Uzależnienie tkwi w genach - portal DOZ.pl
Uzależnienie tkwi w genach
Katarzyna Szulik

Uzależnienie tkwi w genach

Uzależnienia często miewają podłoże środowiskowe — jeśli wychowaliśmy się w rodzinie czy środowisku rówieśniczym dotkniętymi nałogiem, istnieje duże prawdopodobieństwo, że go przejmiemy. Skłonność do nałogów mogą wywołać również skrajne emocje, w tym silny stres przeżywany w dzieciństwie. Naukowcy z Uniwersytetu w Oklahomie twierdzą, że przyczyna uzależnień może tkwić w genach, konkretnie w mutacji jednego z nich.

Badania prof. Williama R. Lovallo mogą przybliżyć nas do odpowiedzi na pytanie o genezę uzależnień, zwłaszcza w odniesieniu do tych, które powstają u osób nieobciążonych nimi środowiskowo. Jego badania wskazują, że udział w tym procesie bierze gen COMT, odpowiedzialny między innymi za wydzielanie dopaminy, czyli jednego z tzw. hormonów szczęścia. Formalnie jest on przekaźnikiem w ośrodkowym układzie nerwowym i odpowiada za dobre samopoczucie, w tym „motyle w brzuchu”, charakterystyczne między innymi dla stanu zakochania, ale również za pozytywne odczucia związane z konsumpcją alkoholu czy przyjmowaniem narkotyków.

Mutacja przyczyną uzależnień?

W badaniu tym, autor skupił się na mutacji genetycznej wspomnianego genu, która ma związek z ekspozycją na stres w dzieciństwie. Osoby go posiadające znoszą sytuacje tego typu znacznie gorzej niż ludzie nieobciążeni mutacją, co może skutkować wyższą skłonnością do spożywania alkoholu czy zażywania narkotyków przed upływem 15. roku życia.

Zgodnie z badaniami, to właśnie młody wiek pierwszego kontaktu z używkami zwiększa prawdopodobieństwo późniejszego uzależnienia od substancji psychoaktywnych.

Jak twierdzi autor badania, COMT nie jest „genem uzależnienia”, ale raczej jednym z genów wrażliwym na okoliczności i środowisko, które mogą je wywołać. Mutacja genu sama w sobie nie stanie się przyczyną uzależnienia, ale połączona z konkretnymi czynnikami ryzyka jest w stanie zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia uzależnienia.

Badania profesora Lovallo z Oklahoma University są jednymi z niewielu, które badają przyczyny uzależnień w odniesieniu do osób, u których nałóg nie zdążył się rozwinąć, a więc analizuje je z punktu widzenia profilaktyki. Zazwyczaj te zagadnienia są badane już u osób, u których narkomania bądź alkoholizm już się rozwinęły — na podstawie nie przyczyn, a skutków.

Dopamina chroni przed bólem

Dopamina, której w dużej mierze dotyczyło badanie, jest nie tylko czynnikiem zaangażowanym w odczuwanie przyjemności, ale również w unikanie sytuacji potencjalnie negatywnych, w tym bólu i strachu. Drugiemu mechanizmowi w 2018 r. przyjrzeli się bliżej naukowcy z Maryland School of Medicine, którzy jako pierwsi potwierdzili kluczową rolę dopaminy w unikaniu negatywnych zdarzeń.

Do badania mającego potwierdzić tę tezę zaangażowano szczury. W ramach eksperymentu naukowcy analizowali ich mózgi, a konkretnie obszar o nazwie "jądro półleżące", związany ściśle z ośrodkiem nagrody i prowokujący odpowiedź organizmu. Badanie odbyło się metodą optogenetyki, polegającej na poddaniu neuronów działaniu światła pod postacią lasera — wiązka światła powodowała u zwierząt dodatkowy wyrzut dopaminy.

Zwierzęta były lekko i niegroźnie rażone prądem, ale nauczono je także, jak unikać porażenia. Jak się okazało, osobniki, u których stymulowano wydzielanie dopaminy znacznie szybciej uczyły się używać dźwigni, która chroniła je przed porażeniem, niż zwierzęta, u których tego nie robiono. Zdaniem autorów badania, mechanizm ten może po części tłumaczyć powstawanie stanów depresyjnych i traum. W obydwu wypadkach chorzy czują się bezradni wobec poczucia beznadziei, które odczuwają i rzadko podejmują aktywne działania, by w jakikolwiek sposób mu zapobiec. Charakterystyczne dla tych stanów jest również gwałtowne reagowanie na potencjalnie neutralne sytuacje, które u osób skłonnych do depresji wywołują irracjonalny stres i stany lękowe. W obu tych stanach dopamina jest traktowana jako lek, co sugeruje jej ważny udział w procesie leczenia chorób wpływających na nastrój.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • „Urwany film” po spożyciu alkoholu. Co wtedy dzieje się z mózgiem?

    Nadużywanie alkoholu jest związane z wieloma długotrwałymi problemami zdrowotnymi. Jedną z konsekwencji może być upośledzenie funkcji poznawczych i pamięci. Niektóre osoby po spożyciu alkoholu wykonują różne czynności, nawet złożone zadania, o których potem nie pamiętają. Naukowcy odkryli mechanizm, który jest molekularną podstawą tego zjawiska i mają nadzieję, że lepsze zrozumienie problemu pozwoli zapobiec wielu negatywnym konsekwencjom.

  • Kim są WWO? Czy jesteś jednym z nich?

    WWO to pojęcie oznaczające osoby wysoko wrażliwe. Pod terminem tym kryje się cała gama cech, które wyróżniają tego typu ludzi, stanowiąc o ich wyjątkowości. Warto wiedzieć, w jaki sposób traktować osoby WWO, aby czuły się komfortowo i mogły w pełni wykorzystywać swój potencjał w pracy, w związkach i innych sferach życia.  

  • Problemy z zaśnięciem – przyczyny, jak sobie radzić?

    Problemy z zaśnięciem to coraz powszechniejsze zjawisko, które może dotyczyć tak naprawdę każdego – niezależnie od wieku, płci czy przynależności etnicznej. Za tym dotkliwym problemem często kryje się bezsenność, ale również szereg zaburzeń zarówno psychicznych, jak i somatycznych. 

  • Perfekcjonizm – czym jest i jak sobie z nim radzić?

    Dzisiejsze czasy kreują nowe modele pożądanych zachowań i postaw – jedna z nich jest perfekcjonizm, który ma swoje źródła między innymi w wyidealizowanym świecie znanym z mediów społecznościowych. Jednak perfekcjonizm może być również dużą trudnością dla obarczonego nim człowieka, która znacznie utrudnia życie i relacje z innymi ludźmi.

  • Skąd się bierze déjà vu i czy jest to niebezpieczne zjawisko?

    Déjà vu to jeden z najbardziej tajemniczych stanów, jakie występują w ludzkim umyśle. Co jakiś czas doświadcza go niemal każdy człowiek, a jednak wciąż nie udało się wypracować jednolitej naukowej interpretacji tego dość niepokojącego zjawiska. Jedno jest pewne – déjà vu na chwilę zaburza nasze postrzeganie teraźniejszości, zasiewając wątpliwość, czy przypadkiem „to się już kiedyś nie działo?".  

  • Wybudzanie się w nocy – budzenie się w nocy i problem z zaśnięciem

    Wybudzanie się w środku nocy należy do bardzo frustrujących, a jednocześnie niestety powszechnych sytuacji, które co jakiś czas dotykają każdego z nas. Jeśli powtarza się to regularnie, należy poszukać przyczyny i wyeliminować czynnik, który wywołuje nocne, niechciane pobudki. Poza tym warto poznać uniwersalne, sprawdzone sposoby, które mogą być skuteczne w radzeniu sobie z wybudzaniem się w nocy.

  • Syndrom paryski – co to jest, na czym polega?

    Wizyta w Paryżu to dla wielu turystów spełnienie odwiecznego marzenia. Niestety, czasem potęgowane przez lata emocje, oczekiwania i wyidealizowane wyobrażenia potrafią odbić się negatywnie na zdrowiu. Przekonały się o tym osoby, które doświadczyły tajemniczego syndromu paryskiego. 

  • Paraliż senny – czym jest i jak się przejawia?

    Zaburzenia snu są powszechnym zjawiskiem dotykającym co drugą osobę na świecie. Wśród nich wyróżnić można bardzo nieprzyjemne doznanie, jakim jest paraliż senny. Charakteryzuje się on uczuciem całkowitego bezwładu ciała przy zachowaniu pełnej świadomości. Co jest przyczyną powstawania tego niepokojącego zjawiska, które w potocznym wyobrażeniu kojarzy się z obecnością demonów?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij