Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK?  Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania
Agata Pikulska

Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK? Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania

Tomografia perfuzyjna pozwala na zobrazowanie procesu przepływu krwi przez dany obszar ciała. Obecnie trwają zaawansowane prace nad zmniejszeniem ilości promieniowania, jakie zostaje wykorzystane do przeprowadzenia perfuzji tkankowej. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej, na czym polega badanie, ile kosztuje i jak się przygotować do perfuzyjnej TK? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

Tomografia perfuzyjna to badanie polegające na ocenie perfuzji, czyli przepływu krwi przez tkankę lub narząd. Perfuzyjną TK wykonuje się w diagnostyce schorzeń mózgu, nerek, serca, płuc czy wątroby. Badanie to jest uzupełnieniem zwykłej tomografii komputerowej, jednak nie jest zbyt często wykonywane w Polsce.

Co to jest badanie perfuzyjne tomografii komputerowej?

Badanie perfuzyjne CT to badanie pozwalające na ocenę przepływu krwi. Jest to dodatkowa metoda tomografii komputerowej, do której wykonania potrzebne jest specjalne oprogramowanie komputerowe. Podczas badania wykonuje się pomiar kilku parametrów, których analiza pozwala na dokładną ocenę perfuzji w danym obszarze. Dokonuje się m.in. oznaczenia przepływu i objętości krwi (oba te parametry ulegają obniżeniu w tkance niedokrwiennej) oraz średniego czasu przejścia kontrastu – czas ten wydłuża się w niedokrwionym obszarze.

Badanie perfuzji TK ze względu na zbieranie dużej ilości danych charakteryzuje się większą dawką promieniowania niż zwykła TK. Wdrażane są jednak modyfikacje algorytmu badania, pozwalające na znaczące obniżenie dawki, na którą jest narażony pacjent. Cena wykonania perfuzyjnej tomografii komputerowej waha się od 330 zł do 660 zł, jednak jeszcze niewiele placówek oferuje to badanie. Nie jest ono jeszcze zbyt popularne w Polsce, zapewne ze względu na fakt, że tomografy, na których wykonane jest badanie, muszą być przynajmniej 64-rzędowe (czyli posiadać minimum 64 rzędy detektorów, które odbierają wysłane przez lampę rentgenowską promieniowanie), a w naszym kraju nadal najczęściej używane są aparaty 16- czy 32-rzędowe.

Ich ilość jest ważna w kontekście dawki promieniowania – im więcej rzędów, tym krótszy czas badania, a co za tym idzie – mniejsza dawka.

Wskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej

Głównym wskazaniem do przeprowadzenia perfuzyjnej TK jest udar niedokrwienny. Badanie to pozwala na ocenę przepływu krwi w mózgu, co z kolei umożliwia określenie położenia oraz wielkości ogniska niedokrwiennego, a także wyróżnienie w tym ognisku obszarów niedokrwienia nieodwracalnego oraz odwracalnego, co ma duże znaczenie w podejmowaniu decyzji o właściwym sposobie leczenia. Badanie to pozwala również na ocenę perfuzji nerek, wątroby, serca czy płuc, co jest przydatne przy podejrzeniu zmian nowotworowych tych narządów. Perfuzja TK umożliwia również ocenę skuteczności leczenia onkologicznego. Inne wskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej to zatorowość płucna, patologie naczyń krwionośnych (m.in. zwężenia), a także choroba niedokrwienna serca. Badanie pozwala także na ocenę ukrwienia wątroby, co wspomaga diagnostykę przy podejrzeniu m.in. marskości wątroby, raka wątrobowokomórkowego czy naczyniaka.

Tomografia perfuzyjna – przeciwskazania do wykonania badania

Istnieje kilka przeciwwskazań względnych do wykonania tomografii perfuzyjnej. Pierwszym jest ciąża, która stanowi przeciwwskazanie do przeprowadzenia wszystkich badań wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Dopuszczalne jest jednak wykonanie perfuzyjnej CT w stanie zagrożenia życia pacjentki, kiedy badanie to jest niezbędne do postawienia diagnozy. Przez wzgląd na fakt, że tomografię perfuzyjną wykonuje się z dożylnym podaniem środka kontrastowego, przeciwwskazaniami względnymi do jej przeprowadzenia są także nadczynność tarczycy, niewydolność nerek oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na kontrast.

Decyzję o skierowaniu na TK perfuzyjne pacjentów cierpiących na powyższe choroby podejmuje lekarz, w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych i ogólny stan zdrowia.

Jak się przygotować do tomografii perfuzyjnej?

Przygotowanie do tomografii perfuzyjnej wygląda tak samo jak do każdej TK z kontrastem. Pacjent na badanie zgłasza się dobrze nawodniony, na czczo (należy wstrzymać się ze spożywaniem posiłków na minimum 6 godzin przed badaniem). Należy zabrać ze sobą skierowanie (badanie wykonuje się tylko ze wskazania lekarskiego) i dowód tożsamości, wyniki badań laboratoryjnych oraz wcześniejszych badań obrazowych, a także książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjenta poniżej 18 roku życia. Badanie laboratoryjne, które trzeba obowiązkowo wykonać przed udaniem się na tomografię komputerową perfuzyjną, to oznaczenie stężenia kreatyniny z oznaczonym eGFR, a przy chorobach tarczycy należy dodatkowo zbadać poziom TSH.

Jak wygląda badanie perfuzja TK?

Tomografia perfuzyjna wygląda tak samo jak większość badań tomografii komputerowej z kontrastem. Przed rozpoczęciem skanowania pielęgniarka założy pacjentowi wenflon (wkłucie dożylne), a następnie podłączy tzw. automatyczną strzykawkę, która zapewni podanie środka kontrastowego w odpowiednim momencie badania. Pacjent zostanie ułożony na stole diagnostycznym w odpowiedni dla badanego obszaru sposób. W trakcie badania pacjent musi leżeć nieruchomo, zostanie również poproszony o wstrzymanie oddechu na kilkanaście sekund. Czas pobytu pacjenta w gabinecie to około 5 – 15 minut. Po zakończeniu badania należy pozostać minimum 30 minut w poczekalni, w razie wystąpienia skutków ubocznych po podaniu kontrastu. Po tym czasie pielęgniarka wyjmie wenflon i pacjent będzie mógł wrócić do domu. Zalecane jest także przyjmowanie większej ilości elektrolitów w celu usprawnienia pracy nerek, których zadaniem będzie sprawne wydalenie z organizmu środka kontrastowego.

  1. R. Rosenberger i in, Kliniczne zastosowanie obrazowania perfuzyjnego metodą tomografii komputerowej oraz obrazowania dyfuzyjnego i perfuzyjnego metodą rezonansu magnetycznego w wykrywaniu wczesnych zmian w udarze niedokrwiennym mózgu, „Via Medica”, 6 (2) 2004.
  2. W.W. Orrison  Jr. i in., Whole-brain dynamic CT angiography and perfusion imaging, „Clinical Radiology”, nr 66, 2011.
  3. A. Szarmach i in., Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki, „Via Medica”, 10 (1) 2008.
  4. A. M. Allmendinger i in., Perfusion CT – Overview of Imaging Technique, Interpretation Pearls, and Common Pitfalls, „American Journal of Roentgenology”, nr 1 (198) 2012.
  5. Y. W. Lui i in., Allmendinger, Evaluation of CT Perfusion in the Setting of Cerebral Ischemia: Patterns and Pitfalls, „American Journal of Roentgenology”, nr 198,  2010.
  6. G. Witkowski i in., CT perfuzyjne w ostrym okresie udaru niedokrwiennego mózgu – czy może zastąpić ocenę penumbry za pomocą MRI?, „Polski Przegląd Neurologiczny”, nr 4, 2008.
  7. S.H. Kim i in., CT Perfusion of the Liver: Principles and Applications in Oncology, „Radiology", nr 272 (2) 2014.
  8. H. Ogul i in., Perfusion CT imaging of the liver: review of clinical applications, „Diagnostic and Interventional Radiology”, nr 20 (5) 2014.
  9. M. S. Menzilcioglu i in., Effectiveness of CT Computed Tomography Perfusion in Diagnostics of Acute Ischemic Stroke, „Polish Journal of Radiology”, nr 80, 2015.
  10. N. Grenier i in., Perfusion imaging in renal diseases, „Diagnostic and Interventional Imaging”, nr 92 (12) 2013.
  11. S. Seitun i in., CT Myocardial Perfusion Imaging: A New Frontier in Cardiac Imaging, „BioMed Research International”, nr 2018, 2018.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?

    Chrom jest mikroelementem, który w roli składnika suplementów diety traktowany jest jako środek wspomagający odchudzanie. Bierze udział w metabolizowaniu glukozy, białek i tłuszczy. Występuję zarówno w postaci zdrowotnej – trójwartościowej (CR III), jak i toksycznej – sześciowartościowej (Cr VI). Charakterystyczne dla chromu są także jego właściwości związane z podwyższaniem poziomu „dobrego" cholesterolu HDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu tego miażdżycowego, czyli „złego" cholesterolu LDL. Z którą witaminą najlepiej suplementować chrom, co należy do naturalnych źródeł tego pierwiastka śladowego oraz który chrom wybrać – organiczny, czy nieorganiczny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Spirometria – na czym polega i kiedy wykonuje się badanie spirometryczne? Spirometria podczas pandemii SARS-CoV-2

    Spirometria jest standardowym testem sprawności płuc. Dowiedz się, kiedy jest zalecana i jak przebiega badanie spirometryczne. Czy w obliczu panującej pandemii i przy ograniczonym dostępie do świadczeń medycznych procedurę można przeprowadzić w domu?

  • Rezonans magnetyczny (MRI) stawu skokowego – badanie, wskazania, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny stawu skokowego jest metodą diagnostyczną, która pozwala na ocenę najgłębiej położonych elementów tego obszaru. Większość badań z wykorzystaniem tomografii rezonansu magnetycznego wykonywana jest z podaniem kontrastu. Dzięki MRI możliwe jest zobrazowanie zarówno uszkodzeń chrząstki stawowej, więzadeł, jak i zmian zwyrodnieniowych i nowotworowych. Czy do wykonania rezonansu magnetycznego stawu skokowego niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego, ile kosztuje MR kostki, jakie badania krwi należy wykonać przed prześwietleniem stawu skokowego z wykorzystaniem kontrastu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij