RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena - portal DOZ.pl
RTG kręgosłupa lędźwiowego  – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena
Michalina Mendyka

RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

RTG (rentgen, prześwietlenie) kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego to szybkie, bezbolesne i łatwo dostępne badanie, które umożliwia wykrycie patologii tego odcinka. Najczęściej jest to jedno z pierwszych badań zlecanych w przypadku dolegliwości bólowych dolnej części pleców, przez pacjentów często określana jako ból krzyża.

RTG kręgosłupa lędźwiowego  – co to jest i na czym polega badanie?

Prześwietlenie kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego polega na użyciu promieniowania jonizującego w celu zobrazowania układu kostno-stawowego badanego obszaru. Rentgen kręgosłupa lędźwiowego to tzw. metoda z wyboru, co oznacza, że zleca się go w pierwszej kolejności pacjentom, którzy skarżą się na ból dolnej części pleców. Jeśli RTG jest niewystarczające, lekarz może zlecić tomograf komputerowy kręgosłupa lub rezonans magnetyczny tego obszaru. Zazwyczaj rentgen wykonuje się na aparatach cyfrowych, tzn. zdjęcie przesyłane jest bezpośrednio do opisowni lekarskiej, a pacjent otrzymuje je na płycie CD/DVD (zamiast kliszy).

Należy jednak pamiętać, że jeszcze nie w każdym gabinecie lekarskim znajduje się komputer, przez co odczyt wyniku w formie cyfrowej może okazać się niemożliwy, dlatego najlepiej posiadać obie wersje: analogiczną (zdjęcie na kliszy) i cyfrową (płyta CD/DVD).

Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne) oraz zdjęcie boczne. Inną, rzadziej stosowaną jest projekcja skośna (na otwory międzykręgowe). Dodatkowo można wykonać zdjęcia czynnościowe, czyli zdjęcie w maksymalnym pochyleniu oraz odchyleniu tułowia (podobnie jak w kręgosłupie szyjnym). Dzięki temu możliwa jest diagnoza w kierunku niestabilności kręgosłupa lędźwiowego oraz stawów.

Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są następujące struktury:

  • 5 kręgów lędźwiowych,
  • kość krzyżowa,
  • kość guziczna,
  • ostatni (12) kręg kręgosłupa piersiowego,
  • stawy międzykręgowe.

RTG kręgosłupa lędźwiowego  – wskazania do badania

Głównym wskazaniem do badania RTG jest diagnostyka dolegliwości bólowych oraz sztywności kręgosłupa lędźwiowego. Za pomocą RTG możliwe jest wykluczenie wad postawy, zmian pourazowych, wad wrodzonych lub przerzutów nowotworowych do kości. Przerzuty to częste powikłanie u pacjentów onkologicznych, chorujących m.in. na raka piersi lub gruczołu krokowego. Objawia się one silnym bólem, który ma charakter miejscowy lub promieniujący. Lekarz skieruje pacjenta na badanie także wówczas, kiedy chce wykluczyć/potwierdzić zmiany zwyrodnieniowe, w tym dyskopatię. Często pacjenci kierują się do lekarza po skierowanie na RTG kręgosłupa lędźwiowego, jeśli domowe sposoby na złagodzenie bólu krzyża zawodzą. Poza prześwietleniem mają wykonywane również inne badania w celu wykluczenia lub zlokalizowania przepukliny kręgosłupa, której objawy są na tyle uciążliwe, że utrudniają życie pacjentowi.

Polecane dla Ciebie

RTG kręgosłupa lędźwiowego  – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do badania jest ciąża. Jest to przeciwwskazanie względne, co oznacza, że dopuszcza się wykonanie badania, gdy stan pacjentki się pogarsza, a nie ma możliwości wykonania innych bezpieczniejszych badań obrazowych (np. rezonansu magnetycznego kręgosłupa lędźwiowego). Przed badaniem należy koniecznie powiadomić elektroradiologa o ciąży. Jeśli pacjentka nie jest pewna, czy jest w ciąży czy nie, badanie powinno być przełożone, w celu wykonania testu ciążowego.

RTG kręgosłupa lędźwiowego  – jak wygląda badanie?

Osoba badana powinna zgłosić się na czczo na prześwietlenie kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, czyli po upływie 6–8 godzin od ostatniego posiłku i będąc po wypróżnieniu. Dzień przed badaniem należy zastosować lekkostrawną dietę oraz unikać spożywania produktów, które mogą wywoływać powstawanie nadmiernej ilości gazów, np. warzyw strączkowych lub napojów gazowanych. Dodatkowo zaleca się, aby pacjent dzień przed oraz rano w dniu badania przyjął preparat na wzdęcia. Nie należy przed badaniem palić papierosów i żuć gumy, ponieważ oba te produkty powodują przyspieszenie pracy jelit. Jeśli pacjent posiada poprzednie wyniki badań dotyczące kręgosłupa lędźwiowego, powinien również zabrać je ze sobą. Przed wykonaniem zdjęcia należy się rozebrać, tzn. zdjąć dolną część garderoby (spodnie lub spódnicę z wyjątkiem bielizny) oraz ubrania z metalowymi elementami w obrębie nadbrzusza i dolnej części klatki piersiowej, tak aby badany obszar był widoczny dla elektroradiologa. Bielizna nie może zawierać żadnych metalowych elementów. W trakcie badania pacjent znajduje się w pozycji leżącej na stole diagnostycznym lub w pozycji stojącej opierając się plecami o detektor (urządzenie do przetwarzania promieniowania jonizującego). Lampa rentgenowska znajduje się nad lub przed pacjentem. W zależności od ilości wykonanych zdjęć całkowity czas badania wynosi od 5 do 15 min.

RTG kręgosłupa lędźwiowego  – najczęstsze pojęcia diagnostyczne w opisach badań

Kręgosłup w odcinku lędźwiowym oznaczany jest literą L. Kość krzyżową oznacza się literą S, a kość guziczną Co. W opisie badania lekarz posługuje się nazewnictwem kręgów od L1 (pierwszy kręg kręgosłupa lędźwiowego) do L5. Najczęstszym zdiagnozowanym schorzeniem w badaniu RTG są zmiany zwyrodnieniowe, w tym dyskopatia, czyli zwyrodnienie krążka międzykręgowego. Na zdjęciu widoczne jest to poprzez obniżenie wysokości krążka. Skutkiem wysunięcia się części krążka międzykręgowego poza przestrzeń międzykręgowym jest przepuklina. Objawy przepukliny to m.in. ból pleców, pieczenie, drętwienie i mrowienie najczęściej jednej strony (prawej lub lewej). Zmiany zwyrodnieniowe mogą obejmować też trzony kręgowe – spondyloza. Innym opisywanym schorzeniem jest kręgozmyk – spondylolisteza – przemieszczanie się kręgów względem siebie. Badanie również może wykluczyć złamanie kompresyjne kręgu (powoduje zapadnięcie i zmniejszenie wysokości kręgu). W RTG możliwe jest zdiagnozowanie wad postawy. Rozróżnia się lordozę, czyli nadmierne wygięcie kręgosłupa do przodu, oraz skoliozę – boczne skrzywienie kręgosłupa.

RTG kręgosłupa lędźwiowego  –  skierowanie, cena/refundacja badania

Na badanie RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego wymagane jest skierowanie lekarskie, zarówno w ramach badań refundowanych przez NFZ, jak i tych wykonywanych prywatnie. Można je uzyskać od lekarza POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) lub specjalisty. Cena prześwietlenia zależy od ilości wykonanych zdjęć oraz od placówki, w której pacjent chce wykonać badanie. Koszt rentgenu kręgosłupa lędźwiowego wynosi od 35 do 120 zł.

  1.  B. Pruszyński, Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa 2014.
  2.  B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  3.  J. P. Lampignano i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii, Wrocław 2019.
  4.  N. Boos i in., Choroby kręgosłupa (Tom I-II), Warszawa 2016.
  5.  J. Walecki, Diagnostyka obrazowa. Układ nerwowy ośrodkowy, Warszawa 2013.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać?

    Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia.

  • Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia

    Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysoki poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia) w wyniku badania krwi

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

    Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij