Pierwsze osoby dostały szczepionkę przeciw SARS-CoV-2. Efekty dają nadzieję - portal DOZ.pl
Pierwsze osoby dostały szczepionkę przeciw SARS-CoV-2. Efekty dają nadzieję
Katarzyna Szulik

Pierwsze osoby dostały szczepionkę przeciw SARS-CoV-2. Efekty dają nadzieję

Naukowcy z Chin ujawnili wnioski z pierwszego badania skuteczności szczepionki na koronawirusa na ludziach. Badanie rozpoczęło się na początku marca, a w powstanie szczepionki zaangażowanych było kilka chińskich instytucji, w tym państwowych. Na łamach pisma Lancet ukazały się wyniki pierwszej fazy badań, mającej sprawdzić bezpieczeństwo leku. Testy zakończyły się pomyślnie i potwierdziły, że przyjęcie szczepionki nie wiąże się z negatywnymi skutkami zdrowotnymi. 

Szczepionka „wytrenuje” układ odpornościowy

Przedmiotem badań była szczepionka nazwana przez jej twórców Ad5-nCoV. Jako bazę wykorzystuje ona adenowirusa, czyli powszechnie występującą formę tego patogenu, która nie ma zdolności do infekowania i replikacji. Został on uzupełniony o proteiny, za pośrednictwem których koronawirus SARS-CoV-2 jest w stanie przyłączyć się do komórek, a co za tym idzie, wniknąć w głąb i je zaatakować. Tak skonstruowana szczepionka, jak tłumaczą badacze, ma za zadanie "wytrenować" ludzki system odpornościowy w rozpoznawaniu obecności wirusa SARS-CoV-2 i wystosowaniu reakcji obronnej. 

A czym dokładnie jest szczepionka? Szczepionka to preparat, który ma w swoim składzie antygen lub antygeny, czyli substancje, których podstawowymi właściwościami są immunogenność oraz antygenowość. Antygeny są identyfikowane przez układ odpornościowy, który następnie produkuje przeciwciała (immunoglobuliny). Szczepionki mogą zawierać antygeny uzyskiwane z żywych drobnoustrojów, które jednak są pozbawione właściwości chorobotwórczych, z inaktywowanych (zabitych) drobnoustrojów, bądź z drobnoustrojów oczyszczonych. Bezpieczeństwo szczepionki jest szczegółowo kontrolowane, zarówno w fazie badań przedklinicznych, jak i w fazie badań klinicznych.

Rzadkie i łagodne skutki uboczne

W pierwsze fazie badań, mającej sprawdzić bezpieczeństwo stosowania leku, udział wzięło 108 uczestników obu płci w równym podziale, o średniej wieku wynoszącej nieco ponad 36 lat. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy różne grupy, a każda z nich otrzymała inna dawkę szczepionki: niską, średnią lub wysoką. Wszyscy uczestnicy wiedzieli, w jakim badaniu biorą udział i jaką dawkę otrzymają. 

Przez okres niecałego miesiąca od podania szczepionki krew uczestników była regularnie poddawana badaniom, na bieżąco śledzono także ich tan zdrowia pod kątem ewentualnych objawów mogących świadczyć o negatywnym wpływie szczepionki na ich zdrowie. W 28. dniu po podaniu szczepionki, uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że uczestnicy badania dobrze przyjęli lek, a skutki uboczne, które wystąpiły, były łagodne i nie stanowią zagrożenia.

Spośród osób, które otrzymały niską i średnia dawkę szczepionki, około 30, czyli ponad 80 proc., doświadczyło łagodnych skutków ubocznych w ciągu pierwszych 7 dni od jej podania. W przypadku otrzymujących dawkę wysoką, reakcje na szczepionkę odnotowało 27 osób, czyli 75 proc. badanych. Do najczęstszych skutków ubocznych szczepionki należały:

  • ból w miejscu podania szczepionki, 
  • gorączka, 
  • uczucie zmęczenia,
  • ból głowy (doświadczyło ich 40-50 osób), 
  • bóle mięśni (doświadczyło ich 18 osób). 

Tylko jeden uczestnik, który otrzymał najwyższą dawkę szczepionki, doświadczył wysokiej gorączki wynoszącej 38,5 stopnia Celsjusza, której towarzyszyło poczucie zmęczenia, krótki oddech i bóle mięśni, wszystkie symptomy ustąpiły po upływie 48 godzin. Wysoka gorączka wystąpiła także u około 5 osób z grup przyjmujących niższe dawki szczepionki, ale bez dodatkowych skutków ubocznych. 

Polecane dla Ciebie

Coraz bliżej przełomu

Pierwsza faza badania, choć dotyczyła bezpieczeństwa przyjmowania szczepionki, pokazała także, czy system odpornościowy zareagował na podanie szczepionki, co jest wstępnym objawem potwierdzenia jej skuteczności. W 14 dni po jej podaniu u wszystkich uczestników badania, niezależnie od przyjętej dawki leku, zaobserwowano wzrost liczby specyficznych przeciwciał, które rozpoznają cząstki wirusa i łączą się z nimi, choć nie mają zdolności ich zwalczania. U niektórych po upływie tego okresu stwierdzono także obecność przeciwciał atakujących wirusa. Mowa o odpowiednio 10, 11 i 15 osobach przyjmujących niską, średnią i wysoką dawkę leku. Po upływie 28 dni od szczepienia, liczba osób wytwarzających przeciwciała wzrosła, ostatecznie wynosząc po 18 osób z grupy o niskiej i średniej dawce oraz 27 u osób o dawce wysokiej. Naukowcy przyjrzeli się również, czy podanie szczepionki jest w stanie skłonić do odpowiedzi komórki immunologiczne T, co również udało się po 14 dniach.

Oznacza to, że chińska szczepionka daje obiecujące efekty i warto podejmować kolejne kroki w celu zbadania jej skuteczności. Mimo to naukowcy zalecają ostrożność i odradzają entuzjazm, ponieważ na ten moment nie wiadomo, czy fakt powstania przeciwciał wiąże się ze zdolnością do skutecznej walki z wirusem SARS-CoV-2. 

W drugiej fazie badań klinicznych szczepionki, która już się rozpoczęła, naukowcy będą sprawdzać długotrwałe efekty przyjęcia nowej szczepionki w okresie 6 miesięcy od jej podania. Odbędzie się także dodatkowa rekrutacja uczestników, tym razem w wieku od 60 lat wzwyż, by sprawdzić, czy ta sama szczepionka jest w stanie odnieść pozytywne efekty także u osób z grupy podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19.

  1. F.–C. Zhu, Y.-H. Li, X.-H. Guan i in., Safety, tolerability, and immunogenicity of a recombinant adenovirus type-5 vectored COVID-19 vaccine: a dose-escalation, open-label, non-randomised, first-in-human trial, DOI:https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31208-3, [dostęp:] 29.05.2020 r.
  2. M. Cohut, First human trial of SARS-CoV-2 vaccine: Initial results in, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/first-human-trial-of-sars-cov-2-vaccine-initial-results-in, [dostęp:] 29.05.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bifidobakterie – czym są i jakie mają znaczenie dla odporności niemowlęcia?

    1000 pierwszych dni życia dziecka to kluczowy okres w rozwoju młodego organizmu. Narządy i układy, które kształtowały się jeszcze podczas życia płodowego, wciąż dojrzewają i doskonalą swoje funkcje. Fundamentalne znaczenie w tym procesie ma rozwój układu odpornościowego, który już od momentu porodu musi chronić niemowlę przed czynnikami zewnętrznymi. Jaki związek z odpornością mają jelita i zamieszkujące w nich Bifidobakterie?

  • Blokada kręgosłupa – czym jest, jak przebiega, kiedy jest wskazana?

    Nadtwardówkowe wstrzyknięcie steroidu to minimalnie inwazyjna procedura w porównaniu do zabiegów chirurgicznych. Pozwala złagodzić ból szyi, ramion, pleców lub nóg, w zależności od lokalizacji procesu zapalnego dotyczącego nerwów rdzeniowych. Celem jest zazwyczaj redukcja bólu tak, aby można było wznowić proces leczenia z wykorzystaniem fizjoterapii i odzyskać możliwość wykonywania codziennych czynności bez uporczywych dolegliwości.

  • Ból kciuka – przyczyny, jak leczyć?

    Najczęstszą przyczyną bólu kciuka są urazy do których często dochodzi w czasie uprawiania sportów kontaktowych. Przyczynami dolegliwości są też choroby reumatyczne, rzadziej porażenia nerwów. Wywiad zebrany przez specjalistę i wykonanie diagnostyki obrazowej pozwolą na wybór leczenia, ćwiczeń i listy zabiegów rehabilitacyjnych. Doraźnie ból złagodzą leki przeciwzapalne i przeciwbólowe w postaci tabletek, maści i kremów.

  • Zapalenie przełyku – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Zapalenie przełyku (ang. esophagitis) to choroba zapalna wywołana przez drażniące, zakaźne lub immunologiczne czynniki działające na błonę śluzową przełyku. Najczęściej występuje u osób z refluksową chorobą przełyku (GERD). Początkowo niepozorne, z czasem może doprowadzić nawet do martwicy przełyku, jego perforacji oraz sepsy. Jakie objawy są w zapaleniu przełyku? Jak go leczyć i ile trwa?

  • Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

    Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

  • Pyłkowica – objawy i leczenie

    Pyłkowica, czyli uczulenie na pyłki spędza sen z powiek wielu milionom Polaków. Nasilenie objawów obserwuje się od wczesnej wiosny, aż do końca lata. Jakie są jej przyczyny? Jak wygląda leczenie alergii?

  • Jak rozpoznać obrzęk limfatyczny? Przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Obrzęku limfatyczny to inaczej obrzęk tkanek, który spowodowany jest zastojem chłonki (limfy)wywołanej wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem naczyń chłonnych. Wyróżnia się obrzęk limfatyczny pierwotny i wtórny. Przyczyną obrzęku limfatycznego pierwotnego są nieprawidłowo wykształcone węzły chłonne. Bardziej złożoną kwestią są przyczyny wtórnego obrzęku, do których zaliczono m.in. przewlekłą niewydolność żylną, leki, operacje i inne czynniki. Jak leczyć obrzęki limfatyczne, czy drenaż limfatyczny jest dobrą metodą oraz czym różni się cellulits od cellulitu?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij