Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK?  Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania
Agata Pikulska

Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK? Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania

Tomografia perfuzyjna pozwala na zobrazowanie procesu przepływu krwi przez dany obszar ciała. Obecnie trwają zaawansowane prace nad zmniejszeniem ilości promieniowania, jakie zostaje wykorzystane do przeprowadzenia perfuzji tkankowej. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej, na czym polega badanie, ile kosztuje i jak się przygotować do perfuzyjnej TK? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

Tomografia perfuzyjna to badanie polegające na ocenie perfuzji, czyli przepływu krwi przez tkankę lub narząd. Perfuzyjną TK wykonuje się w diagnostyce schorzeń mózgu, nerek, serca, płuc czy wątroby. Badanie to jest uzupełnieniem zwykłej tomografii komputerowej, jednak nie jest zbyt często wykonywane w Polsce.

Co to jest badanie perfuzyjne tomografii komputerowej?

Badanie perfuzyjne CT to badanie pozwalające na ocenę przepływu krwi. Jest to dodatkowa metoda tomografii komputerowej, do której wykonania potrzebne jest specjalne oprogramowanie komputerowe. Podczas badania wykonuje się pomiar kilku parametrów, których analiza pozwala na dokładną ocenę perfuzji w danym obszarze. Dokonuje się m.in. oznaczenia przepływu i objętości krwi (oba te parametry ulegają obniżeniu w tkance niedokrwiennej) oraz średniego czasu przejścia kontrastu – czas ten wydłuża się w niedokrwionym obszarze.

Badanie perfuzji TK ze względu na zbieranie dużej ilości danych charakteryzuje się większą dawką promieniowania niż zwykła TK. Wdrażane są jednak modyfikacje algorytmu badania, pozwalające na znaczące obniżenie dawki, na którą jest narażony pacjent. Cena wykonania perfuzyjnej tomografii komputerowej waha się od 330 zł do 660 zł, jednak jeszcze niewiele placówek oferuje to badanie. Nie jest ono jeszcze zbyt popularne w Polsce, zapewne ze względu na fakt, że tomografy, na których wykonane jest badanie, muszą być przynajmniej 64-rzędowe (czyli posiadać minimum 64 rzędy detektorów, które odbierają wysłane przez lampę rentgenowską promieniowanie), a w naszym kraju nadal najczęściej używane są aparaty 16- czy 32-rzędowe.

Ich ilość jest ważna w kontekście dawki promieniowania – im więcej rzędów, tym krótszy czas badania, a co za tym idzie – mniejsza dawka.

Wskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej

Głównym wskazaniem do przeprowadzenia perfuzyjnej TK jest udar niedokrwienny. Badanie to pozwala na ocenę przepływu krwi w mózgu, co z kolei umożliwia określenie położenia oraz wielkości ogniska niedokrwiennego, a także wyróżnienie w tym ognisku obszarów niedokrwienia nieodwracalnego oraz odwracalnego, co ma duże znaczenie w podejmowaniu decyzji o właściwym sposobie leczenia. Badanie to pozwala również na ocenę perfuzji nerek, wątroby, serca czy płuc, co jest przydatne przy podejrzeniu zmian nowotworowych tych narządów. Perfuzja TK umożliwia również ocenę skuteczności leczenia onkologicznego. Inne wskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej to zatorowość płucna, patologie naczyń krwionośnych (m.in. zwężenia), a także choroba niedokrwienna serca. Badanie pozwala także na ocenę ukrwienia wątroby, co wspomaga diagnostykę przy podejrzeniu m.in. marskości wątroby, raka wątrobowokomórkowego czy naczyniaka.

Polecane dla Ciebie

Tomografia perfuzyjna – przeciwskazania do wykonania badania

Istnieje kilka przeciwwskazań względnych do wykonania tomografii perfuzyjnej. Pierwszym jest ciąża, która stanowi przeciwwskazanie do przeprowadzenia wszystkich badań wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Dopuszczalne jest jednak wykonanie perfuzyjnej CT w stanie zagrożenia życia pacjentki, kiedy badanie to jest niezbędne do postawienia diagnozy. Przez wzgląd na fakt, że tomografię perfuzyjną wykonuje się z dożylnym podaniem środka kontrastowego, przeciwwskazaniami względnymi do jej przeprowadzenia są także nadczynność tarczycy, niewydolność nerek oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na kontrast.

Decyzję o skierowaniu na TK perfuzyjne pacjentów cierpiących na powyższe choroby podejmuje lekarz, w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych i ogólny stan zdrowia.

Jak się przygotować do tomografii perfuzyjnej?

Przygotowanie do tomografii perfuzyjnej wygląda tak samo jak do każdej TK z kontrastem. Pacjent na badanie zgłasza się dobrze nawodniony, na czczo (należy wstrzymać się ze spożywaniem posiłków na minimum 6 godzin przed badaniem). Należy zabrać ze sobą skierowanie (badanie wykonuje się tylko ze wskazania lekarskiego) i dowód tożsamości, wyniki badań laboratoryjnych oraz wcześniejszych badań obrazowych, a także książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjenta poniżej 18 roku życia. Badanie laboratoryjne, które trzeba obowiązkowo wykonać przed udaniem się na tomografię komputerową perfuzyjną, to oznaczenie stężenia kreatyniny z oznaczonym eGFR, a przy chorobach tarczycy należy dodatkowo zbadać poziom TSH.

Jak wygląda badanie perfuzja TK?

Tomografia perfuzyjna wygląda tak samo jak większość badań tomografii komputerowej z kontrastem. Przed rozpoczęciem skanowania pielęgniarka założy pacjentowi wenflon (wkłucie dożylne), a następnie podłączy tzw. automatyczną strzykawkę, która zapewni podanie środka kontrastowego w odpowiednim momencie badania. Pacjent zostanie ułożony na stole diagnostycznym w odpowiedni dla badanego obszaru sposób. W trakcie badania pacjent musi leżeć nieruchomo, zostanie również poproszony o wstrzymanie oddechu na kilkanaście sekund. Czas pobytu pacjenta w gabinecie to około 5 – 15 minut. Po zakończeniu badania należy pozostać minimum 30 minut w poczekalni, w razie wystąpienia skutków ubocznych po podaniu kontrastu. Po tym czasie pielęgniarka wyjmie wenflon i pacjent będzie mógł wrócić do domu. Zalecane jest także przyjmowanie większej ilości elektrolitów w celu usprawnienia pracy nerek, których zadaniem będzie sprawne wydalenie z organizmu środka kontrastowego.

  1. R. Rosenberger i in, Kliniczne zastosowanie obrazowania perfuzyjnego metodą tomografii komputerowej oraz obrazowania dyfuzyjnego i perfuzyjnego metodą rezonansu magnetycznego w wykrywaniu wczesnych zmian w udarze niedokrwiennym mózgu, „Via Medica”, 6 (2) 2004.
  2. W.W. Orrison  Jr. i in., Whole-brain dynamic CT angiography and perfusion imaging, „Clinical Radiology”, nr 66, 2011.
  3. A. Szarmach i in., Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki, „Via Medica”, 10 (1) 2008.
  4. A. M. Allmendinger i in., Perfusion CT – Overview of Imaging Technique, Interpretation Pearls, and Common Pitfalls, „American Journal of Roentgenology”, nr 1 (198) 2012.
  5. Y. W. Lui i in., Allmendinger, Evaluation of CT Perfusion in the Setting of Cerebral Ischemia: Patterns and Pitfalls, „American Journal of Roentgenology”, nr 198,  2010.
  6. G. Witkowski i in., CT perfuzyjne w ostrym okresie udaru niedokrwiennego mózgu – czy może zastąpić ocenę penumbry za pomocą MRI?, „Polski Przegląd Neurologiczny”, nr 4, 2008.
  7. S.H. Kim i in., CT Perfusion of the Liver: Principles and Applications in Oncology, „Radiology", nr 272 (2) 2014.
  8. H. Ogul i in., Perfusion CT imaging of the liver: review of clinical applications, „Diagnostic and Interventional Radiology”, nr 20 (5) 2014.
  9. M. S. Menzilcioglu i in., Effectiveness of CT Computed Tomography Perfusion in Diagnostics of Acute Ischemic Stroke, „Polish Journal of Radiology”, nr 80, 2015.
  10. N. Grenier i in., Perfusion imaging in renal diseases, „Diagnostic and Interventional Imaging”, nr 92 (12) 2013.
  11. S. Seitun i in., CT Myocardial Perfusion Imaging: A New Frontier in Cardiac Imaging, „BioMed Research International”, nr 2018, 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij