Pierwsze osoby dostały szczepionkę przeciw SARS-CoV-2. Efekty dają nadzieję
Katarzyna Szulik

Pierwsze osoby dostały szczepionkę przeciw SARS-CoV-2. Efekty dają nadzieję

Naukowcy z Chin ujawnili wnioski z pierwszego badania skuteczności szczepionki na koronawirusa na ludziach. Badanie rozpoczęło się na początku marca, a w powstanie szczepionki zaangażowanych było kilka chińskich instytucji, w tym państwowych. Na łamach pisma Lancet ukazały się wyniki pierwszej fazy badań, mającej sprawdzić bezpieczeństwo leku. Testy zakończyły się pomyślnie i potwierdziły, że przyjęcie szczepionki nie wiąże się z negatywnymi skutkami zdrowotnymi. 

Szczepionka „wytrenuje” układ odpornościowy

Przedmiotem badań była szczepionka nazwana przez jej twórców Ad5-nCoV. Jako bazę wykorzystuje ona adenowirusa, czyli powszechnie występującą formę tego patogenu, która nie ma zdolności do infekowania i replikacji. Został on uzupełniony o proteiny, za pośrednictwem których koronawirus SARS-CoV-2 jest w stanie przyłączyć się do komórek, a co za tym idzie, wniknąć w głąb i je zaatakować. Tak skonstruowana szczepionka, jak tłumaczą badacze, ma za zadanie "wytrenować" ludzki system odpornościowy w rozpoznawaniu obecności wirusa SARS-CoV-2 i wystosowaniu reakcji obronnej. 

A czym dokładnie jest szczepionka? Szczepionka to preparat, który ma w swoim składzie antygen lub antygeny, czyli substancje, których podstawowymi właściwościami są immunogenność oraz antygenowość. Antygeny są identyfikowane przez układ odpornościowy, który następnie produkuje przeciwciała (immunoglobuliny). Szczepionki mogą zawierać antygeny uzyskiwane z żywych drobnoustrojów, które jednak są pozbawione właściwości chorobotwórczych, z inaktywowanych (zabitych) drobnoustrojów, bądź z drobnoustrojów oczyszczonych. Bezpieczeństwo szczepionki jest szczegółowo kontrolowane, zarówno w fazie badań przedklinicznych, jak i w fazie badań klinicznych.

Rzadkie i łagodne skutki uboczne

W pierwsze fazie badań, mającej sprawdzić bezpieczeństwo stosowania leku, udział wzięło 108 uczestników obu płci w równym podziale, o średniej wieku wynoszącej nieco ponad 36 lat. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy różne grupy, a każda z nich otrzymała inna dawkę szczepionki: niską, średnią lub wysoką. Wszyscy uczestnicy wiedzieli, w jakim badaniu biorą udział i jaką dawkę otrzymają. 

Przez okres niecałego miesiąca od podania szczepionki krew uczestników była regularnie poddawana badaniom, na bieżąco śledzono także ich tan zdrowia pod kątem ewentualnych objawów mogących świadczyć o negatywnym wpływie szczepionki na ich zdrowie. W 28. dniu po podaniu szczepionki, uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że uczestnicy badania dobrze przyjęli lek, a skutki uboczne, które wystąpiły, były łagodne i nie stanowią zagrożenia.

Spośród osób, które otrzymały niską i średnia dawkę szczepionki, około 30, czyli ponad 80 proc., doświadczyło łagodnych skutków ubocznych w ciągu pierwszych 7 dni od jej podania. W przypadku otrzymujących dawkę wysoką, reakcje na szczepionkę odnotowało 27 osób, czyli 75 proc. badanych. Do najczęstszych skutków ubocznych szczepionki należały:

  • ból w miejscu podania szczepionki, 
  • gorączka, 
  • uczucie zmęczenia,
  • ból głowy (doświadczyło ich 40-50 osób), 
  • bóle mięśni (doświadczyło ich 18 osób). 

Tylko jeden uczestnik, który otrzymał najwyższą dawkę szczepionki, doświadczył wysokiej gorączki wynoszącej 38,5 stopnia Celsjusza, której towarzyszyło poczucie zmęczenia, krótki oddech i bóle mięśni, wszystkie symptomy ustąpiły po upływie 48 godzin. Wysoka gorączka wystąpiła także u około 5 osób z grup przyjmujących niższe dawki szczepionki, ale bez dodatkowych skutków ubocznych. 

Polecane dla Ciebie

Coraz bliżej przełomu

Pierwsza faza badania, choć dotyczyła bezpieczeństwa przyjmowania szczepionki, pokazała także, czy system odpornościowy zareagował na podanie szczepionki, co jest wstępnym objawem potwierdzenia jej skuteczności. W 14 dni po jej podaniu u wszystkich uczestników badania, niezależnie od przyjętej dawki leku, zaobserwowano wzrost liczby specyficznych przeciwciał, które rozpoznają cząstki wirusa i łączą się z nimi, choć nie mają zdolności ich zwalczania. U niektórych po upływie tego okresu stwierdzono także obecność przeciwciał atakujących wirusa. Mowa o odpowiednio 10, 11 i 15 osobach przyjmujących niską, średnią i wysoką dawkę leku. Po upływie 28 dni od szczepienia, liczba osób wytwarzających przeciwciała wzrosła, ostatecznie wynosząc po 18 osób z grupy o niskiej i średniej dawce oraz 27 u osób o dawce wysokiej. Naukowcy przyjrzeli się również, czy podanie szczepionki jest w stanie skłonić do odpowiedzi komórki immunologiczne T, co również udało się po 14 dniach.

Oznacza to, że chińska szczepionka daje obiecujące efekty i warto podejmować kolejne kroki w celu zbadania jej skuteczności. Mimo to naukowcy zalecają ostrożność i odradzają entuzjazm, ponieważ na ten moment nie wiadomo, czy fakt powstania przeciwciał wiąże się ze zdolnością do skutecznej walki z wirusem SARS-CoV-2. 

W drugiej fazie badań klinicznych szczepionki, która już się rozpoczęła, naukowcy będą sprawdzać długotrwałe efekty przyjęcia nowej szczepionki w okresie 6 miesięcy od jej podania. Odbędzie się także dodatkowa rekrutacja uczestników, tym razem w wieku od 60 lat wzwyż, by sprawdzić, czy ta sama szczepionka jest w stanie odnieść pozytywne efekty także u osób z grupy podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19.

  1. F.–C. Zhu, Y.-H. Li, X.-H. Guan i in., Safety, tolerability, and immunogenicity of a recombinant adenovirus type-5 vectored COVID-19 vaccine: a dose-escalation, open-label, non-randomised, first-in-human trial, DOI:https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31208-3, [dostęp:] 29.05.2020 r.
  2. M. Cohut, First human trial of SARS-CoV-2 vaccine: Initial results in, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/first-human-trial-of-sars-cov-2-vaccine-initial-results-in, [dostęp:] 29.05.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Whipple'a – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Whipple’a (zwana inaczej lipodystrofią jelitową) to rzadka wieloukładowa infekcja, która może wpływać na różne narządy w organizmie, w tym jelita, wątrobę, układ limfatyczny i układ nerwowy. Główną przyczyną tej choroby są bakterie z rodzaju Tropheryma. Objawy choroby Whipple’a mogą obejmować bóle brzucha, zaparcia, utratę masy ciała, zmęczenie, dreszcze i gorączkę. Choroba ta jest rzadka i występuje głównie u białych mężczyzn w średnim wieku.

  • COVID-19 a zaburzenia snu

    Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19, odczuwają szereg rozległych powikłań. Wśród zgłaszanych lekarzom dolegliwości znajdują się zaburzenia snu. Według różnych źródeł u 10 proc. do nawet 90 proc. osób, które przebyły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, objawy utrzymują się po wyleczeniu infekcji.  

  • Angina brzuszna – czym grozi przewlekłe niedokrwienie jelit?

    Angina brzuszna (niedokrwienie jelit) to zespół objawów, które pojawiają się, gdy dochodzi do spadku przepływu krwi do jamy brzusznej spowodowanego zablokowaniem jednej z tętnic ją zaopatrujących. Charakteryzuje się silnymi bólami brzucha, a także utratą wagi, wyniszczeniem i zmęczeniem. Angina brzuszna może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak miażdżyca lub zagrażające życiu rozwarstwienie aorty. Ze względu na niespecyficzne objawy lekarz może mieć trudności z szybkim postawieniem odpowiedniej diagnozy. Czym jest angina brzuszna? Jak ją zdiagnozować?

  • Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

    Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

  • Hiponatremia – czym jest? Jak ją leczyć?

    Hiponatremia to stan charakteryzujący się niskim poziomem sodu we krwi. Sód jest elektrolitem, który pomaga regulować równowagę płynów w komórkach i wokół nich. Objawy hiponatremii mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zamieszanie, senność, utratę przytomności i kurcze mięśni. Może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak choroby nerek, choroby hormonalne, leki i nadmierne spożycie płynów.

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą prowadzić do zespołu Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij