Powikłania po grypie – jak się przed nimi uchronić?  

Tylko w okresie od 16 do 22 lipca 2018 roku zarejestrowano w Polsce ogółem 32 440 zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Liczba ta w ciągu roku sięga prawie 5 milionów i jest największa w sezonie epidemicznym (od października do kwietnia). Choć liczba zgonów z powodu tej choroby na przestrzeni lat znacznie się zmniejszyła, powikłania po grypie wciąż są częste i zagrażają naszemu zdrowiu i życiu. Jak się przed nimi chronić?

Szacuje się, że około 50 procent zakażeń wirusem grypy przebiega bezobjawowo. Jeśli jednak symptomy się pojawią, nie da się ich przeoczyć. Zazwyczaj są to gorączka, dreszcze, bóle mięśni i głowy z towarzyszącym uczuciem rozbicia i osłabienia. Czujemy się wówczas naprawdę słabo i źle. Mogą się również pojawić ból gardła, niewielki katar i suchy, męczący kaszel, a u dzieci także wymioty, biegunka czy zapalenie ucha. U osób starszych głównym objawem mogą być zaburzenia świadomości.

Grypę trzeba leczyć!

Przede wszystkim grypy nie wolno „przechodzić”! Im wcześniej rozpoczęta terapia w przypadku grypy, tym lepsze efekty i mniejsze ryzyko powikłań. Najważniejszy jest odpoczynek w łóżku i picie dużej ilości płynów. Przydatne mogą być leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne – np. ibuprofen). Wirus grypy jest jednym z nielicznych, wobec którego istnieje terapia przyczynowa, czyli leki działające bezpośrednio na ten drobnoustrój. Należą do nich oseltamiwir, zanamiwir, amantadyna, rymantadyna. Co niezwykle istotne, oporność wirusów grypy na wyżej wymienione leki zmienia się z roku na rok, dlatego zalecenia ich stosowania są aktualizowane przed każdym sezonem epidemicznym.

Leczenie przeciwwirusowe może zmniejszyć ryzyko powikłań po grypie, szczególnie kardiologicznych, zapalenia płuc i zgonu. Powinno być rozpoczęte optymalnie w ciągu 48-72 godzin od wystąpienia pierwszych objawów. Nie ma naukowych dowodów na skuteczność działania leków homeopatycznych i witaminy C.

Jakie mogą być powikłania po grypie?

W trakcie sezonu epidemicznego grypa jest najgroźniejszą chorobą zakaźną w krajach rozwiniętych (powoduje więcej hospitalizacji i zgonów niż pozostałe choroby zakaźne łącznie). Niejednokrotnie głównie ta źle leczona może doprowadzić do groźnych powikłań. Zdecydowanie najczęściej jest to zapalenie płuc – albo grypowe, albo wtórne do grypy zakażenie bakteryjne, które pojawia się w okresie ustępowania objawów grypowych. Zakażenie wirusowe może spowodować także zaostrzenie chorób przewlekłych, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), astma, cukrzyca czy niewydolność serca lub nerek. Rzadziej prowadzi do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, mięśnia sercowego, osierdzia, sepsy czy w końcu do niewydolności wielonarządowej, a nawet zgonu. W zależności od sezonu grypa charakteryzuje śmiertelnością na poziomie 0,1-0,5%, co oznacza, że umiera 1-5 na tysiąc osób, które zachorowały. Powyżej 65. roku życia wskaźnik ten sięga 1%.

Powikłania po grypie a ciąża i karmienie piersią

Grypa nie oszczędza także kobiet spodziewających się dziecka.

W ciąży istnieje zwiększone ryzyko powikłań grypy, w tym niekorzystnego zakończenia ciąży (poronienie, poród przedwczesny).

Pacjentki powinny być otoczone szczególną opieką. Dlatego w przypadku podejrzenia zachorowania – wystąpienia objawów grypy – należy się jak najszybciej zgłosić do lekarza. Leczenie przeciwwirusowe powinno być włączone jak najwcześniej, nawet jeszcze przed uzyskaniem wyniku badania laboratoryjnego potwierdzającego zakażenie.

Jeśli lekarz nie stwierdzi inaczej, nie trzeba rezygnować z karmienia piersią. Konieczne jest jednak przestrzeganie zasad higieny i stosowanie maski ochronnej podczas kontaktu z dzieckiem.

Szczepienia ochronne

W grypie, podobnie jak w przypadku większości chorób zakaźnych, najważniejsza jest profilaktyka. Jej najistotniejszym elementem są szczepienia. Mimo że szczepienie na grypę nie zapewnia stuprocentowej ochrony przed chorobą (ze względu na różnorodność szczepów wirusa), w dużym stopniu zapobiega zakażeniu i, co ważne, zdecydowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań. Dlatego zaleca się, by szczepili się wszyscy, szczególnie osoby z grup ryzyka – dzieci powyżej 6. miesiąca życia (zwłaszcza uczęszczające do żłobka lub przedszkola), osoby starsze, cierpiące na choroby przewlekłe, osoby po przeszczepieniu narządu, kobiety w ciąży.

Szczepionkę przeciwko grypie trzeba podawać co roku, najlepiej przed sezonem zachorowań (np. w październiku i listopadzie).

Powikłania po grypie – profilaktyka

Pacjent cierpiący na niepowikłaną grypę powinien przez co najmniej 7 dni od pojawienia się objawów być izolowany, pozostać w domu i ograniczyć swoje kontakty z innymi do niezbędnego minimum. Udowodniono także, że przestrzeganie zasad higieny rąk – również przez osobę chorą – zmniejsza ryzyko przeniesienia wirusa na osoby z otoczenia (poprzez klamki czy inne przedmioty). W sezonie grypowym, a zwłaszcza w przypadku bliskiego kontaktu z osobą zakażoną, ręce powinno się myć nawet 10 razy dziennie wodą z mydłem, a następnie osuszyć ręcznikiem – najlepiej jednorazowym. Później należy zastosować środek odkażający na bazie alkoholu. Badania dowodzą również, że stałe noszenie maseczki na twarz, gdy ma się kontakt z osobą zakażoną (w domu, szpitalu) zmniejsza ryzyko zachorowania. Maseczkę powinien zakładać także sam pacjent. W czasie epidemii warto unikać tłumów i zgromadzeń masowych oraz często dokładnie wietrzyć pomieszczenia.


Podziel się: