Naukowcy wiedzą, czemu antykoncepcja hormonalna wywołuje wahania nastroju
Katarzyna Szulik

Naukowcy wiedzą, czemu antykoncepcja hormonalna wywołuje wahania nastroju

Tabletki antykoncepcyjne są w powszechnym użyciu od kilkudziesięciu lat, a dzięki szeregowi badań i modyfikacji mogą być przyjmowane w pełni bezpiecznie przez wiele lat. Osobną kwestią są jednak skutki uboczne, które wywołują u niektórych kobiet. Jednym z działań niepożądanych są wahania nastroju, jednak do tej pory nie było jasne, w jaki sposób przyjmowanie pigułek hormonalnych wpływa na samopoczucie kobiet. Jak się okazuje, kluczem do zrozumienia tego mechanizmu jest oksytocyna. 

Oksytocyna – hormon miłości

Tabletki antykoncepcyjne możemy podzielić na jedno- i dwuskładnikowe, pierwsze zawierają pochodną progesteronu, drugie pochodną progesteronu oraz pochodną estrogenu. Wiedza na temat wpływu tabletek antykoncepcyjnych na nastrój kobiet jest ważna, ponieważ u części kobiet skutki psychiczne stosowania antykoncepcji są na tyle poważne, że są one zmuszone do zaprzestania zażywania antykoncepcji hormonalnej i przestawienia na mniej pewne metody zapobiegania ciąży. 

Temu zagadnieniu przyjrzeli się naukowcy z Uniwersytetu Aarhus w Danii, którzy odkryli, że wahania nastrojów związane z przyjmowaniem antykoncepcji hormonalnej wiążą się z ich wpływem na oksytocynę, czyli tzw. hormon miłości. Jest on naturalnie występującym w ciele hormonem, który kojarzony jest głównie z porodem i laktacją, jednak udowodniono, że oksytocyna wydziela się także podczas kontaktu z osobami bliskimi i w ten sposób wzmacnia zachowania społeczne. Przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej wpływa na poziom stężenia oksytocyny w organizmie, co ma swoje konsekwencje dla nastroju – estrogeny wzmagają wydzielanie oksytocyny, a progesteron je hamuje.

Wahania oksytocyny sprzyjają depresji

By to sprawdzić, naukowcy przeanalizowali próbki krwi pobrane od 185 młodych kobiet o średniej wieku wynoszącej nieco ponad 20 lat. Te z nich, które przyjmowały antykoncepcję hormonalną, miały znacząco wyższy poziom oksytocyny od kobiet, które nie stosowały antykoncepcji hormonalnej. Oksytocyna zazwyczaj prowadzi do uspokojenia nastrojów i zmniejszenia poziomu niepokoju, jednak gdy jej poziom zostaje długotrwale podwyższony, może działać w sposób odwrotny i negatywnie odbijać się na samopoczuciu. 

Zdaniem naukowców wynika to z faktu, że antykoncepcja hormonalna zaburza mechanizm wydzielania oksytocyny, a co za tym idzie, wpływa na to, w jaki sposób odbija się on na naszym samopoczuciu. W przypadku kobiet mowa o odmiennym reagowaniu na uczucia bliskości i przywiązania. Jak to zjawisko wygląda w praktyce? 

Jak tłumaczą autorzy badania, w sytuacji, gdy oksytocyna wydziela się nadmiernie w związku z przyjmowaniem antykoncepcji hormonalnej, jej niewielkie wzrosty wywołane kontaktem z bliską osobą mogą być zbyt słabe, by spowodować adekwatną reakcję emocjonalną. To może prowadzić do trwałego stępienia odczuwania pozytywnych emocji, co w dłuższej perspektywie grozi między innymi rozwojem depresji. 

Uczestniczki badania zostały poddane także testom psychometrycznym, które pokazały jednakże, że kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną miały wyższy poziom życiowej satysfakcji od tych, które nie stosowały takich preparatów. Zdaniem naukowców, na taki stan rzeczy w dużej mierze wpływać może sytuacja osobista kobiet. Przyjmowanie antykoncepcji sugeruje aktywność seksualną oraz pozostawanie w związku, co ma istotny wpływ na ogólne samopoczucie. Inne badania pokazały, że przyjmowanie antykoncepcji doustnej jest czynnikiem sprzyjającym występowaniu depresji. 

Antykoncepcja i geny kontra przyrost wagi

Antykoncepcja hormonalna ma jeszcze jeden skutek uboczny, mianowicie przyrost wagi. Naukowcy z Uniwersytetu w Kolorado odkryli, że wystąpienie tego zjawiska ma podłoże genetyczne. Okazje się, iż geny reagują odmiennie na antykoncepcję, co może tłumaczyć różne reakcje organizmu. Badanie dotyczyło popularnych w USA implantów hormonalnych wszczepianych pod skórę, które stopniowo uwalniają hormony o działaniu antykoncepcyjnym. W tym celu porównali przyrost wagi u 267 stosujących je kobiet w czasie od rozpoczęcia ich stosowania do chwili badania. Przyrost wagi dotyczył ponad 73 proc., uczestniczek, a jego średnia wyniosła 3,2 kg na przestrzeni średnio 27 miesięcy, a więc nieco ponad 2 lat. 

Kolejnym etapem badania było zbadanie genomu uczestniczek pod kątem genów kodujących proteiny reagujące z progestyną i estrogenem. Jak się okazało, genetyczny wariant ESR1 obecny u części uczestniczek był skorelowany z wyższym przyrostem wagi. W ich wypadku przyrost wagi był o ponad 13 kg wyższy w porównaniu do reszty uczestniczek. Zdaniem naukowców, mimo że badanie dotyczyło jednej metody antykoncepcji hormonalnej, możliwe jest, że ta sama prawidłowość dotyczy także innych metod antykoncepcji. 

  1. A. Lazorwitz, E. Dindinger, M. Harrison i in., An exploratory analysis on the influence of genetic variants on weight gain among etonogestrel contraceptive implant users, „Contraception” 2020; DOI: 10.1016/j.contraception.2020.05.002, [dostęp:] 27.05.2020 r.
  2. University of Colorado Anschutz Medical Campus, Genes may play a role in weight gain from birth control: Some women may be at higher risk of weight gain with a popular contraceptive implant, “sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2020/05/200512134532.htm, [dostęp:] 27.05.2020 r.
  3. B. Garforth, H. Degnbol, E. T. Terris i in., Elevated plasma oxytocin levels and higher satisfaction with life in young oral contraceptive users, „Scientific Reports” https://doi.org/10.1038/s41598-020-64528-w, [dostęp:] 27.05.2020 r.
  4. K. Pallister, Study finds birth control pills affect “Love” hormone levels that could explain mood alterations, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/study-finds-birth-control-pills-affect-love-hormone-levels-that-could-explain-mood-alterations/, [dostęp:] 27.05.2020 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Menopauza – przyczyny i objawy. Przegląd preparatów na uderzenia gorąca, nocne poty, nerwowość i suchość pochwy

    Pomimo różnych dolegliwości należy pamiętać, że menopauza (klimakterium, przekwitanie) nie jest chorobą, a jedynie kolejnym etapem w życiu każdej kobiety. Wiąże się co prawda z uporczywymi objawami, takimi jak nocne poty, wahania nastroju i wagi a także suchość pochwy czy zaburzania libido, niemniej w obecnych czasach także z nimi można sobie poradzić, łagodząc ich przebieg. Na rynku farmaceutycznym i zielarskim znajduje się szereg ziołowych suplementów, tabletek i kosmetyków, które są przeznaczone dla kobiety w okresie menopauzy.

  • Ćwiczenia mięśni Kegla – wszystko, co musisz o nich wiedzieć

    Mięśnie Kegla, zwane inaczej mięśniami dna miednicy, odgrywają kluczową rolę w podtrzymywaniu narządów umieszczonych w jamie brzusznej. Zapobiegają nietrzymaniu moczu, a także mają duży wpływ na jakość życia seksualnego. Są szczególnie istotne dla kobiet, jednak u mężczyzn również odgrywają niebagatelną rolę. Jak poprawnie wykonywać ćwiczenia mięśni Kegla, czy są do tego dostępne specjalne akcesoria i dlaczego w ogóle warto to robić? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Problemy z erekcją –jak stres, zmęczenie i zaburzenia układu hormonalnego wpływają na wzwód?

    Problemy z erekcją są dość częstą przypadłością. Po 60. roku życia mogą dotyczyć nawet co drugiego mężczyzny, ale coraz częściej występują u młodych panów, jeszcze zanim skończą 30 lat. Brak wzwodu stanowi przeszkodę w prowadzeniu satysfakcjonującego życia płciowego, która może mieć podłoże zarówno fizjologiczne, np. hormonalne, jak i natury psychologicznej. Jak zmęczenie, stres i zaburzenia układu hormonalnego mogą wpływać na erekcję, co zrobić, kiedy zaburzenia związane ze wzwodem nie ustają i co wspólnego ma cukrzyca z pożyciem intymnym? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badania na choroby weneryczne – jakie są rodzaje badań na choroby przenoszone drogą płciową i kiedy je wykonać?

    Choroby weneryczne to choroby przenoszone drogą płciową, wywoływane przez wirusy, grzyby, bakterie oraz pasożyty. Do zachorowania dochodzi najczęściej na skutek kontaktów seksualnych odbywanych bez zabezpieczenia. Niektóre choroby przenoszone drogą płciową dają charakterystyczne objawy, inne zakażenia przebiegają bezobjawowo lub skąpoobjawowo. Jakie istnieją rodzaje badań na choroby weneryczne, które można wykonać w celu przeprowadzenia diagnozy? Do jakiego lekarza udać się w tym celu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Zioła na menopauzę – jakie złagodzą objawy klimakterium?

    Około 50. roku życia kobiety wygasa czynność hormonalna jajników, następuje spadek poziomu estrogenów i zanika miesiączka. Rozpoczyna się szczególny okres życia kobiety, jakim jest okres menopauzy, inaczej nazywany klimakterium lub przekwitaniem. Niedobór estrogenów powoduje występowanie wielu uciążliwych objawów. By menopauza była nieco przyjemniejszym okresem w życiu, wiele kobiet sięga po zioła pozwalające na łagodzenie objawów klimakterium. Które zioła warto wybrać i jak bezpiecznie je stosować? 

  • Antykoncepcja bez recepty – jakie środki antykoncepcyjne można kupić bez recepty?

    Na rynku dostępnych jest wiele różnych form antykoncepcji zapobiegających ciąży. Pośród nich dominują te przeznaczone dla kobiet, z czego każda ma swoje wady i zalety. Jak zatem wybrać najbezpieczniejszą i najwygodniejszą metodę antykoncepcji? Jakie środki antykoncepcyjne można kupić bez recepty? 

  • Żele intymne na bazie wody, olejów i silokonów. Który lubrykant dopochwowy wybrać?

    Lubrykant wodny, olejowy, a może silikonowy? Te produkty apteczno-drogeryjne w postaci żeli intymnych mają wiele właściwości, z których można korzystać w zależności od potrzeb, stanu zdrowia lub indywidualnych preferencji. Mogą ułatwiać zbliżenie, łagodzić podrażnienia miejsc intymnych, a także pomóc odbudować błonę śluzową pochwy kobiety poddanej terapii przeciwnowotworowej. Który żel intymny wybrać, czy lubrykant może uszkodzić prezerwatywę i czy osoby starające się o dziecko powinny korzystać z właściwości tych preparatów? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij