Tomografia komputerowa kręgosłupa – jak wygląda badanie? Wskazania, cena badania - portal DOZ.pl
Tomografia komputerowa z pacjentem w nowoczesnej pracowni diagnostycznej
Agata Pikulska

TK kręgosłupa – przebieg badania z kontrastem i bez kontrastu

Tomografia komputerowa kręgosłupa jest bardzo wiarygodnym badaniem obrazowym, dzięki któremu możliwe jest zdiagnozowanie szeregu schorzeń tego obszaru. Choroby kręgosłupa bywają bardzo problematyczne i wyjątkowo bolesne, a niejednokrotnie mają także charakter zwyrodnieniowy. Niemalże każdą z nich można wychwycić, wykonując prześwietlenie kręgosłupa, na które może skierować nas lekarz ortopeda czy reumatolog. Jak wygląda tomografia komputerowa kręgosłupa i jak się do niej przygotować? Odpowiedzi  na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Co to jest tomografia komputerowa kręgosłupa?

Tomografia komputerowa (TK, CT) kręgosłupa to badanie obrazowe, pozwalające na ocenę struktur kostnych i otaczających je tkanek przy użyciu promieniowania rentgenowskiego. TK charakteryzuje się wysoką rozdzielczością i możliwością uzyskania obrazów 2D oraz 3D, dzięki czemu jest dokładniejsza niż badanie RTG. Podczas badania pacjent znajduje się w pozycji leżącej na stole diagnostycznym, który będzie przesuwał się względem głównej części aparatu, zawierającej lampy rentgenowskie oraz detektory, które mają za zadanie odbierać wysłane promieniowanie. Aby prawidłowo odczytać wynik tomografii komputerowej kręgosłupa, należy zapoznać się ze sposobem identyfikacji kręgów. W opisie badania lekarz będzie posługiwał się oznaczeniami za pomocą odpowiednich liter i cyfr.

Oznaczenia skrótów w wyniki tomografu komputerowego kręgosłupa:

  • litera C oznacza kręgi szyjne (od 1 do 7),
  • litery Th – kręgi piersiowe (od 1 do 12),
  • litera L – kręgi lędźwiowe (od 1 do 5),
  • litera S – kręgi krzyżowe (od 1 do 5),
  • litery Co – kręgi guziczne (od 1 do 5).

Sformułowania, które często pojawiają się w opisach TK kręgosłupa to m.in. osteofity, wypuklina, stenoza czy kręgozmyk. Osteofity to narośla kostne, które są objawem choroby zwyrodnieniowej. Wypuklina to wysunięcie się części krążka międzykręgowego (potocznie dysku), która może prowadzić do ucisku na worek oponowy. Stenoza oznacza zwężenie kanału kręgowego, a kręgozmyk to przemieszczenie się kręgów względem siebie.

Wskazania i przeciwwskazania do tomografii kręgosłupa

Objawami, które stanowią wskazania do wykonania tomografii komputerowej kręgosłupa, są przede wszystkim ból kręgosłupa, niedowład kończyn czy zaburzenia czucia. Ból głowy, który jest bardzo niespecyficznym objawem, może świadczyć o schorzeniach kręgosłupa szyjnego.

Tomografia komputerowa kręgosłupa może wykryć zarówno urazy, chorobę zwyrodnieniową, jak i zmiany nowotworowe czy choroby krążka międzykręgowego. Badanie kręgosłupa tomografem wykonuje się również przy powikłaniach pooperacyjnych oraz do zaplanowania sposobu leczenia pacjenta.

Przeciwwskazaniem do wykonania CT jest ciąża. Lekarz może jednak podjąć decyzję o konieczności wykonania tego badania w sytuacji, gdy pacjentka jest w stanie zagrożenia życia i badanie to jest niezbędne do postawienia diagnozy. Przeciwwskazaniami względnymi do tomografii komputerowej z kontrastem jest nadczynność tarczycy, niewydolność nerek oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na środek cieniujący. Pacjenci tacy wymagają specjalnego przygotowania i wcześniejszego wykonania badań laboratoryjnych.

Polecane dla Ciebie

Jak wygląda tomografia komputerowa kręgosłupa? TK kręgosłupa z kontrastem czy bez?

Większość tomografii kręgosłupa wykonuje się bez kontrastu. Środek kontrastowy można podać przy podejrzeniu zmian nowotworowych. Po wejściu do gabinetu pacjent zostanie poproszony o zdjęcie wszystkich metalowych elementów, które mogą znajdować się w badanym obszarze. Następnie należy położyć się na stole, który w trakcie badania będzie się powoli przesuwał. Jeśli ma zostać wykonane CT z kontrastem, pielęgniarka założy pacjentowi wenflon (wkłucie dożylne), do którego następnie przymocuje tzw. automatyczną strzykawkę – jest to urządzenie, które ma w odpowiednim momencie podać środek kontrastowy. Po zakończeniu badania, jeśli nie został podany kontrast, osoba badana może od razu opuścić placówkę. W przypadku badań przebiegających z wykorzystaniem środka cieniującego pacjent musi pozostać w poczekalni minimum 30 minut, w celu monitorowania jego stanu zdrowia pod kątem wystąpienia ewentualnych reakcji niepożądanych. Tomografia z kontrastem może być szkodliwa dla pacjenta w sytuacji, gdy wystąpi reakcja alergiczna na podany środek. Może ona objawiać się m.in. nudnościami, wymiotami, zaczerwienieniem w miejscu wkłucia, dusznościami czy uczuciem gorąca. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy je od razu zgłosić do osoby wykonującej badanie.

Jak się przygotować do CT kręgosłupa?

Przygotowanie do badania tomografii komputerowej kręgosłupa obejmuje założenie luźniejszych ubrań bez metalowych elementów (zamków, fiszbin). Jeśli pacjentka jest umówiona na badanie, a nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży, powinna wcześniej wykonać test ciążowy. W przypadku, gdy badanie ma zostać wykonane z kontrastem, na 6 godzin przed badaniem pacjent nie może jeść, ale powinien przyjmować duże ilości wody niegazowanej.
Na badanie należy zabrać ze sobą skierowanie, dowód tożsamości, wyniki badań laboratoryjnych w przypadku TK z kontrastem (obowiązkowo klirens kreatyniny eGFR – ocena wydolności nerek; poziom TSH – przy chorobach tarczycy) i wyniki poprzednich badań obrazowych oraz książeczkę zdrowia dziecka, gdy pacjent jest  niepełnoletni.

TK kręgosłupa – cena/refundacja, skierowanie

Tomografia komputerowa kręgosłupa jest bezpłatna w ramach ubezpieczenia w NFZ. Kwota, którą trzeba przeznaczyć na wykonanie prywatnie TK kręgosłupa, zależy od ilości odcinków, które należy zbadać, ponadto od tego, czy badanie zostanie wykonane z podaniem  kontrastu, a także od samej placówki diagnostycznej. Cena tomografii komputerowej kręgosłupa zazwyczaj mieści się w przedziale od 200 do 475 złotych. Skierowanie jest konieczne zarówno dla badań refundowanych, jak i tych opłacanych przez pacjenta.

Gdzie można wykonać tomografię kręgosłupa?

Badanie CT kręgosłupa można wykonać w Zakładzie Diagnostyki Obrazowej mieszczącym się np. w szpitalu posiadającym oraz w prywatnych placówkach diagnostycznych. Wiele z tych placówek posiada również umowę z  Narodowym Funduszem Zdrowia na realizowanie niektórych usług w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.

  1. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, „RTG, TK, USG i MR", Warszawa 2014.
  2. M. Sąsiadek, B. Hendrich, Diagnostyka obrazowa kręgosłupa z uwzględnieniem nowych technik obrazowania, „Polski Przegląd Neurologiczny”, 6 (1) 2010.
  3. J. Walecki, Diagnostyka obrazowa. Układ nerwowy ośrodkowy, Warszawa 2013.
  4. A.C. Douglas-Akinwande i in., Multichannel CT: Evaluating the Spine in Postoperative Patients with Orthopedic Hardware, „RadioGraphics”, 26 (1) 2006.
  5. D. Sieroń, Diagnostyka obrazowa w fizjoterapii i rehabilitacji, Warszawa 2017.
  6. M. Derenda, Możliwości zaopatrzenia chirurgicznego osteoporotycznych złamań kręgosłupa, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 10 (3) 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a ryzyko zakrzepicy

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych, takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów, doprowadzając do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczenia stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie poziomu aminokwasów w organizmie – kiedy należy sprawdzić ich poziom?

    Do oceny stężenia wolnych aminokwasów służy aminogram (profil aminokwasów). Badanie jest stosowane w diagnostyce wrodzonych wad metabolicznych, ale także przy projektowaniu odpowiedniej diety uzupełniającej lub obniżającej poziom konkretnych aminokwasów. Badanie poziomu aminokwasów zaleca się także sportowcom. Wynik oznaczenia w tym przypadku pozwala na wprowadzenie właściwej suplementacji diety, od której m.in. zależy osiągnięcie założonych celów treningowych.  Czy do profilu aminokwasów trzeba być na czczo, ile kosztuje aminogram i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru aminokwasów?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij