Uzależnienie od leków – jak rozpoznać i leczyć lekomanię?
Krzysztof Słomiak

Uzależnienie od leków – jak rozpoznać i leczyć lekomanię?

Uzależnienie od leków, inaczej lekomania bądź lekozależność, jest to stan spowodowany dłuższym stosowaniem leku (lub leków) o właściwościach uzależniających. Substancje te powodują przestrojenie czynności psychicznych oraz somatycznych, co wpływa na zmianę zachowania osoby uzależnionej.

Brak dostarczenia substancji leczniczej wywołuje zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, zwane objawami abstynencyjnymi. Chory sięga więc po coraz większe dawki leku i przedłuża okres jego stosowania, aby uzyskać wcześniejszy, pożądany przez niego, efekt –dawki przepisane przez lekarza lub określone w ulotce przestają być wystarczające dla uzyskania określonej odpowiedzi organizmu. Rośnie więc niebezpieczeństwo przedawkowania leku i wystąpienia działań niepożądanych, a nawet zatrucia czy zgonu.

Rodzaje uzależnień

Wyróżnia się dwa rodzaje uzależnienia: psychiczne i fizyczne. Najczęściej i najszybciej wytwarza się zależność psychiczna, która sprawia, że chory odczuwa silną potrzebę zażycia leku. Uzależnienie fizyczne zmienia funkcjonowanie organizmu w taki sposób, że brak przyjęcia leku może prowadzić do dysfunkcji w pracy narządów wewnętrznych, np. czynności serca czy oddychania. 

Wszystko może uzależniać

Leki uzależniające to nie tylko środki wydawane z przepisu lekarza. To także preparaty dostępne bez recepty, dlatego bez problemu mają do nich dostęp osoby uzależnione lub zdrowe, które mogą zażywać je bez wskazań medycznych. Najwyższy potencjał uzależniający mają leki uspokajające i nasenne — najczęściej z grupy benzodiazepin lub barbituranów, opioidowe leki przeciwbólowe, a także dopingujące czy euforyzujące. Uzależniające mogą być także krople do nosa oraz leki hormonalne.

Trudna do zdiagnozowania lekomania

Lekomania bywa bardzo trudna do zdiagnozowania. Chorzy często wypierają fakt, że są uzależnieni, a ich bliscy nie dostrzegają problemu. Ważna jest więc znajomość objawów, które mogą pojawić się przy istniejącym uzależnieniu:

  • przyjmowanie coraz większych dawek leku,
  • przedłużanie terapii po ustąpieniu objawów,
  • zmiany w osobowości (obojętność, spadek zdolności psychomotorycznych) ,
  • objawy abstynencyjne,
  • nadmierne skupienie na zdobywaniu leku,
  • wizyty u wielu różnych lekarzy, aby pozyskać kilka lub kilkanaście recept,
  • zażywanie leków, pomimo że terapia powinna być zakończona,
  • zażywanie leków poza wskazaniami medycznymi.

Objawy uzależnienia

Nagłe odstawienie leku wiąże się dla osoby uzależnionej z wystąpieniem zespołu abstynencyjnego. Objawy pojawiają się ok. 10–48 godzin od zaprzestania przyjmowania leku. Należą do nich: 

  • drażliwość,
  • lęk,
  • problemy ze snem,
  • brak apetytu,
  • drżenie mięśni,
  • pogorszenie nastroju,
  • zawroty głowy.

Dla osoby uzależnionej bardzo ważne jest gromadzenie zapasów potrzebnych leków. Dlatego też często mogą manipulować lekarzem – chory twierdzi, że zgubił receptę bądź informuje o objawach, które rzeczywiście nie występują. Pacjent może również prosić o silniejsze dawki, twierdząc, że niższe nie dają żadnych efektów. Częstym zjawiskiem jest również proszenie różnych lekarzy o recepty na te same leki. 

Sposoby leczenia uzależnienia

Leczenie lekomanii należy rozpocząć jak najwcześniej. Nie zawsze jest to jednak możliwe, gdyż osoby uzależnione często ukrywają swój nałóg. Leczenie trwa długo i nie jest łatwe. Bardzo ważną rolę odgrywa pomoc psychiatry.

Chory powinien pozostawać pod stałą jego opieką. Również bliscy lekomana powinni skorzystać z porad lekarza psychiatry, aby wiedzieć, jak pomóc osobie uzależnionej i jak postępować z nią w różnych trudnych sytuacjach.

Detoksykacja

Pierwszym etapem leczenia jest proces detoksykacji, który powinien się odbywać w specjalistycznym ośrodku pod ścisła kontrolą lekarzy. Detoks lekowy polega na stopniowym zmniejszaniu dawki leku, od którego chory jest uzależniony, a zastępowaniu go środkami o terapeutycznym działaniu, np. lekami przeciwdepresyjnymi. Odzwyczajanie organizmu od leku wiąże się niestety z wystąpieniem objawów odstawiennych, dlatego jest to proces bardzo trudny dla osoby chorej, która będzie odczuwać wielką potrzebę ponownego zażycia leku. 

Psychoterapia

Kolejnym etapem leczenia jest psychoterapia. Czas jej trwania jest zależny od złożoności problemów pacjenta. Często lekozależność jest wynikiem innych zaburzeń psychicznych, z którymi zmaga się pacjent. Psychoterapia może być grupowa lub indywidualna, jednak niezależnie od formy jest ona nieodzownym elementem leczenia. Terapeuta może pomóc pacjentowi radzić sobie w trudnych sytuacjach, podpowie także jak utrzymać abstynencję i nie wrócić do nałogu.

Dla chorych uzależnionych od leków bardzo ważne w powrocie do zdrowia jest wsparcie, ale i kontrola. Kochaj, ale sprawdzaj. Ta zasada w przypadku lekomanii jest bardzo ważna. Ścisły nadzór nad osobą, która nie panuje w pełni nad swoimi czynami jest podstawą leczenia osób uzależnionych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

  • Co na temat gier komputerowych i ich wpływu na zdrowie mówią naukowcy? Jak gry wpływają na mózg i zachowanie dzieci?

    Gry komputerowe są bardzo popularną rozrywką zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Najnowsze doniesienia naukowe na temat gier wideo są zaskakujące – wbrew powszechnemu przekonaniu badania nie dostarczają dowodów na poparcie tezy, że wpływają one negatywnie na zachowanie. Okazuje się, że w przypadku dzieci, mogą wpływać na ich przystosowanie psychospołeczne. 

  • Jak funkcjonuje mózg w stanie hipnozy? Czy zmienia się sposób, w jaki przetwarzane są informacje?

    Dotychczas wszelkie modyfikacje przetwarzania neuronalnego były przedmiotem gorących dyskusji. Odkrycie fińskich naukowców pomoże lepiej zrozumieć i wyjaśnić mechanizmy, jakie stoją za zmianami w zachowaniu i subiektywnymi doświadczeniami osoby zahipnotyzowanej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij