Aseksualna para siedzi plecami do siebie w łóżku
Weronika Grzywna

Aseksualizm (aseksualność) – na czym polega „czwarta orientacja”?

Statystyki pokazują, że na świecie jest około 1 proc. osób aseksualnych. Aseksualizm jest definiowany jako brak pożądania seksualnego wobec ludzi lub innych obiektów. Przez długi czas traktowany był jako pewne zaburzenie, obecnie jednak istnieją dyskusje dotyczące zaklasyfikowania aseksualizmu jako czwartej orientacji seksualnej. Na czym polega aseksualizm? Czy może być uznany za czwartą orientację seksualną?

  1. Aseksualizm – czym jest? Czy to czwarta orientacja seksualna?
  2. Aseksualizm – jak się objawia?
  3. Czym nie jest aseksualizm?
  4. Rodzaje aseksualizmu
  5. Aseksualność – przyczyny
  6. Czy można i należy leczyć aseksualność?
  7. Związek z osobą aseksualną – czy jest możliwy? Czy osoby aseksualne potrafią kochać?
  8. Czy osoba aseksualna nigdy nie uprawia seksu?

Aseksualizm – czym jest? Czy to czwarta orientacja seksualna?

W 1980 roku po raz pierwszy w klasyfikacji chorób i zaburzeń Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego pojawiła się jednostka, która opisywała znaczące obniżenie lub brak pożądania seksualnego. W 1986 roku do klasyfikacji ICD-10 WHO wprowadziło podobną jednostkę kliniczną. Wówczas była ona definiowana jako „deficyt lub brak seksualnych fantazji oraz pragnienia aktywności seksualnej powodujące znaczące subiektywne cierpienie lub interpersonalne trudności”.

Od tamtego momentu zaczynały pojawiać się dyskusje na temat tego, czy aseksualizm rzeczywiście jest zaburzeniem, czy może jednak normą. Michael Storms zasugerował w swoich badaniach, że aseksualność powinna być traktowana jako czwarta orientacja seksualna. Jednym z przełomowych badań w tej dziedzinie było badanie przeprowadzone przez naukowców z University of British Columbia, którzy doszli do wniosku, że aseksualność nie jest stanem psychicznym ani zaburzeniem pożądania. Zdaniem badaczy aseksualizm spełniał większość kryteriów, które pozwalały zaklasyfikować go jako czwartą orientację seksualną.

MAGNEZ

CYNK

MELISA

Wciąż jednak nie istnieje ostateczne stanowisko co do tego, czy aseksualizm powinien zostać czwartą orientacją seksualną. Przeciwnicy tego poglądu są zdania, że orientacja seksualna to skierowanie popędu seksualnego w pewną stronę. W przypadku aseksualizmu popęd seksualny nie jest odczuwany w ogóle, dlatego też nie powinien być traktowany jako orientacja seksualna.

Obecnie aseksualizm nie pojawia się w żadnych klasyfikacjach diagnostycznych i jest traktowany jako norma. W 2001 roku David Jay założył stronę internetową i tym samym organizację, której celem jest szerzenie wiedzy na temat aseksualności – Asexual Visibility and Education Network (AVEN). Na stronie organizacji widnieje definicja aseksualizmu, która mówi, że „osoba aseksualna nie odczuwa pociągu seksualnego (...) aseksualność jest nieodłączną częścią tego, kim jesteśmy, podobnie jak inne orientacje seksualne”.

Aseksualizm – jak się objawia?

  • brak odczuwania pożądania seksualnego,
  • brak dążenia do kontaktów seksualnych,
  • brak zainteresowania kontaktami seksualnymi,
  • brak odczuwania podniecenia,
  • osoba aseksualna często zastanawia się, co jest przyczyną braku popędu seksualnego w jej przypadku.
W diagnozie najważniejsze jest również to, że aseksualizm nie wiąże się ani z dyskomfortem psychicznym, ani fizycznym. Osoba aseksualna nie odczuwa cierpienia spowodowanego brakiem popędu seksualnego. W pełni akceptuje aseksualizm i nie traktuje go jako czegoś, co przeszkadza jej w satysfakcjonującym życiu.

Czym nie jest aseksualizm?

Aseksualizmu nie należy natomiast mylić z celibatem, czyli świadomą rezygnacją z aktywności seksualnej. Aseksualność nie powinna być także utożsamiana z obniżonym libido lub impotencją, ponieważ brak popędu seksualnego wynika wtedy z jakichś konkretnych powodów, np. problemów o podłożu psychicznym lub dysfunkcji fizycznych. W takich przypadkach po ich ustąpieniu popęd seksualny powraca. Ponadto jeżeli dana osoba nie ma popędu seksualnego i odczuwa związany z tym dyskomfort, wtedy można podejrzewać, że nie jest to aseksualizm.

Brak popędu seksualnego w aseksualizmie nie jest również spowodowany zaburzeniami fizycznymi, psychicznymi lub traumatycznymi wydarzeniami. Dlatego jeśli osoba aseksualna podejrzewa, że brak popędu może wynikać z jakichś przyczyn, warto udać się do psychoterapeuty lub seksuologa i upewnić się, czy rzeczywiście jest się aseksualnym, czy też np. brak popędu seksualnego ma inne przyczyny i można poddać go leczeniu.

Powiązane produkty

Rodzaje aseksualizmu

Aseksualizm może przybierać różne odmiany w zależności od danej osoby:

  • heteroromantyczność – pociąg romantyczny do osób przeciwnej płci,
  • homoromantyczność – pociąg romantyczny do osób tej samej płci,
  • biromantyczność – pociąg romantyczny do osób obu płci,
  • aromantyczność – brak pociągu romantycznego do innych osób,
  • transromantyczność – pociąg do osób o nieustalonej tożsamości,
  • panromantyczność – pociąg romantyczny do osób bez względu na płeć,
  • demiromantyczność – pociąg romantyczny do osób, z którymi nawiązano głęboką więź.
Mówiąc o aseksualizmie, warto też wspomnieć o demiseksualizmie, w którym obserwuje się popęd płciowy, ale jest on skierowany wyłącznie do osób, z którymi nawiązana została głęboka więź emocjonalna.

Co więcej, D. Jay dokonał podziału osób seksualnych na 4 typy:

  • typ A – osoba, która ma libido, ale nie odczuwa pociągu romantycznego,
  • typ B – osoba, która nie ma libido, ale odczuwa pociąg romantyczny,
  • typ C – osoba, która ma libido i odczuwa pociąg romantyczny,
  • typ D – osoba, która nie ma libido i nie odczuwa pociągu romantycznego.

Aseksualność – przyczyny

Aseksualizm nie jest chorobą ani zaburzeniem, w związku z czym ciężko mówić o jego przyczynach. Niektórzy badacze uważają, że aseksualizm – podobnie jak inne orientacje seksualne – jest wrodzony.

Aseksualizm - flaga
Flaga ruchu osób aseksualnych

Czy można i należy leczyć aseksualność?

Jak zostało wspomniane, aseksualizm nie jest chorobą ani zaburzeniem, dlatego nie jest w żaden sposób leczony. Może jednak zdarzyć się, że brak popędu seksualnego będzie błędnie definiowany jako aseksualizm. Z aseksualizmem nie będziemy mieć do czynienia, jeżeli brak popędu seksualnego wiąże się z dyskomfortem dla danej osoby lub gdy przed bądź w trakcie aktywności seksualnej dana osoba odczuwa objawy lękowe, np. drżenie rąk, nadmierną potliwość, kołatania serca. W takim przypadku może okazać się, że brak popędu seksualnego spowodowany jest konkretnymi czynnikami, np. traumatycznymi wydarzeniami, tak jak ma to miejsce w awersji seksualnej, która powinna zostać poddana leczeniu.

Niestety aseksualizm bywa społecznie stygmatyzowany, a brak społecznej akceptacji i uważanie aseksualizmu za zaburzenie powoduje, że osoby aseksualne mogą zmagać się z wieloma negatywnymi emocjami i innymi trudnościami natury psychicznej. W takim przypadku pomocne okaże się wsparcie psychoterapeuty.

Aseksualizm sam w sobie nie powoduje dyskomfortu, ale może zdarzyć się, że stanie się przyczyną konfliktów lub nieporozumień w związku, zwłaszcza gdy osoba aseksualna związała się z osobą, która odczuwa popęd seksualny. W takiej sytuacji partnerzy mogą udać się na psychoterapię par, podczas której będą mogli przepracować trudne sytuacje, nauczyć się lepszej komunikacji i znaleźć adekwatne strategie radzenia sobie w związku. Warto natomiast pamiętać, że nie zawsze związek osoby aseksualnej z osobą odczuwającą popęd seksualny będzie można uratować.

Związek z osobą aseksualną – czy jest możliwy? Czy osoby aseksualne potrafią kochać?

Osoba aseksualna jest jak najbardziej zdolna do nawiązywania satysfakcjonujących relacji romantycznych. Osoba aseksualna jest zdolna do miłości oraz przywiązania, a brak popędu seksualnego nie wyklucza możliwości bycia w wieloletnim i szczęśliwym związku. Badania przeprowadzone przez Bogaerta w 2004 roku w grupie osób aseksualnych wykazały, że 33 proc. osób badanych przebywała w długoterminowych związkach. Z kolei 11 proc. osób zadeklarowało, że przynajmniej raz w życiu były w wieloletnim związku.

Aseksualiści najczęściej wchodzą w relacje romantyczne z innymi osobami aseksualnymi lub osobami, które odczuwają niewielki popęd seksualny i są w stanie zrezygnować z aktywności seksualnej. Trudności w relacji mogą pojawić się, gdy osoba aseksualna zwiąże się z osobą odczuwająca popęd seksualny. Wówczas każdy z partnerów ma inne potrzeby seksualne, które nie zawsze da się pogodzić.

Czy osoba aseksualna nigdy nie uprawia seksu?

Osoby aseksualne w większości przypadków podejmują aktywność seksualną oraz są zdolne do orgazmu. Co więcej, niektóre osoby aseksualne masturbują się, najczęściej w celu rozładowania napięcia. Aseksualiści jednak nie odczuwają potrzeby podejmowania aktywności seksualnych ze względu na podniecenie czy popęd seksualny. W ich życiu aktywność seksualna nie jest ważna i bez żadnego problemu mogą bez niej żyć.

  1. Siekierska, M., Kowalczyk, R., Merk, W. Charakterystyka osób aseksualnych. Seksuologia Polska. 2016;14(1):25–30.
  2. Lew-Starowicz, Z. (2023). Aseksualizm – choroba czy norma? Psychiatria po Dyplomie. 2023;1.
  3. Jakima, S. Wtórna awersja seksualna u jednego z partnerów. Seksuologia Polska. 2004;2(2):75–80.
  4. Bogaert, A.F. Asexuality: prevalence and associated factors in a national probability sample. The Journal of Sex Research. 2004;41(3):279–287.
  5. Storms, M.D. Theories of Sexual Orientation. Journal of Personality and Social Psychology. 1980;38(5):783–792.
  6. Asexuality Is a Sexual Orientation, Not a Sexual Dysfunction. Dostęp online: https://www.psychologytoday.com/intl/blog/living-single/201609/asexuality-is-sexual-orientation-not-sexual-dysfunction [data: 16.05.2024].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Rzeżączka – objawy, przyczyny i leczenie

    Rzeżączka należy do chorób przenoszonych drogą płciową. Wywołuje ją dwoinka rzeżączki, należąca do bakterii Gram-ujemnych. Stwierdzono występowanie rzeżączki u kobiet i u mężczyzn. W zależności od płci choroba daje jednak inne objawy: u kobiet powoduje zwykle zapalenie kanału szyjki macicy, a u mężczyzn – zapalenie cewki moczowej. W leczeniu rzeżączki stosuje się antybiotyki – w porę podjęta terapia daje duże szanse na pełne wyleczenie.

  • Zioła na menopauzę – jakie złagodzą objawy klimakterium?

    Około 50. roku życia u kobiet wygasa czynność hormonalna jajników, następuje spadek poziomu estrogenów i zanika miesiączka. Rozpoczyna się szczególny okres życia kobiety, jakim jest menopauza, inaczej nazywana klimakterium lub przekwitaniem. Niedobór estrogenów powoduje występowanie wielu uciążliwych objawów. By menopauza była nieco przyjemniejszym okresem w życiu, wiele kobiet sięga po zioła pozwalające na złagodzenie objawów klimakterium. Które zioła warto wybrać i jak je bezpiecznie stosować?

  • Wkładka domaciczna (hormonalna i niehormonalna) – zalety i wady spirali antykoncepcyjnej

    Wkładka domaciczna jest dziś często wybieraną metodą antykoncepcji. Jest to łatwo odwracalna, długoterminowa forma antykoncepcji o wysokiej skuteczności, która nie wymaga regularnych czynności związanych z zachowaniem jej działania. Dostępność w dwóch wariantach umożliwia jej stosowanie także u kobiet, które nie mogą przyjmować środków hormonalnych na stałe ze względu na swoiste przeciwskazania. 

  • Kłykciny kończyste – przyczyny, objawy, leczenie

    Kłykciny kończyste to zmiany, które pojawiają się na skórze u osób zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Wirus HPV jest przenoszony drogą płciową – STI (ang. Sexually Transmitted Infections). Prawdopodobieństwo zakażenia zwiększają przygodne kontakty seksualne bez zabezpieczenia mechanicznego. Warto wiedzieć, że prezerwatywa także nie jest gwarantem uniknięcia zakażenia wśród osób aktywnych seksualnie.

  • Jak osiągnąć orgazm pochwowy?

    W toku ewolucji gatunek ludzki, jako jeden z niewielu w królestwie zwierząt, rozwinął dodatkową korzyść z odbywania stosunku płciowego. W większości przypadków zwierzęta inicjują stosunki seksualne jedynie w celu zapłodnienia samicy. Jest to napędzane wewnętrznym instynktem, dzięki któremu gatunek ma większe szanse na przetrwanie. Z kolei ludzie i... delfiny podczas stosunku płciowego dążą dodatkowo do czerpania przyjemności. Szczytem osiąganej satysfakcji seksualnej jest orgazm odczuwany zarówno przez osobniki płci żeńskiej, jak i męskiej.

  • Wulwodynia (ból miejsc intymnych). Przyczyny, objawy, leczenie

    Wulwodynia jest przewlekłym bólem sromu bez rozpoznanej przyczyny. Boleć może jeden lub wiele obszarów sromu. Ból jest różny – u niektórych przypomina pieczenie, innym pacjentkom może wydawać się np. kłujący. Stopień nasilenia bólu, jego dokładna lokalizacja czy częstotliwość mogą być różne u różnych kobiet. Wulwodynia jest trudna do rozpoznania i leczenia ze względu na podobieństwo objawów do innych schorzeń oraz na brak wysokiej jakości badań naukowych dotyczących metod leczenia. Diagnoza jest stawiana poprzez wykluczenie innych przyczyn, takich jak nawracające infekcje, liszaj, nowotwory, neuralgie i inne.

  • Życie seksualne seniorów – zalety i przeciwwskazania

    Seksualność osób w podeszłym wieku (który obecnie często określa się na powyżej 67 roku życia) zderza się ze ścianą nieścisłości i społecznych stereotypów. Długość życia ulega wydłużeniu, społeczeństwo starzeje się, a postrzeganie miłości i relacji przechodzi głęboką zmianę, stąd zagadnieniom dotyczącym życia seksualnego seniorów powinna być poświęcona szczególna uwaga. Przyjrzyjmy się sferze seksualności w starszym wieku oraz związanymi z nią faktami i mitami.

  • Orgazm łechtaczkowy – jak go osiągnąć?

    Ośrodek kary i nagrody w mózgu potrafi wpędzić w uzależnienia, a przynajmniej motywować do osiągania przyjemności. Jednym z jej źródeł może być satysfakcja seksualna, czyli orgazm. Co ciekawe, w świecie zwierząt potrzeby seksualne wynikają głównie z instynktu rozrodczego, chęci przekazania genów potomstwu i przedłużenia istnienia gatunku. Z czym wiąże się przyjemność odczuwana przez ludzi podczas intymnego zbliżenia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij