Lizyna – właściwości, występowanie, objawy niedoboru i suplementacja
Krzysztof Słomiak

Lizyna – właściwości, występowanie, objawy niedoboru i suplementacja

Lizyna (nazwa skrótowa Lys, skrót jednoliterowy K) to organiczny związek chemiczny należący do grupy aminokwasów białkowych. Nie jest wytwarzana naturalnie w organizmie ludzkim, choć pełni w nim wiele funkcji, m.in. regeneruje uszkodzone tkanki, chroni przed miażdżycą oraz wzmacnia pracę układu immunologicznego. Warto dbać o jej odpowiedni poziom, aby nie dopuścić do wielu schorzeń i dolegliwości. Jak dostarczać lizynę do organizmu i jakie są skutki jej niedoborów?

Lizyna i jej właściwości – dlaczego jest tak istotna dla organizmu?

Lizyna stanowi budulec białek, między innymi w mięśniach, ścięgnach i kościach. Przyspiesza przyrost masy mięśniowej oraz regenerację uszkodzonych tkanek. Z tego względu jest niezwykle ważna w okresie wzrostu, a także u osób aktywnych fizycznie. Zalecana jest w rekonwalescencji po urazach czy przeciążeniach mięśni u osób wracających do uprawiania sportu po przebytej kontuzji.  

Lizyna, biorąc udział w syntezie białka, uczestniczy również w produkcji hormonów, przeciwciał, enzymów, a także przyczynia się do wytwarzania kolagenu odpowiadającego m.in. za sprężystość skóry. Wspomaga więc jej elastyczność, dobrą kondycję oraz młody wygląd. Zwiększa także absorpcję wapnia w jelicie cienkim i jest zalecana osobom narażonym na jego niedobór. Ponadto bierze udział w metabolizmie tłuszczów warunkując produkcje L-karnityny. Razem z tym aminokwasem wzmacnia układ sercowo-naczyniowy i chroni przed miażdżycą. Lizyna hamuje wytwarzanie argininy – aminokwasu odpowiedzialnego za rozprzestrzenianie po organizmie wirusa opryszczki HSV (stosuje się ją wspomagająco przy zakażeniu nim). Co więcej, wzmacnia pracę układu immunologicznego, zwiększa odporność oraz łagodzi objawy przeziębienia i grypy.  

Lizynę można stosować razem z witaminą C. Razem stymulują organizm do produkcji przeciwciał, zapobiegają infekcji lub skracają czas jej trwania.  

Aminokwas ten korzystnie wpływa również na koncentrację umysłową i dodaje energii. Suplementacja lizyną może być pomocna w walce ze stresem i stanach lękowych. Lizyna, w połączeniu z innymi antyoksydantami, zapobiega powstawaniu i rozprzestrzenianiu się komórek nowotworowych.

Lizyna: źródła pokarmowe  

Lizyna jako niezbędny związek chemiczny musi być dostarczana w codziennej diecie z pożywieniem bądź suplementami diety. W jakiej żywności występuje? Znajduje się zarówno w produktach spożywczych pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Wśród produktów ją zawierających można wymienić: sery żółte i twarogowe, jajka, mleko, ryby (np. halibut, łosoś, tuńczyk), kurczak, indyk, wołowina, czekolada, migdały, produkty sojowe, pełnoziarniste pieczywo, kakao, czerwona fasola, zielony groszek, pietruszka i kasza gryczana.

Na niedostateczną ilość lizyny pozyskiwanej z pożywienia narażeni są weganie. Powinni więc zwracać uwagę na produkty, w których występuje ten aminokwas lub dostarczać go do organizmu w postaci suplementacji.

Niedobór lizyny – jak się objawia?   

Do najczęstszych symptomów niedoboru lizyny zalicza się:

  • zmęczenie,
  • rozdrażnienie,
  • spadek energii,
  • problemy z koncentracją,
  • słaby stan i wypadanie włosów,
  • brak apetytu,
  • niedokrwistość,
  • opryszczkę,
  • przekrwione oczy,
  • zawroty głowy,
  • odwapnienie kości,
  • zanik mięśni, spowolniony rozwój wzrostu.

Suplementy diety z lizyną – na co zwracać uwagę przy zakupie?

Ze względu na szeroką gamę produktów zawierających lizynę, uzupełnienie jej niedoboru nie jest trudne. Można odpowiednio zmodyfikować dietę bądź sięgnąć po suplementy diety (np. lizyna w tabletkach lub kapsułkach). Warto zwrócić uwagę na takie preparaty, w których występuje ona w postaci wolnej, czyli o największej biodostępności dla organizmu człowieka.  

Odpowiedni suplement z lizyną to produkt, w którego składzie znajdować się będzie wolna lizyna (tj. poprzedzona literą L), czyli L-lizyna.

Przedawkowanie i przeciwwskazania do spożywania suplementów z lizyną

Przedawkowanie lizyny zdarza się rzadko i zazwyczaj skutkuje zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi oraz biegunką. Nie ma wyraźnych przeciwwskazań do stosowania suplementów z lizyną w rekomendowanych dawkach, jednakże nie jest ona zalecana kobietom w ciąży, kobietom karmiącym piersią oraz osobom, które w najbliższym czasie mają zaplanowane zabiegi operacyjne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij