Napoje izotoniczne. Kiedy po nie sięgać?

Nasze dobre samopoczucie i energia na co dzień zależą od wielu czynników. W dużej części emocje towarzyszące codziennym zdarzeniom wpływają na nasze samopoczucie, ale także nasza dieta, nawodnienie organizmu i równowaga elektrolitowa ma wpływ na kondycję całego organizmu.

Upały oraz duży wysiłek fizyczny mogą narazić organizm na nadmierną utratę nie tylko wody, ale również ważnych elektrolitów. Dochodzi wówczas do zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, wydolność organizmu obniża się, czujemy się osłabieni i zmęczeni. Mogą to być pierwsze objawy odwodnienia organizmu.

Szczególnie narażeni na odwodnienie są sportowcy uprawiający aktywność fizyczną oraz osoby starsze i dzieci w trakcie pory letniej i panujących upałów. 

Jak dochodzi do odwodnienia?

Podczas wzmożonego wysiłku wytwarzanie potu wynosi około 0,5-1,5 l/h. W procesie pocenia się, dochodzi do utraty wody i wielu elektrolitów, w tym: sodu, chloru, potasu, i magnezu, a także niektórych witamin. Ich niedobór w organizmie może być groźny dla zdrowia, a nawet życia. Aby zapobiegać odwodnieniu, pamiętać należy o uzupełnianiu płynów i elektrolitów. 

Czy sama woda wystarczy?

Woda sprawdza się dobrze, gdy wysiłek fizyczny nie trwa zbyt długo i nie pocimy się nadmiernie. Zaleca się by nawadniać organizm wodą, gdy wysiłek trwa mniej niż godzinę i nie dochodzi do nadmiernej utraty soli mineralnych na drodze pocenia się. Organizm uzupełnia wówczas sam niewielkie niedobory soli, czerpiąc źródło z wcześniej spożywanych posiłków. Warto pić wodę mineralną niegazowaną, która zapewnia zalecaną przez dietetyków dzienną porcję wody i pomaga zapobiegać odwodnieniu. Woda źródlana jest szczególnie polecana dzieciom. Napoje gazowane, choć dobrze gaszą pragnienie, nie powinny być wybierane przez osoby ze schorzeniami gastrycznymi, np. refluksem żołądkowo-przełykowym.

Napoje izotoniczne

Kiedy oprócz niedoboru wody występuje również niedobór elektrolitów, warto sięgnąć po napoje izotoniczne. Napoje te mają za zadanie uzupełnić niedobory wody i elektrolitów (sód, magnez, potas). Polecane są szczególnie dla sportowców, gdyż do nadmiernej utraty elektrolitów często dochodzi podczas dużej aktywności fizycznej. Konieczne jest wtedy nie tylko ugaszenie pragnienia, ale także uzupełnienie utraconych elektrolitów i przywrócenie równowagi płynów w organizmie. Bardzo dobrze nadają się do tego napoje izotoniczne, które oprócz wody zawierają glukozę i sole mineralne. Wykazano, że płyny izotoniczne, zawierające te składniki, lepiej uzupełniają niedobory wody i soli mineralnych niż woda lub sok. Jest to spowodowane występującym w organizmie zjawiskiem transportu sodu zależnym od glukozy. Glukoza zawarta w napoju przyczynia się do zwiększenia wchłaniania sodu i wtórnie wody. Jest to szczególnie ważne dla uczestników biegów długodystansowych, u których picie samej wody może prowadzić do hiponatremii, która może być stanem zagrażającym życiu. Węglowodany stanowią łatwo przyswajalne źródło energii dla wyczerpanego wysiłkiem lub upałem organizmu. Duża zawartość minerałów (sód, potas, chlor), a często także witamin z grupy B, pomaga przywrócić równowagę elektrolitową.  

Wybierając napój izotoniczny, warto wybrać preparat o optymalnie dobranym składzie. Zawartość węglowodanów w napojach izotonicznych nie powinna być zbyt duża i przekraczać zalecanych ilości.

Według dostępnych danych literaturowych, za bezpieczne ilości substancji wchłanianych podczas wysiłku fizycznego w jelicie w ciągu godziny uznaje się 600–800 ml wody, 60 g glukozy i do 90 g maltodekstryny i  fruktozy. Większe ilości fruktozy mogą być przyczyną zaburzeń gastrycznych.

Nie każdy wie, że znaczenie ma również temperatura podawanego napoju. Najskuteczniej działają napoje o temperaturze 15-22ºC. Temperatura spożywanego napoju poniżej 10ºC utrudnia wchłanianie składników, warto więc zadbać o utrzymanie zalecanej temperatury, co zapewni wysoką skuteczność preparatu nawadniającego oraz dobre walory smakowe preparatu.


Podziel się: