Zajady u dziecka – jak powstają i jak je leczyć?
Katarzyna Gmachowska

Zajady u dziecka – jak powstają i jak je leczyć?

Zajady u dziecka to zmiany zapalne, które pojawiają się tylko w jednym kąciku ust lub w obu kątach warg. Zajady przybierają formę bolesnych nadżerek, które czasem pękają i krwawią. Co je wywołuje i w jaki sposób można pozbyć się zajadów u dziecka? Które domowe sposoby będą pomocne w walce z zapaleniem kącików ust?

Zajady, fachowo nazywane zapaleniem kącików ust, są zmianami zapalnymi występującymi w obrębie kątów ust. Najczęściej są wywoływane przez bakterie lub grzyby. Do częstych przyczyn powstawania zajadów u dzieci zaliczamy: nieprawidłową higienę jamy ustnej, anemię z niedoboru żelaza, niedobory witamin (głównie z grupy B i C), przemęczenie i zmniejszona odporność. Leczenie zajadów u dzieci polega na stosowaniu substancji przeciwbakteryjnych, przeciwzapalnych i przeciwgrzybicznych, a także na eliminowaniu przyczyn pojawiania się zapalenia kącików ust. 

Zajady u dzieci – czym są?

Zapalenie kącików ust u dzieci, czyli zajady, jest ograniczonym stanem zapalnym błony śluzowej. Najczęściej jest spowodowane miejscową infekcją bakteryjną lub grzybiczą. Kątowe zapalenie ust może być jedno- lub obustronne i głównie pojawia się w sezonie jesienno-zimowym. Sezonowe występowanie zajadów u dzieci związane jest ze spadkiem odporności, a także częstszym w tym okresie stosowaniem antybiotyków, które zaburzają prawidłową florę bakteryjną bytującą na skórze i błonach śluzowych.

Do rozwoju zajadów u dzieci przyczyniają się także: nieprawidłowa higiena jamy ustnej, niedobory witamin i składników odżywczych oraz przebywanie w pomieszczeniach ogrzewanych kaloryferami, gdzie jest powietrze o małej wilgotności. 

Objawy zajadów u dziecka rozpoczynają się od zaczerwienienia oraz bólu w jednym kąciku lub dwóch kątach warg. Następnie powstaje nadżerka oraz liczne, drobne i bolesne pęknięcia, które utrudniają otwieranie ust. Symptomy zazwyczaj utrzymują się przez kilka dni. Zajady u dzieci często są mylone z opryszczką wargową, która jest wywoływana przez wirus Herpes simplex i ma postać pęcherzyków wypełnionych przejrzystym płynem. W przypadku infekcji o podłożu grzybiczym, może się pojawić białawo-szary, swędzący nalot, a następnie żywoczerwona nadżerka. Jeśli dojdzie do zakażenia gronkowcem złocistym, uwagę zwraca obecność miodowych strupów oraz złuszczanie się naskórka. Po skutecznym leczeniu zmiany ustępują zazwyczaj bez pozostawiania blizn. 

Zajady u dzieci – co oznaczają? 

U dzieci częstą przyczyną występowania zajadów jest nadmierna ekspozycja na ślinę np. w przypadku ząbkowania, ssania smoczka lub nawykowego oblizywania ust. Wilgotne środowisko sprzyja namnażaniu się bakterii i grzybów zwłaszcza Candida albicans, co może powodować powstanie stanu zapalnego kątów ust.

Występowaniu zajadów u dzieci sprzyja także nieodpowiednia higiena jamy ustnej np. zbyt rzadkie wymienianie szczoteczki do zębów, na której rozwijają się patogeny, branie nieumytych rąk lub brudnych przedmiotów do ust przez dziecko.  

Jeśli zajady występują u dziecka dłużej niż przez kilka dni lub nawracają, można podejrzewać niedobór żelaza powodujący anemię, niedobory witamin z grupy B (zwłaszcza B2, B6, B12), kwasu foliowego i witaminy C. Kolejną przyczyną rozwoju zajadów u dzieci mogą być alergie kontaktowe np. na nikiel w aparatach ortodontycznych czy sztućcach. Zapalenie kątów ust występuje częściej u dzieci z atopowym lub łojotokowym zapaleniem skóry, niedoborami odporności, a także leczonych wziewnymi glikokortykosteroidami lub izotretynoiną z powodu trądziku. 

Zajady, które pojawiają się u dzieci mogą być także objawem nadmiernego zmęczenia, stresu lub niedoboru odporności. 

Polecane dla Ciebie

Leczenie zajadów u dzieci

Rozpoznanie zapalenia kątów ust u dzieci stawia się na podstawie występowania typowych objawów. W przypadku zajadów rozpoznanie zawsze trzeba różnicować z opryszczką wargową, gdyż stosuje się odmienne leczenie. Opryszczka wargowa ma postać pęcherzyków z przejrzystym płynem, które są bolesne i niekiedy powodują świąd. 

Leczenie zajadów u dziecka powinno opierać się na działaniu objawowym oraz przyczynowym. Postępowanie objawowe polega na łagodzeniu stanu zapalnego i stosowaniu środków przeciwbakteryjnych przeciwgrzybicznych (maści z antybiotykiem lub sterydem, produkty przeciwgrzybiczne np. klotrimazol). Natomiast działanie przyczynowe polega na leczeniu przyczyny powstawania zajadów, czyli np. suplementacja żelaza w przypadku anemii, suplementacja witaminami z grupy B lub C w przypadku ich niedoborów, prawidłowa higiena jamy ustnej.

W przypadku ciężko gojących się zmian, lekarz może zalecić wykonanie wymazu oraz posiewu, aby określić patogen wywołujący zapalenie kątów ust oraz zalecić odpowiednie leczenie celowane.  

Domowe sposoby na zajady u dziecka

Do domowych sposobów radzenia sobie z zajadami u dziecka można zaliczyć:

  • dietę bogatą w witaminy z grupy B (mięso, rośliny strączkowe, szpinak, sałata, kapusta) oraz produkty bogate w witaminę C (cytrusy, kiszona kapusta, papryka),
  • w przypadku anemii – dietę bogatą w żelazo (mięso, ryby, podroby, warzywa),
  • ograniczenie ilości słodyczy, gdyż stanowią one pożywkę dla rozwijających się patogenów,
  • prawidłową higienę jamy ustnej – szczotkowanie zębów, płukanie jamy ustnej płynami do tego przeznaczonymi, częsta zmiana szczoteczki do mycia zębów oraz smoczków dla dzieci,
  • pielęgnację ust pomadkami i kremami ochronnymi z witaminami,
  • okłady z rozkruszonej tabletki z witaminą B2 – można zmieszać z kremem, ma intensywnie żółty kolor,
  • okłady ze świeżych drożdży zmieszanych w wodą lub mlekiem – drożdże są bogatym źródłem witamin z grupy B,
  • okłady z aloesu lub ogórka – mają działanie regenerujące i przeciwzapalne,
  • miód – ma właściwości przeciwzapalne,
  • olejek z drzewa herbacianego lub olejek lawendowy – mają właściwości bakteriobójcze, przeciwzapalne i przeciwbólowe,
  • maść cynkowa,
  • spożywanie jogurtów i kiszonek, zawierają bakterie probiotyczne, które zapobiegają nadmiernemu rozwojowi patogenów na błonach śluzowych,
  • częste mycie rąk,
  • należy pamiętać, aby dziecku z zajadami nie podawać potraw pikantnych, gorących gdyż mogą nasilać ból.
  1. U. Papierz i.in., Zapalenie kątów ust  jak nie popełnić błędu?, „Dermatologia po Dyplomie”, nr 05 2018.
  2. S. B. Marchbein, R. Hunt, Angular Cheilitis, "dermatologyadvisor.com" [online], https://dermatologyadvisor.com/home/decision-support-in-medicine/dermatology/angular-cheilitis-perleche-angular-stomatitis-cheilosis/, [dostęp:] 13.03.2020.
  3. B. Zielnik-Jurkiewicz, Zapalenia jamy ustnej, „Otolaryngologia Dziecięca”, Bielsko-Biała 2007.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

    Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij