Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?
Anna Posmykiewicz

Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?

Nauka mowy u dziecka trwa wiele lat i zaczyna się już w okresie prenatalnym. Maluch stopniowo uczy się mówić; najpierw wymawia głoski, później łączy je w niezrozumiałe dla niego sylaby, aż w końcu zaczyna tworzyć i rozumieć pojedyncze wyrazy po to, by jeszcze później układać coraz bardziej rozbudowane zdania. Jak wyglądają poszczególne etapu rozwoju mowy u dzieci? Kiedy udać się do specjalisty w przypadku problemów z mową dziecka i w jaki sposób stymulować jej rozwój? 

Kiedy dziecko przychodzi na świat, musi nauczyć się wszystkiego od podstaw. Maluch stopniowo poznaje otaczający go świat i zaczyna nabywać coraz więcej nowych umiejętności. Dziecko uczy się najpierw siadać, potem chodzić, poznawać rodziców i bliskie mu osoby, uczy się kształtów, kolorów, nazw poszczególnych przedmiotów. W miarę rozwoju zaczyna ono posiadać także umiejętność mówienia i porozumiewania się z otaczającym je światem przy pomocy mowy. Rozwój mowy u dziecka przebiega stopniowo w kilku etapach, które rodzice są w stanie zaobserwować. 

Rozwój mowy u dziecka – okres prenatalny 

Trzeba mieć świadomość tego, że rozwój mowy u dziecka zaczyna się już w okresie życia płodowego. Ten okres rozwoju mowy można nazwać etapem przygotowawczym. W tym czasie dochodzi u dziecka do kształtowania się narządu mowy: rozwijają się usta, język, policzki oraz krtań. Ponadto, w tym czasie rozwija się ośrodek mowy w mózgu dziecka oraz wszystkich nerwów i połączeń nerwowych, dzięki którym w przyszłości, po urodzeniu, będzie ono mogło mówić. 

Chociaż maluch okresie życia płodowego nie jest w stanie wydawać z siebie żadnych dźwięków, to jednak w brzuchu mamy zaczyna już słyszeć dźwięki, a słuch jest też jednym z elementów, który będzie odpowiedzialny za prawidłowy rozwój mowy w przyszłości.

Dziecko (mniej więcej już od około 4. miesiąca życia płodowego) zaczyna reagować na bodźce akustyczne pochodzące z zewnątrz oraz zwykle też słyszy już głos matki. W późniejszym okresie ciąży matka jest w stanie zaobserwować reakcję maluszka na dźwięki: dziecko zaczyna się bardziej „wiercić” w jej brzuchu, przez co odczuwa bardziej intensywnie ruchy płodu.

Rozwój mowy u dziecka – okres melodii 

Po przyjściu dziecka na świat zaczyna się tzw. okres melodii. Maluch jest w stanie wydobywać z siebie dźwięki pod postacią krzyku i płaczu. W ten sposób dziecko z jednej strony pokazuje swoje emocje, przede wszystkim niezadowolenie, a z drugiej strony ćwiczy w ten sposób aparat mowy i wydawanie z siebie samogłosek: a, o, u.

Rozwój mowy u dziecka – okres głużenia

Kolejnym okresem rozwoju mowy dziecka jest głużenie albo inaczej gruchanie. Ten okres pojawia się u niemowląt zwykle pomiędzy 3. a 6. miesiącem ich życia. W tym czasie dziecko zaczyna artykułować z siebie dźwięki zawierające także spółgłoski, na przykład „gli”, „bli”, „gla”.

Rozwój mowy u dziecka – okres gaworzenia

Po okresie głużenia, u prawidłowo rozwijającego się dziecka, następuje okres gaworzenia. Okres ten zaczyna się zwykle około 6. miesiąca życia dziecka i trwa do około 12. miesiąca. W tym czasie dziecko wymawia pierwsze sylaby, które łączy ze sobą , jednak nadal nie rozumie ich sensu. Zwykle pierwsze sylaby, które wymawia maluszek to: „ba-ba”, „ta-ta” i „ma-ma”. W tym czasie, około 9 miesiąca, maluch zaczyna też powtarzać i naśladować różne dźwięki.

W 12. miesiącu swojego życia dziecko powinno już potrafić powtarzać pierwsze słowa ze zrozumieniem. Maluch zatem zna już znaczenie słów „mama”, „tata”, „baba” i sam chętnie ich używa i je powtarza. Roczny maluszek zna większą ilość słów; choć nadal nie potrafi ich wypowiedzieć, to pytany o dany przedmiot, chętnie wskazuje go palcem.

Rozwój mowy u dziecka po 1. roku życia – okres wyrazu 

Po skończonym 12. miesiącu życia dziecko wchodzi w tzw. okres wyrazu, który trwa zwykle do około 2. roku życia. W tym czasie maluch zna już wszystkie samogłoski oraz większą część spółgłosek, dlatego zaczyna łączyć je w wyrazy, które próbuje wymawiać. Czasami dzieci próbują już tworzyć proste zdania, np. „mama daj”. Często też dzieci w tym okresie wymyślają swoje nazwy dla różnych przedmiotów, czasami nie wypowiadają pierwszej sylaby wyrazu, a jedynie jego końcową część.

Rozwój mowy u dziecka po 2. roku życia – okres zdania

Kiedy dziecko skończy 24. miesiąc swojego życia, wchodzi w tzw. okres zdania. Maluch w 3. roku życia powinien znać już około 1000 wyrazów, mówić coraz wyraźniej i próbować tworzyć coraz dłuższe zdania o różnym charakterze, np. będzie wyrażać w czasie mówienia swoje emocje. Dziecko potrafi zadać pytanie oraz wypowiedzieć zdanie wykrzyknikowe i oznajmujące. Zdarza się, że maluch w tym czasie ma jeszcze tendencję do zmiękczania niektórych głosek: „siam” (sam) czy „dlaciego” (dlaczego) i przestawiania głosek w wyrazach. Jednak z czasem takie nawyki zaczynają zanikać i dziecko zaczyna mówić już całkowicie poprawnie .

Co powinno wzbudzić niepokój rodzica w procesie kształtowania się mowy dziecka?

Rodzice powinni być zaniepokojeni, kiedy niemowlę nie reaguje strachem lub płaczem na głośne dźwięki, jak np. trzaśnięcie drzwiami. Poza tym powinni wzmóc swoją czujność, gdy maluch nie głuży i nie gaworzy lub też jeśli te etapy rozwoju mowy pojawiają się z dużym opóźnieniem.  W przypadku starszych dzieci niepokój wzbudzają sytuacje, kiedy dziecko nie reaguje na polecenia rodziców lub kiedy cały czas pokazuje, aby zwiększyć głośność bajki w telewizji. Innym przykładem jest dwuletnie dziecko, które nie jest w stanie powiedzieć prostego zdania typu „mama daj”. 

Co robić, gdy mowa maluszka nie rozwija się w prawidłowy sposób? 

Przede wszystkim należy udać się z dzieckiem do poradni audiologicznej i laryngologicznej, aby lekarz mógł ocenić czy maluch na pewno słyszy i czy jego rozwój mowy przebiega po prostu z opóźnieniem. W sytuacji, gdy słuch dziecka jest prawidłowy, rodzice zostaną pokierowani do logopedy, który po ocenie mowy malucha zaleci właściwe ćwiczenia, dzięki którym będzie mogła rozwijać się lepiej. Zdarzają się sytuacje, w których opóźniony rozwój mowy u dziecka ma związek z zaburzeniami neurologicznymi, dlatego niekiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem neurologiem.

Każdy rodzic powinien też zdawać sobie sprawę z tego, że im więcej będzie mówił do swojego dziecka, nawet niemowlęcia, oraz im więcej bajek będzie mu czytał, tym jego mowa będzie rozwijała się lepiej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Refluks u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie choroby refluksowej przełyku u dzieci

    Refluks u noworodka czy niemowlaka często bywa przez rodziców mylony z ulewaniem. Jednak regurgitacje to zjawisko fizjologiczne i jeśli nie towarzyszą mu dodatkowe objawy, nie wymaga interwencji lekarskiej. Jeżeli natomiast cofaniu się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka towarzyszą wymioty, nawracające infekcje dróg oddechowych, problemy z karmieniem, snem czy przybieraniem na wadze przez malucha, należy podejrzewać refluks żołądkowo-przełykowy. Należy także pamiętać, że refluksowi może w ogóle nie towarzyszyć ulewanie, a jedynymi symptomami schorzenia są płacz czy prężenie się i odginanie głowy podczas karmienia (zespół Sandifera).

  • Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

    Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

  • Dysplazja stawu biodrowego – przyczyny i objawy. Leczenie wady wrodzonej stawu biodrowego

    Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij