Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?
Anna Posmykiewicz

Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?

Nauka mowy u dziecka trwa wiele lat i zaczyna się już w okresie prenatalnym. Maluch stopniowo uczy się mówić; najpierw wymawia głoski, później łączy je w niezrozumiałe dla niego sylaby, aż w końcu zaczyna tworzyć i rozumieć pojedyncze wyrazy po to, by jeszcze później układać coraz bardziej rozbudowane zdania. Jak wyglądają poszczególne etapu rozwoju mowy u dzieci? Kiedy udać się do specjalisty w przypadku problemów z mową dziecka i w jaki sposób stymulować jej rozwój? 

Kiedy dziecko przychodzi na świat, musi nauczyć się wszystkiego od podstaw. Maluch stopniowo poznaje otaczający go świat i zaczyna nabywać coraz więcej nowych umiejętności. Dziecko uczy się najpierw siadać, potem chodzić, poznawać rodziców i bliskie mu osoby, uczy się kształtów, kolorów, nazw poszczególnych przedmiotów. W miarę rozwoju zaczyna ono posiadać także umiejętność mówienia i porozumiewania się z otaczającym je światem przy pomocy mowy. Rozwój mowy u dziecka przebiega stopniowo w kilku etapach, które rodzice są w stanie zaobserwować. 

Rozwój mowy u dziecka – okres prenatalny 

Trzeba mieć świadomość tego, że rozwój mowy u dziecka zaczyna się już w okresie życia płodowego. Ten okres rozwoju mowy można nazwać etapem przygotowawczym. W tym czasie dochodzi u dziecka do kształtowania się narządu mowy: rozwijają się usta, język, policzki oraz krtań. Ponadto, w tym czasie rozwija się ośrodek mowy w mózgu dziecka oraz wszystkich nerwów i połączeń nerwowych, dzięki którym w przyszłości, po urodzeniu, będzie ono mogło mówić. 

Chociaż maluch okresie życia płodowego nie jest w stanie wydawać z siebie żadnych dźwięków, to jednak w brzuchu mamy zaczyna już słyszeć dźwięki, a słuch jest też jednym z elementów, który będzie odpowiedzialny za prawidłowy rozwój mowy w przyszłości.

Dziecko (mniej więcej już od około 4. miesiąca życia płodowego) zaczyna reagować na bodźce akustyczne pochodzące z zewnątrz oraz zwykle też słyszy już głos matki. W późniejszym okresie ciąży matka jest w stanie zaobserwować reakcję maluszka na dźwięki: dziecko zaczyna się bardziej „wiercić” w jej brzuchu, przez co odczuwa bardziej intensywnie ruchy płodu.

Rozwój mowy u dziecka – okres melodii 

Po przyjściu dziecka na świat zaczyna się tzw. okres melodii. Maluch jest w stanie wydobywać z siebie dźwięki pod postacią krzyku i płaczu. W ten sposób dziecko z jednej strony pokazuje swoje emocje, przede wszystkim niezadowolenie, a z drugiej strony ćwiczy w ten sposób aparat mowy i wydawanie z siebie samogłosek: a, o, u.

Rozwój mowy u dziecka – okres głużenia

Kolejnym okresem rozwoju mowy dziecka jest głużenie albo inaczej gruchanie. Ten okres pojawia się u niemowląt zwykle pomiędzy 3. a 6. miesiącem ich życia. W tym czasie dziecko zaczyna artykułować z siebie dźwięki zawierające także spółgłoski, na przykład „gli”, „bli”, „gla”.

Rozwój mowy u dziecka – okres gaworzenia

Po okresie głużenia, u prawidłowo rozwijającego się dziecka, następuje okres gaworzenia. Okres ten zaczyna się zwykle około 6. miesiąca życia dziecka i trwa do około 12. miesiąca. W tym czasie dziecko wymawia pierwsze sylaby, które łączy ze sobą , jednak nadal nie rozumie ich sensu. Zwykle pierwsze sylaby, które wymawia maluszek to: „ba-ba”, „ta-ta” i „ma-ma”. W tym czasie, około 9 miesiąca, maluch zaczyna też powtarzać i naśladować różne dźwięki.

W 12. miesiącu swojego życia dziecko powinno już potrafić powtarzać pierwsze słowa ze zrozumieniem. Maluch zatem zna już znaczenie słów „mama”, „tata”, „baba” i sam chętnie ich używa i je powtarza. Roczny maluszek zna większą ilość słów; choć nadal nie potrafi ich wypowiedzieć, to pytany o dany przedmiot, chętnie wskazuje go palcem.

Rozwój mowy u dziecka po 1. roku życia – okres wyrazu 

Po skończonym 12. miesiącu życia dziecko wchodzi w tzw. okres wyrazu, który trwa zwykle do około 2. roku życia. W tym czasie maluch zna już wszystkie samogłoski oraz większą część spółgłosek, dlatego zaczyna łączyć je w wyrazy, które próbuje wymawiać. Czasami dzieci próbują już tworzyć proste zdania, np. „mama daj”. Często też dzieci w tym okresie wymyślają swoje nazwy dla różnych przedmiotów, czasami nie wypowiadają pierwszej sylaby wyrazu, a jedynie jego końcową część.

Rozwój mowy u dziecka po 2. roku życia – okres zdania

Kiedy dziecko skończy 24. miesiąc swojego życia, wchodzi w tzw. okres zdania. Maluch w 3. roku życia powinien znać już około 1000 wyrazów, mówić coraz wyraźniej i próbować tworzyć coraz dłuższe zdania o różnym charakterze, np. będzie wyrażać w czasie mówienia swoje emocje. Dziecko potrafi zadać pytanie oraz wypowiedzieć zdanie wykrzyknikowe i oznajmujące. Zdarza się, że maluch w tym czasie ma jeszcze tendencję do zmiękczania niektórych głosek: „siam” (sam) czy „dlaciego” (dlaczego) i przestawiania głosek w wyrazach. Jednak z czasem takie nawyki zaczynają zanikać i dziecko zaczyna mówić już całkowicie poprawnie .

Co powinno wzbudzić niepokój rodzica w procesie kształtowania się mowy dziecka?

Rodzice powinni być zaniepokojeni, kiedy niemowlę nie reaguje strachem lub płaczem na głośne dźwięki, jak np. trzaśnięcie drzwiami. Poza tym powinni wzmóc swoją czujność, gdy maluch nie głuży i nie gaworzy lub też jeśli te etapy rozwoju mowy pojawiają się z dużym opóźnieniem.  W przypadku starszych dzieci niepokój wzbudzają sytuacje, kiedy dziecko nie reaguje na polecenia rodziców lub kiedy cały czas pokazuje, aby zwiększyć głośność bajki w telewizji. Innym przykładem jest dwuletnie dziecko, które nie jest w stanie powiedzieć prostego zdania typu „mama daj”. 

Co robić, gdy mowa maluszka nie rozwija się w prawidłowy sposób? 

Przede wszystkim należy udać się z dzieckiem do poradni audiologicznej i laryngologicznej, aby lekarz mógł ocenić czy maluch na pewno słyszy i czy jego rozwój mowy przebiega po prostu z opóźnieniem. W sytuacji, gdy słuch dziecka jest prawidłowy, rodzice zostaną pokierowani do logopedy, który po ocenie mowy malucha zaleci właściwe ćwiczenia, dzięki którym będzie mogła rozwijać się lepiej. Zdarzają się sytuacje, w których opóźniony rozwój mowy u dziecka ma związek z zaburzeniami neurologicznymi, dlatego niekiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem neurologiem.

Każdy rodzic powinien też zdawać sobie sprawę z tego, że im więcej będzie mówił do swojego dziecka, nawet niemowlęcia, oraz im więcej bajek będzie mu czytał, tym jego mowa będzie rozwijała się lepiej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Rozwój dziecka — 2. miesiąc życia

    Dziecko po skończeniu 28. dnia życia z noworodka staje się niemowlęciem. A to zobowiązuje, bo przychodzi czas na kolejne, poważne postępy. Jakie? O czym należy pamiętać i co może nas zaniepokoić na tym etapie rozwoju dziecka?

  • Rozwój dziecka — 3. miesiąc życia

    Trzeci miesiąc życia to zakończenie bardzo dynamicznego czasu rozwoju. Dziecko staje się bardziej świadome swojego ciała, koordynuje rączki i główkę, stabilizuje ciało. Pojawiają się rytmy dnia i nocy, regulują się pory aktywności i snu.

  • Rozwój dziecka – 7. miesiąc życia

    Przed wami kolejny etap intensywnego rozwoju waszego maluszka. Jest to czas, kiedy dzieci coraz bardziej rozszerzają jadłospis, zaczynają się przemieszczać, a świat wyjątkowo je intryguje. Na co zwrócić uwagę w tym okresie?

  • Rozwój dziecka – 8. miesiąc życia

    Twój maluch najprawdopodobniej potrafi już samodzielnie zjeść kawałek warzywa lub owocu, coraz śmielej się bawi i interesuje otoczeniem. A to oznacza, że należy zachować większą niż wcześniej czujność. Oto, co każdy rodzic powinien wiedzieć na temat tego etapu rozwoju dziecka.

  • Rozwój dziecka – 9. miesiąc życia

    Nowy domownik coraz bardziej interesuje się otoczeniem. Wraz z jego rozwojem w głowach rodziców pojawia się wiele ważnych pytań. Oto, co każdy opiekun 9-miesięcznego dziecka powinien wiedzieć.

  • Rozwój dziecka – 10. miesiąc życia

    Dlaczego 10-miesięczne dziecko może częściej niż wcześniej budzić się w nocy? Co nowego możemy zaobserwować u malucha w tym czasie? Czym się zaniepokoić, a co stanowi normę? Oto ważne informacje na temat rozwoju 10-miesięcznego brzdąca.

  • Rozwój dziecka – 11. miesiąc życia

    11-miesięczne niemowlę coraz odważniejszym „krokiem” wchodzi w życie. Zaczynają się pierwsze próby określenia własnych granic. Jest to kolejny miesiąc intensywnych zmian. Na co zwrócić uwagę?

  • Rozwój dziecka – 12. miesiąc życia

    Pierwszy rok życia z nowym domownikiem właśnie dobiega końca. Dwunasty miesiąc to okres wzmagania się ruchliwości dziecka i kolejnych skoków rozwojowych. Jakich? Na co powinien być przygotowany każdy rodzic i co może niepokoić w rozwoju 12-miesięczniaka?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij