowanie doustnej antykoncepcji,
- stosowanie zastępczej terapii hormonalnej,
- okres menopauzy,
- inne kuracje hormonalne,
2) choroby wątroby,
3) niedoczynność nadnerczy,
4) nadczynność tarczycy,
5) działanie substancji fitotoksycznych lub fotoalergizujących, znajdujących się w lekach, kosmetykach, mydłach;

Rodzaje przebarwień

Piegi (ephelides) to liczne drobne (wielkości 1-5 mm), nieregularne, jasno - lub ciemnobrązowe plamki powstające pod wpływem światła słonecznego, dlatego najczęściej występują na skórze twarzy i kończyn górnych. Piegi pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, ok. 2 roku życia, potem stopniowo ich przybywa, a w starszym wieku ilość piegów zwykle maleje. Piegi są gładkie, nie wystają ponad poziom skóry. Przyczyną brązowego zabarwienia jest nadmiar melaniny, przy prawidłowej ilości melanocytów. Powstawanie piegów jest uwarunkowane genetycznie i dziedziczy się jako cecha autosomalna, dominująca. Piegi występują z jednakową częstością u kobiet i u mężczyzn, szczególnie często pojawiają się u osób o jasnej skórze i o jasnych lub rudych włosach. Pod wpływem światła słonecznego piegi stają się ciemniejsze i bardziej widoczne.

Melasma (ostuda, chloasma) jest jednym z najczęstszych przebarwień występujących głównie u kobiet. Pojawiają się najczęściej po 30 roku życia. Rola czynników powodujących schorzenie jest nie do końca wyjaśniona. Są to przebarwienia nieregularne, ostro ograniczone brązowe plamy bez oznak zapalenia, umiejscowione na twarzy (czoło, policzki, wargi górne). Symetria ognisk sprawia, że przybiera ona wygląd maskowaty. Najczęstsza jest forma objawowa, występująca w czasie ciąży, podczas stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Plamy soczewicowate starcze (letingines seniles) zostały nazwane tak z powodu swojego wyglądu zbliżonego do ziaren soczewicy. Są to okrągłe lub owalne, wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry, niewielkie plamki w kolorze od jasnego brązu do prawie czarnego. Tworzą się w miejscach nieosłoniętych przed działaniem promieniowania ultrafioletowego (również tego z solarium), głównie na twarzy, grzbietach dłoni i szyi, a także przedramionach i podudziach. Najczęściej pojawiają się między 30 a 50 rokiem życia. W miarę upływu czasu plamy te mogą się powiększać i przybierać coraz ciemniejsze zabarwienie.

Przebarwienia pozapalne mogą wystąpić w miejscach, gdzie wcześniej występowały zmiany trądzikowe, niektóre wysypki skórne (np. ospa wietrzna), oparzenia słoneczne, uczulenia oraz urazy.

Melanoza Riehla to siateczkowate przebarwienie na skroniach, policzkach i bocznych powierzchniach szyi z niezmienionym obszarem skóry pod brodą. Powodem, oprócz słońca, mogą być kosmetyki, substancje fotouczulające i niektóre pokarmy.

Odczyny fitotoksyczne - przyczyną ich powstania jest kontakt z substancją fotouczulającą, a następnie wystawienie skóry na słońce. Powodują je rośliny (np. koper, seler, dziurawiec, arcydzięgiel), olejek bergamotowy, leki (np. uspokajające, hormonalne, moczopędne, antybiotyki) oraz zioła.

Bardzo istotną grupą zaburzeń barwnikowych skóry są  przebarwienia polekowe. Stanowią około 10-20% wszystkich przypadków nabytych przebarwień skóry. Mogą być spowodowane przez leki o różnej budowie chemicznej i różnym działaniu farmakologicznym, np. tetracykliny (minocyklina, doksycyklina) czy niesteroidowe leki przeciwzapalne (paracetamol, salicylany). Zmiany barwnikowe skóry mogą występować również w związku ze stosowaniem leków przeciwmalarycznych, leków cytotoksycznych (np. hydroksymocznik, fluorouracyl), leków psychotropowych (fenotiazyny, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne), leków kardiologicznych (amiodaron) i innych. Pacjenci niejednokrotnie stosują kilka leków równocześnie i wówczas ustalenie przyczyny zmiany zabarwienia skóry nie jest łatwe.

Profilaktyka przebarwień

Podstawą  leczenia przebarwień jest skuteczna ochrona przeciwsłoneczna. Obejmuje ona ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne w godzinach południowych, stosowaniu zewnętrznych preparatów chroniących przed UVB i UVA, noszeniem odzieży osłaniającej ciało.

Preparaty przeciwsłoneczne powinny zawierać filtry fizyczne bądź  mieszaninę filtrów chemicznych i fizycznych. Skuteczna ochrona przeciwsłoneczna powinna być stosowana w Polsce od kwietnia do końca września. Osoby pracujące przy oświetleniu jarzeniowym powinny stosować kremy z filtrami przez cały rok, niezależnie od pory roku.

Leczenie przebarwień

Wymienione schorzenia generalnie nie wymagają leczenia farmakologicznego, lecz z uwagi na defekt kosmetyczny są poddawane terapii odbarwiającej przy zastosowaniu różnych metod - profesjonalnych zabiegów kosmetycznych lub z zakresu kosmetologii, dermatologii estetycznej.

Leczenie powierzchniowe polega na stosowaniu środków wybielających. Najbardziej znany i używany już od 40 lat jest hydrochinon, w stężeniu od 1,5 do 8 procent. Wybiela przede wszystkim świeżo powstałe przebarwienia. Widocznych rezultatów można oczekiwać dopiero po kilku tygodniach. Efektem ubocznym bywa odbarwienie skóry wokół przebarwienia.

Skutecznie działają również retinoidy, np. kwas witaminy A, które nie powodują odbarwień skóry. Mechanizm działania polega na zaburzeniu wytwarzania melaniny. Leczenie retinoidami trwa do 3 miesięcy.

Od początku lat 80. wykorzystuje się także kwas azelainowy. Najczęściej w usuwaniu przebarwień pozapalnych i potrądzikowych. Jego stosowanie może powodować zaczerwienienie i pieczenie skóry. 

Leczenie głębokie pomaga przy dużych zmianach barwnikowych. Popularne są  peelingi chemiczne (tzw. chemabrazja). Wykwalifikowana kosmetyczka albo lekarz dermatolog złuszcza naskórek za pomocą kwasu glikolowego, trójchlorooctowego (TCA) albo kojowego. Kwas glikolowy w wysokich stężeniach (50-70 proc.) zmniejsza nadmierną pigmentację naskórka i pobudza rozwój normalnych, nieuszkodzonych komórek. Coraz popularniejsze są peelingi wykonywane jednocześnie kilkoma preparatami: kwasem glikolowym, TCA i kojowym. Zmniejsza to ryzyko podrażnienia skóry i poprawia skuteczność zabiegu. Dzięki temu nie trzeba potem zostawać w domu przez kilka dni. Najlepsze rezultaty osiąga się, smarując się rano i wieczorem kremem wybielającym i poddając się coraz silniejszym zabiegom chemabrazji w gabinecie.

Mikrodermabrazja to mechaniczne usuwanie warstwy rogowej naskórka za pomocą tarcz ściernych. Zabieg wykonasz u dermatologa.

Przy plamach soczewicowatych pomaga krioterapia. Zmiany na skórze niszczone są przez punktowe zamrażanie lub natrysk ciekłym azotem, a następnie wycinane. Jest to skuteczne, ale następstwem bywają blizny. Zabieg wykonuje lekarz.

Zabiegi laserowe - światło lasera wybiórczo pochłaniane jest przez melaninę, podgrzewa komórki zawierające barwnik powodując ich zniszczenie.

Peeling kawitacyjny- wykonywany jest przy pomocy ultradzwieków, które w połączeniu z płynną warstwą na zwilżonej skórze wywołują zjawisko kawitacji, w wyniku której nastąpuje rozbicie komórek warstwy rogowej. Zabieg likwiduje płytkie przebarwienia i należy wykonać w 6-8 seriach co okolo 10 dni. Zabieg jest bezbolesny i można wykonać go o każdej porze roku.

Peeling azjatycki- znany także jako green peeling. Zabieg polega na średnio-głębokim złuszczaniu skóry, przy pomocy preparatu mineralno- ziołowego, przy jednoczesnym wykonywaniu odpowiedniego ucisku. W czasie zabiegu można odczuwać dyskomfort, zabieg może być nieprzyjemny.

Zespół znamion dysplastycznych

Od opisanych powyżej zaburzeń barwnikowych należy odróżnić  znamiona dysplatyczne (zespół znamion dysplastycznych) ze względu na odmienne postępowanie profilaktyczne i lecznicze. W przeciwieństwie do znamion zwykłych, są one liczne i większe (5-15 mm), mają nieregularne obrysy i niejednolite zabarwienie, mogą być płaskie lub nierównomiernie wyniosłe. Są zlokalizowane głównie na skórze owłosionej głowy. Ze znamienia dysplastycznego może rozwinąć się czerniak złośliwy. Osoby z tym rodzajem znamion muszą być objęte regularną kontrolą dermatologiczną i poinformowane o konieczności zgłoszenia się do lekarza w przypadku zauważenia jakichkolwiek zmian w obrębie znamienia lub wokół niego. Opalanie się jest bezwzględnie przeciwwskazane.

Czerniak może się wywodzić z plamy soczewicowatej złośliwej tj. o nieregularnym kształcie i nierównomiernym rozmieszczeniu barwnika (Lentigo maligna melanoma). Objawem zezłośliwienia są wyczuwalne guzki w obrębie plamy. Ten typ czerniaka częściej występuje u osób w starszym wieku i lokalizuje się głównie w obrębie skóry odsłoniętej. Z plam soczewicowatych wywodzi się również czerniak umiejscowiony na kończynach dolnych (Melanoma acro-lentiginosum).

Inny typ czerniaka – czerniak szerzący się powierzchownie (Superficial spreading melanoma) rozwija się zazwyczaj ze znamion barwnikowych i występuje w 60-70% przypadków. Również czerniak guzkowy (Nodular melanoma) może się rozwijać ze znamion barwnikowych.

Artykuł jest pracą przeglądową. Literatura źródłowa, na podstawie której opracowano powyższą publikację dostępna jest u autora.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Awokado i brzoskwinia – zdrowo, smacznie, pięknie

    Kosmetyki naturalne wzbogacają skórę w zasadnicze witaminy, naturalne oleje i ekstrakty owocowe. Silne przeciwutleniacze i substancje chroniące przed promieniowaniem ultrafioletowym pomagają chronić skórę przed niekorzystnymi warunkami środowiska. Skóra może być pielęgnowana i chroniona środkami naturalnymi, które wnikając głęboko pomagają zachować jej naturalne piękno.

  • Środki roślinne stosowane w przeziębieniu

    Jesienią i zimą jesteśmy szczególnie narażeni na różnego rodzaju infekcje, czemu sprzyjają zmieniające się – nieraz dość gwałtownie – warunki pogodowe. Jeśli przemarzniemy, a na dodatek spędzamy większość czasu w ogrzewanych i klimatyzowanych pomieszczeniach, to o przeziębienie nie trudno.

  • Depresja – objawy, leczenie i przyczyny

    Depresja jest stanem chorobowym, który objawia się długotrwałym złym samopoczuciem, zniechęceniem, brakiem energii życiowej, przygnębieniem, smutkiem, apatią, a w ciężkich stanach pojawieniem się nawet myśli samobójczych. Definiowana jest jako zaburzenie psychiczne z grupy chorób afektywnych. Depresja wg WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) jest czwartym najpoważniejszym problemem zdrowotnym na świecie. Szacuje się, że około 10% populacji cierpi na depresję. 25% epizodów tej choroby trwa krócej niż jeden miesiąc. 50% ustępuje przed upływem trzech miesięcy. Depresja ma skłonność do nawrotów. Na depresję częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

  • Pyłek pszczeli - dla zdrowia i urody

    Pyłek pszczeli nazywany często pyłkiem kwiatowym kryje w sobie prawdziwe bogactwo dobroczynnych właściwości. Ze względu na zawartość substancji odżywczych znalazł zastosowanie jako substancja lecznicza. W ostatnim czasie pyłek pszczeli stał się przedmiotem zainteresowania nie tylko medycyny naturalnej, lecz także... kosmetologii.

  • Jedzmy jabłka "na złość" i na zdrowie...

    Nałożenie royjskiego embarga na polską żywność (w tym jabłka) wywołało społeczną akcję na niespotykaną do tej pory skalę. Polacy prześcigają się w jedzeniu jabłek. Tymczasem nie zapominajmy, że jedząc jabłka wspieramy polskie rolnictwo ale przede wszystkim dostarczamy sobie niewarygodną ilość zdrowych substancji. Jedzmy zatem jabłka zarówno na złość, jak i na zdrowie!

  • Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc

    Oparzenie słoneczne to nasilony rumień skóry, połączony z uczuciem pieczenia, a nierzadko i pęcherzami, pojawiający się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Skóra, zamiast zostać opalona, staje się czerwona i wrażliwa na dotyk. Sezon urlopowy w pełni, ale beztroskie plażowanie może skończyć się dla skóry boleśnie już po pierwszym dniu urlopu. Jak zapobiegać oparzeniom słonecznym oraz jak radzić sobie, gdy wystąpią?

  • Sposoby na rozstępy

    Rozstępy stanowią dla naszego ciała niezbyt ładny i atrakcyjny dodatek. Zabarwione na różowo, czerwono lub liliowo pasemka pojawiające się na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi, powstające w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry. Dla wielu mam to jedna z najbardziej niechcianych pamiątek po ciąży. A pojawiają się one aż u 60 proc. (niektóre źródła podają, że nawet u 90 proc.) kobiet. Po pewnym czasie rozstępy mogą wyblaknąć lub zmienić kolor na perłowy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij