Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić? - portal DOZ.pl
Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?
Anna Posmykiewicz

Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?

Nauka mowy u dziecka trwa wiele lat i zaczyna się już w okresie prenatalnym. Maluch stopniowo uczy się mówić; najpierw wymawia głoski, później łączy je w niezrozumiałe dla niego sylaby, aż w końcu zaczyna tworzyć i rozumieć pojedyncze wyrazy po to, by jeszcze później układać coraz bardziej rozbudowane zdania. Jak wyglądają poszczególne etapu rozwoju mowy u dzieci? Kiedy udać się do specjalisty w przypadku problemów z mową dziecka i w jaki sposób stymulować jej rozwój? 

Rozwój mowy u dziecka – okres prenatalny 

Trzeba mieć świadomość tego, że rozwój mowy u dziecka zaczyna się już w okresie życia płodowego. Ten okres rozwoju mowy można nazwać etapem przygotowawczym. W tym czasie dochodzi u dziecka do kształtowania się narządu mowy: rozwijają się usta, język, policzki oraz krtań. Ponadto, w tym czasie rozwija się ośrodek mowy w mózgu dziecka oraz wszystkich nerwów i połączeń nerwowych, dzięki którym w przyszłości, po urodzeniu, będzie ono mogło mówić. 

Chociaż maluch okresie życia płodowego nie jest w stanie wydawać z siebie żadnych dźwięków, to jednak w brzuchu mamy zaczyna już słyszeć dźwięki, a słuch jest też jednym z elementów, który będzie odpowiedzialny za prawidłowy rozwój mowy w przyszłości.

Dziecko (mniej więcej już od około 4. miesiąca życia płodowego) zaczyna reagować na bodźce akustyczne pochodzące z zewnątrz oraz zwykle też słyszy już głos matki. W późniejszym okresie ciąży matka jest w stanie zaobserwować reakcję maluszka na dźwięki: dziecko zaczyna się bardziej „wiercić” w jej brzuchu, przez co odczuwa bardziej intensywnie ruchy płodu.

Rozwój mowy u dziecka – okres melodii 

Po przyjściu dziecka na świat zaczyna się tzw. okres melodii. Maluch jest w stanie wydobywać z siebie dźwięki pod postacią krzyku i płaczu. W ten sposób dziecko z jednej strony pokazuje swoje emocje, przede wszystkim niezadowolenie, a z drugiej strony ćwiczy w ten sposób aparat mowy i wydawanie z siebie samogłosek: a, o, u.

Polecane dla Ciebie

Rozwój mowy u dziecka – okres głużenia

Kolejnym okresem rozwoju mowy dziecka jest głużenie albo inaczej gruchanie. Ten okres pojawia się u niemowląt zwykle pomiędzy 3. a 6. miesiącem ich życia. W tym czasie dziecko zaczyna artykułować z siebie dźwięki zawierające także spółgłoski, na przykład „gli”, „bli”, „gla”.

Rozwój mowy u dziecka – okres gaworzenia

Po okresie głużenia, u prawidłowo rozwijającego się dziecka, następuje okres gaworzenia. Okres ten zaczyna się zwykle około 6. miesiąca życia dziecka i trwa do około 12. miesiąca. W tym czasie dziecko wymawia pierwsze sylaby, które łączy ze sobą , jednak nadal nie rozumie ich sensu. Zwykle pierwsze sylaby, które wymawia maluszek to: „ba-ba”, „ta-ta” i „ma-ma”. W tym czasie, około 9 miesiąca, maluch zaczyna też powtarzać i naśladować różne dźwięki.

W 12. miesiącu swojego życia dziecko powinno już potrafić powtarzać pierwsze słowa ze zrozumieniem. Maluch zatem zna już znaczenie słów „mama”, „tata”, „baba” i sam chętnie ich używa i je powtarza. Roczny maluszek zna większą ilość słów; choć nadal nie potrafi ich wypowiedzieć, to pytany o dany przedmiot, chętnie wskazuje go palcem.

Rozwój mowy u dziecka po 1. roku życia – okres wyrazu 

Po skończonym 12. miesiącu życia dziecko wchodzi w tzw. okres wyrazu, który trwa zwykle do około 2. roku życia. W tym czasie maluch zna już wszystkie samogłoski oraz większą część spółgłosek, dlatego zaczyna łączyć je w wyrazy, które próbuje wymawiać. Czasami dzieci próbują już tworzyć proste zdania, np. „mama daj”. Często też dzieci w tym okresie wymyślają swoje nazwy dla różnych przedmiotów, czasami nie wypowiadają pierwszej sylaby wyrazu, a jedynie jego końcową część.

Rozwój mowy u dziecka po 2. roku życia – okres zdania

Kiedy dziecko skończy 24. miesiąc swojego życia, wchodzi w tzw. okres zdania. Maluch w 3. roku życia powinien znać już około 1000 wyrazów, mówić coraz wyraźniej i próbować tworzyć coraz dłuższe zdania o różnym charakterze, np. będzie wyrażać w czasie mówienia swoje emocje. Dziecko potrafi zadać pytanie oraz wypowiedzieć zdanie wykrzyknikowe i oznajmujące. Zdarza się, że maluch w tym czasie ma jeszcze tendencję do zmiękczania niektórych głosek: „siam” (sam) czy „dlaciego” (dlaczego) i przestawiania głosek w wyrazach. Jednak z czasem takie nawyki zaczynają zanikać i dziecko zaczyna mówić już całkowicie poprawnie .

Co powinno wzbudzić niepokój rodzica w procesie kształtowania się mowy dziecka?

Rodzice powinni być zaniepokojeni, kiedy niemowlę nie reaguje strachem lub płaczem na głośne dźwięki, jak np. trzaśnięcie drzwiami. Poza tym powinni wzmóc swoją czujność, gdy maluch nie głuży i nie gaworzy lub też jeśli te etapy rozwoju mowy pojawiają się z dużym opóźnieniem.  W przypadku starszych dzieci niepokój wzbudzają sytuacje, kiedy dziecko nie reaguje na polecenia rodziców lub kiedy cały czas pokazuje, aby zwiększyć głośność bajki w telewizji. Innym przykładem jest dwuletnie dziecko, które nie jest w stanie powiedzieć prostego zdania typu „mama daj”. 

Co robić, gdy mowa maluszka nie rozwija się w prawidłowy sposób? 

Przede wszystkim należy udać się z dzieckiem do poradni audiologicznej i laryngologicznej, aby lekarz mógł ocenić czy maluch na pewno słyszy i czy jego rozwój mowy przebiega po prostu z opóźnieniem. W sytuacji, gdy słuch dziecka jest prawidłowy, rodzice zostaną pokierowani do logopedy, który po ocenie mowy malucha zaleci właściwe ćwiczenia, dzięki którym będzie mogła rozwijać się lepiej. Zdarzają się sytuacje, w których opóźniony rozwój mowy u dziecka ma związek z zaburzeniami neurologicznymi, dlatego niekiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem neurologiem.

Każdy rodzic powinien też zdawać sobie sprawę z tego, że im więcej będzie mówił do swojego dziecka, nawet niemowlęcia, oraz im więcej bajek będzie mu czytał, tym jego mowa będzie rozwijała się lepiej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij