Marzec miesiącem świadomości endometriozy. Co wiemy o tej podstępnej chorobie?
Justyna Piekara

Marzec miesiącem świadomości endometriozy. Co wiemy o tej podstępnej chorobie?

Niska świadomość objawów endometriozy przyczynia się do późnego zdiagnozowania schorzenia i zmniejsza szanse podjęcia skutecznego leczenia zachowawczego. Ta choroba niesie ze sobą ogromny ciężar osobisty, ale też społeczny – dotyka ponad 200 milionów kobiet na całym świecie.

Marzec miesiącem świadomości endometriozy 

W 1993 r. stowarzyszenie Endometriosis Association ustanowiło marzec miesiącem świadomości endometriozy. Celem było zapewnienie edukacji, wsparcia i badań kobietom zmagającym się z tym schorzeniem. Szacuje się, że na endometriozę cierpi ok. 200 mln osób na całym świecie. Choć choroba znana jest od XVIII wieku, to wciąż w powszechnej świadomości jest słabo identyfikowana.

Od momentu zgłoszenia się pacjentki do lekarza do czasu postawienia ostatecznego rozpoznania może minąć nawet 10 lat. W tym czasie przyczyna szeregu objawów takich, jak ból menstruacyjny, obfite, przedłużające się miesiączki, problemy z zajściem w ciążę pozostają niezidentyfikowane.

Czym charakteryzuje się ta choroba?

Endometrioza to schorzenie, w przebiegu którego tkanka normalnie wyściełająca wnętrze macicy – endometrium – obecna jest też poza jamą macicy. Może wystąpić właściwie w dowolnym miejscu w organizmie, ponieważ komórki endometrium mogą przemieszczać się przez układ krwionośny lub układ limfatyczny do innych części ciała.

Endometrium może się lokalizować w otrzewnej miednicy, jajnikach, jajowodach, przegrodzie odbytniczo-pochwowej, pęcherzu czy jelitach. W bardzo rzadkich przypadkach może pojawić się na przeponie i w płucach, a nawet mózgu.

Tkanki te są podatne na zmiany hormonalne związane z cyklem menstruacyjnym. Podobnie jak endometrium, pogrubiają się, rozpadają się i krwawią z każdym cyklem miesiączkowym. Nie mają jednak możliwości wydostania się z organizmu, więc powodują stan zapalny.

Do tej pory przyczyny rozwoju endometriozy nie zostały jednoznacznie sprecyzowane, najczęściej upatruje się ich wśród czynników wrodzonych i środowiskowych. Badania dowiodły, że za wywołanie choroby mogą odpowiadać także mechanizmy autoimmunologiczne. Wsteczny przepływ krwi menstruacyjnej do jamy miednicy może wypierać komórki endometrium poza macicę. Organizm może nie rozpoznać i nie wyeliminować komórek endometrium znajdujących się poza macicą. Istnieje też szansa, że komórki endometrium mogą przyczepić się do tkanki bliznowatej podczas zabiegu chirurgicznego, takiego jak np. cesarskie cięcie.

Świadomość istnienia problemu jest bardzo ważna

Tamar Seckin, specjalista leczenia endometriozy, zwraca uwagę, że świadomość istnienia problemu jest bardzo ważna. Odczuwanie silnego bólu podczas miesiączki nie jest normalne. Chociaż wiele kobiet doświadcza bolesnych miesiączek, te z endometriozą zazwyczaj opisują ból menstruacyjny jako niezwykle silny, nasilający się z czasem. Bagatelizowanie objawów przez pacjentki i lekarzy powoduje znaczne opóźnienie rozpoznania i rozpoczęcie właściwego leczenia. Endometrioza jest czasami mylona z innymi stanami, które mogą powodować ból w okolicy miednicy – torbielami jajników, chorobą zapalną miednicy (PID), zespołem jelita drażliwego (IBS).

„Wciąż istniejące tabu związane z menstruacją, opóźnia rozpoznanie choroby, mamy dużo do zrobienia, aby przełamać piętno dotyczące zdrowia kobiet” – mówi ekspert w rozmowie dla “EverydayHealth.com”. Wczesna interwencja może pomóc uniknąć zabiegu chirurgicznego, w tym histerektomii, czyli usunięcia macicy. Obecnie coraz więcej osób wie o tym schorzeniu, ale nadal istnieje potrzeba jego lepszego zrozumienia, zwłaszcza jeśli chodzi o diagnostykę i dostępne opcje leczenia.

Jakie są typowe objawy endometriozy?

  • Obfite krwawienia miesiączkowe oraz krwawienia międzymiesiączkowe.
  • Bolesne miesiączki. Silny ból i skurcze w okolicach miednicy mogą pojawić się przed miesiączką i rozciągać się na kilka dni. Możesz także odczuwać ból w dole pleców i brzucha. Menstruacji mogą towarzyszyć biegunka, zaparcia, nudności.
  • Ból przy wypróżnianiu lub oddawaniu moczu. Najprawdopodobniej wystąpią te objawy podczas miesiączki.
  • Ból podczas stosunku lub po nim – jest powszechny w przypadku endometriozy.
  • Bezpłodność. Endometrioza jest często diagnozowana u kobiet leczących się z powodu niepłodności.

Uważa się, że niektóre osoby wykazują określone predyspozycje genetyczne, co może zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na endometriozę. Jak donoszą naukowcy, można ją odziedziczyć z linii rodzinnej matki lub ojca. Stan ten często dotyka członków tej samej rodziny nuklearnej. Stwierdzono, że zwiększona zapadalność na endometriozę występuje u krewnych pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia, czyli babć, matek, sióstr, ciotek, ale także kuzynek, jeśli w rodzinie pojawiły się już przypadki choroby.

Jak endometrioza może wpływać na ciążę?

Choć poczęcie dziecka, gdy ma się endometriozę może być trudniejsze, większość kobiet może mieć dzieci. Często jednak poważna postać choroby powoduje niepłodność. Jeśli kobieta ma endometriozę w wyściółce jajowodu, tkanka może powstrzymać komórkę jajową przed przedostaniem się do macicy. Istnieje teoria, że powstały w organizmie stan zapalny może uszkodzić komórki rozrodcze, jednak naukowcy nie wiedzą dokładnie, dlaczego tak się dzieje. Czasami objawy endometriozy ustępują w czasie ciąży w wyniku zmian hormonalnych, ale może być to przejściowe.

  1. Endometriosis, “mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endometriosis/symptoms-causes/syc-20354656, [dostęp:] 16.03.2021.
  2. Facts about endometriosis, “endometriosis.org” [online], http://endometriosis.org/resources/articles/facts-about-endometriosis/, [dostęp:] 16.03.2021.
  3. J. Marks, Endometriosis awareness month: March 2021, “everydayhealth.com” [online], https://www.everydayhealth.com/endometriosis/awareness-month/, [dostęp:] 16.03.2021.
  4. L. C. Giudice, Endometriosis. Clinical practice, „The New England Journal of Medicine” 2010, nr 362 (25), s. 2389-98 , [dostęp:] 16.03.2021.
  5. M. H. Moen, P. Magnus, The familial risk of endometriosis, „Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica” 1993, nr 72(7), s.560-564, [online] DOI: 10.3109/00016349309058164, [dostęp:] 16.03.2021.
  6. C. Whelan, Do genetics play a role in developing endometriosis?, “healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health/endometriosis/is-endometriosis-hereditary?c=736202876343, [dostęp:] 16.03.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij