Kiepska kondycja jamy ustnej sprzyja rozwojowi raka wątroby

Badania prowadzone przez naukowców z Queen's University Belfast wykazały, że zły stan zdrowia jamy ustnej wiąże się ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia raka wątrobowokomórkowego (HCC), najczęstszej postaci nowotworu wątroby, aż o 75 procent. 

— Zły stan zdrowia jamy ustnej wiąże się z ryzykiem kilku chorób przewlekłych, takich jak choroby serca, udar i cukrzyca — wyjaśnia dr Haydée WT Jordão z Centrum Zdrowia Publicznego Queen's University w Belfaście i główny autor badania. — Istnieją jednak nierozstrzygające dowody na związek między złym zdrowiem jamy ustnej a specyficznymi rodzajami nowotworów przewodu pokarmowego, których identyfikację miały na celu nasze badania.

Badacze przeanalizował grupę ponad 469 000 osób w Wielkiej Brytanii, badając związek między stanami zdrowia jamy ustnej a ryzykiem wielu nowotworów przewodu pokarmowego, w tym raka wątroby, okrężnicy, odbytnicy i trzustki. Zastosowano modele do oszacowania związku między ryzykiem zachorowania na raka a zgłaszanymi przez siebie stanami zdrowia jamy ustnej, takimi jak bolesne lub krwawiące dziąsła, owrzodzenia jamy ustnej i luźne zęby.

Dbaj o wątrobę myjąc zęby

Ostatecznie nie zaobserwowano żadnych znaczących związków łączących podwyższone ryzyko nowotworów większości przewodu pokarmowego i zły stan zdrowia jamy ustnej, stwierdzono jednakże istotny związek tych stanów z rakiem wątroby i dróg żółciowych.

Spośród dokładnie 469,628 uczestników badania 4 069 zachorowało na raka przewodu pokarmowego podczas trwającej 6 lat obserwacji. W 13 proc tych przypadków pacjenci zgłaszali złe zdrowie jamy ustnej. Uczestnicy ze słabym zdrowiem jamy ustnej częściej byli młodsi, płci żeńskiej, żyli w ubogich obszarach społeczno-ekonomicznych i spożywali mniej niż dwie porcje owoców i warzyw dziennie.

Bakterie winowajcą?

Mechanizmy biologiczne decydujące o tym, że stan zdrowia jamy ustnej może być silniej związany z rakiem wątroby, a nie z innymi nowotworami przewodu pokarmowego, są obecnie nieznane. Jednym z wyjaśnień jest potencjalna rola mikrobiomu jamy ustnej i jelit w rozwoju choroby. — Wątroba przyczynia się do eliminacji bakterii z organizmu ludzkiego — stwierdził dr Haydée WT Jordão. — Kiedy wątroba jest dotknięta chorobami, takimi jak zapalenie wątroby, marskość lub rak, jej funkcjonowanie ulega pogorszeniu, przez co bakterie mogą przetrwać dłużej, a zatem powodować więcej szkód. Jedna bakteria, Fusobacterium nucleatum, pochodzi z jamy ustnej, ale jej rola w raku wątroby jest niejasna, dlatego też konieczne są dalsze badania nad związkami między mikrobiomem a rakiem wątroby.

Inna teoria wyjaśniająca wyższe ryzyko zachorowania na raka z powodu złego stanu zdrowia jamy ustnej sugeruje, że uczestnicy z dużą liczbą brakujących zębów mogą zmienić swoją dietę, spożywając bardziej miękkie i potencjalnie mniej odżywcze pokarmy, co z kolei wpływa na ryzyko rozwoju raka wątroby typu 2.

Rak wątroby jest szóstym największym zabójcą wśród nowotworów na terenie Unii Europejskiej, powodując śmierć prawie 60 000 osób rocznie. Pięcioletni wskaźnik przeżycia dla tej choroby w Europie wynosi zaledwie 11 proc, a około 9 na 10 przypadków tego schorzenia dotyczy osób powyżej 55 roku życia. Uważa się, że nawet połowie przypadków raka wątroby można zapobiec, ponieważ wiele z czynników jej ryzyka ma związek ze stylem życia. Mowa o takich kwestiach jak nadwaga lub otyłość, palenie tytoniu i spożywanie alkoholu.

Choroby dziąseł a Alzheimer

Również w czerwcu tego roku o zagrożeniach płynących z zaniedbywania higieny jamy ustnej ostrzegali naukowcy z Norwegii. Naukowcy z Uniwersytetu w Bergen odkryli wyraźny związek między zdrowiem jamy ustnej a chorobą Alzheimera. Ustalili oni, że zapalenie dziąseł odgrywa decydującą rolę w rozwoju choroby Alzheimera.

— Odkryliśmy dowody oparte na DNA, że bakterie powodujące zapalenie dziąseł mogą przenosić się z jamy ustnej do mózgu — mówi badacz Piotr Mydel z Laboratorium Badawczego Broegelmanns, Wydziału Nauk Klinicznych Uniwersytetu w Bergen (UiB).

Bakterie wytwarzają białko, które niszczy komórki nerwowe w mózgu, co z kolei prowadzi do utraty pamięci i ostatecznie do choroby Alzheimera.

Bakterie samodzielnie nie powodują choroby Alzheimera, ale ich obecność zwiększa ryzyko znacznego rozwoju choroby i jest związana z jej szybszym postępem. Jednak dobrą wiadomością płynącą z badania jest to, że stosunkowo proste, codzienne czynności mogą pomóc zatrzymać postęp choroby. Częste wizyty u dentysty, zwłaszcza przy skłonnościach do zapalenia dziąseł, jak również regularne mycie zębów i stosowanie nici dentystycznej mogą uchronić przed zapadnięciem na tę chorobę. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Haydée WT Jordão, Gerry McKenna, Úna C McMenamin, Andrew T Kunzmann, Liam J Murray, Helen G Coleman. The association between self-reported poor oral health and gastrointestinal cancer risk in the UK Biobank: A large prospective cohort study. United European Gastroenterology Journal, 2019; 205064061985804 DOI: 10.1177/2050640619858043
  2. Stephen S. Dominy, Casey Lynch, Florian Ermini, Malgorzata Benedyk, Agata Marczyk, Andrei Konradi, Mai Nguyen, Ursula Haditsch, Debasish Raha, Christina Griffin, Leslie J. Holsinger, Shirin Arastu-Kapur, Samer Kaba, Alexander Lee, Mark I. Ryder, Barbara Potempa, Piotr Mydel, Annelie Hellvard, Karina Adamowicz, Hatice Hasturk, Glenn D. Walker, Eric C. Reynolds, Richard L. M. Faull, Maurice A. Curtis, Mike Dragunow, Jan Potempa. Porphyromonas gingivalis in Alzheimer’s disease brains: Evidence for disease causation and treatment with small-molecule inhibitors. Science Advances, 2019; 5 (1): eaau3333 DOI: 10.1126/sciadv.aau3333

Podziel się: