Nadmiar litu może grozić defektami płodu
Katarzyna Szulik

Nadmiar litu może grozić defektami płodu

Największe jak dotąd badanie analizujące wpływ litu na płód dowodzi, że ekspozycja na ten pierwiastek w pierwszym trymestrze grozi powstawaniem wad wrodzonych u dziecka. Do takich wniosków doszli naukowcy z Icahn School of Medicine at Mount Sinai.

Naukowcy zajęli się tym tematem w kontekście matek przyjmujących lit w związku z chorobą afektywną dwubiegunową. Jest to schorzenie, na które cierpi 2 procent populacji i do tej pory nie prowadzono szeroko zakrojonych badań mogących pokazać, w jaki sposób przyjmowanie litu w ciąży może wpłynąć na jej przebieg i zdrowie dziecka. Kobiety, u których zdiagnozowano chorobę afektywną dwubiegunową, przyjmują pierwiastek w celu zapobieżenia depresji i napadom manii, więc odstawienie litu na dłuższy okres może znacząco zaburzyć ich funkcjonowanie. 

Największe badanie na świecie

W badaniu naukowcy przeanalizowali przebieg 727 ciąż kobiet przyjmujących lit oraz niemal 22 tysięcy przyszłych matek, które doświadczały zaburzeń nastroju, jednak nie brały opartych na nim leków. Uczestniczkami badania były kobiety z Danii, Kanady, Holandii, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych. Dodatkowo, badacze wzięli pod uwagę występowanie komplikacji porodowych i prawdopodobieństw ponownej wizyty w szpitalu na przestrzeni 28 dni po porodzie u kobiet z obu grup. 

Większe ryzyko i częstsza hospitalizacja

Jak się okazało, u dzieci matek przyjmujących lit wady wrodzone, takie jak zaburzenia pracy serca, pojawiały się niemal dwukrotnie częściej, w 7,4 proc. przypadków w porównaniu do 4,3 proc. u matek, które go nie zażywały. Ta sama relacja dotyczyła ryzyka powrotu do szpitala na przestrzeni pierwszego miesiąca po porodzie. U dzieci matek przyjmujących lit wyniosło ono 27,5 procenta, a w grupie kontrolnej 14,3 procenta. Nie stwierdzono jednak związku zażywania litu z wcześniactwem, ryzkiem wystąpienia cukrzycy ciążowej lub niską masą urodzeniową dziecka. Badanie pokazało również, że negatywne konsekwencje przyjmowania litu w ciąży dotykają znacznie mniejszy odsetek dzieci niż sądzono do tej pory, przy czym wcześniejsze wnioski pochodziły z badań o znacznie mniejszym zasięgu. 

Badanie pokazuje, że przyjmowanie litu w pierwszym trymestrze ciąży może skutkować wadami wrodzonymi u dziecka, dlatego lekarze sugerują ograniczenie dawki w tym okresie lub, jeśli stan pacjentki na to pozwala, całkowite odstawienie litu w okresie ciąży i wznowienie terapii tuż po porodzie. 

Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa?

Schorzenie to stanowi drugą najczęstszą przyczynę niezdolności do pracy z powodów psychiatrycznych. Dotyka młode osoby, zazwyczaj przed 35 rokiem życia, co sprawia, że wiele matek jest zmuszonych walczyć z chorobą podczas ciąży. Objawy, do których zaliczamy przede wszystkim epizody depresji i manii, występują z dużą częstotliwością w sposób realny zaburzając codzienne funkcjonowanie chorego, zarówno w pracy jak i w środowisku społecznym. W zależności od odmiany, nawroty objawów mogą występować raz na kilka lat lub nawet co kilka lub kilkanaście godzin. W drugim wypadku mowa o chorobie afektywnej dwubiegunowej z bardzo szybką zmianą faz. Leczenie pacjenta powinno łączyć farmakoterapię z psychoedukacją i psychoterapią. Zadaniem psychoedukacji jest zwiększanie świadomość pacjenta na temat jego choroby oraz jej przejawów, również poprzedzających wystąpienie epizodu, co pomaga ustalić plan działania. W psychoedukację powinni angażować się również członkowie rodziny i najbliżsi chorego. 

Problemy matki a psychika dziecka

Matki doświadczające problemów psychicznych już przed zajściem w ciążę znajdują się w grupie ryzyka zapadnięcia na depresję poporodową. Ze statystyk wynika, że jest ona najczęstszym powikłaniem okresu okołoporodowego, dotykającym więcej matek niż np. cukrzyca ciążowa – w praktyce od 10 do 15 proc.

Wbrew nazwie, może rozpocząć się jeszcze przed narodzinami dziecka i trwać nawet do roku po porodzie. Jej przejawy to ogólne obniżenie nastroju i brak zainteresowania dzieckiem, którym towarzyszyć mogą problemy z zasypianiem, koncentracją, lęk, poczucie winy, a w skrajnych przypadkach także myśli samobójcze. W takiej sytuacji matka może mieć trudność z nawiązaniem kontaktu z dzieckiem lub nawet z przebywaniem w jego obecności, co może mieć fatalne konsekwencje dla jego rozwoju. 

Naukowcy z Indiana University zbadali, w jaki sposób bliskość matki wpływa na rozwój dziecka na wczesnym etapie jego życia. Jak się okazuje, nawet rozłąka trwająca zaledwie dobę może zwiększyć ryzyko wystąpienia problemów psychicznych w wieku dorosłym.

Wspomniane wnioski wywiedziono z badania na modelu zwierzęcym, konkretnie na szczurach. Młode były zabierane od matek w wieku 9 dni na okres 24 godzin – w przypadku myszy właśnie na tym etapie rozwoju kształtują się najważniejsze funkcje związane z aktywnością mózgu. 

Okazało się, że nawet krótka rozłąką z matką na wczesnym etapie rozwoju zwierząt skutkowała znaczącymi zmianami w ich zachowaniu w chwili, gdy osiągnęły dojrzałość. Naukowcy postanowili przeprowadzić wspomniane badanie na szczurach, ponieważ mózgi gryzoni i ludzi mają podobną strukturę. Dla obu gatunków rozłąkę z matką w wieku dziecięcym można uznać za traumę, która wpływa na późniejsze życie potomstwa nawet, jeśli nie są w stanie jej pamiętać. U gryzoni oddzielonych od matek stwierdzono między innymi zaburzenia pamięci i gorszą komunikację między poszczególnymi częściami mózgu. Zmiany tego typu mogą prowadzić do rozwoju schizofrenii w późniejszym życiu. 

Źródło: Science Daily, PAP

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Test PAPP-A – wskazania do wykonania testu podwójnego, wyniki, cena

    Test PAPPA to nieinwazyjne badanie prenatalne, dzięki któremu można ocenić ryzyko wystąpienia wad genetycznych u płodu (zespołu Downa, zespołu Edwardsa, zespołu Pataua). Badanie składa się z pobrania krwi matki (oznacza się białko PAPPA oraz wolną podjednostkę beta–hCG, stąd test PAPP-A nazywany jest testem podwójnym) oraz USG genetycznego płodu. Należy go wykonać przed 14. tygodniem ciąży – między 11. a 13. (13 tygodni + 6 dni).

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

  • Witaminy dla kobiet w ciąży – jakie witaminy powinny suplementować ciężarne?

    Okres ciąży jest czasem zwiększonego zapotrzebowania na pewne składniki odżywcze, kobiety ciężarne powinny szczególnie pamiętać o zaopatrzeniu organizmu w niezbędne składniki budulcowe, energetyczne, mikroelementy, a także witaminy. Jakie witaminy i minerały warto zażywać, gdy planujemy zajście w ciążę? Jakie suplementy powinna przyjmować kobieta ciężarna?

  • Jaka ilość kawy w ciąży jest bezpieczna? Jak kofeina wpływa na masą urodzeniową noworodka?

    Nowe badanie National Institutes of Health (NIH) sugeruje, że kofeina może przyczyniać się do tego, że dziecko będzie miało mniejszą masę urodzeniową. Czy przyszłe mamy całkowicie powinny zrezygnować z kawy?  

  • Leki w ciąży – klasyfikacje leków stosowanych u kobiet ciężarnych

    Ciąża to czas szczególnego dbania o zdrowie przez przyszłą mamę. Przewlekłe choroby, infekcje oraz przemiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej często wiążą się z koniecznością przyjmowania leków. Ich działanie wpływa nie tylko na organizm matki, bowiem przenikając przez łożysko, docierają również do płodu. Zatem, które z nich są bezpieczne zarówno dla przyszłej mamy, jak i dziecka?

  • Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zakażenie dróg moczowych u ciężarnych

    Kobieta ciężarna jest szczególnie podatna na zakażenia dróg moczowo-płciowych, co związane jest z licznymi zmianami zachodzącymi w jej organizmie. O infekcji mogą świadczyć nieprzyjemne dolegliwości lub zdiagnozowany podczas rutynowych badań kontrolnych bezobjawowy bakteriomocz. Zapalenia pęcherza w ciąży nie należy lekceważyć, bowiem zwiększa on ryzyko przedwczesnego porodu oraz urodzenia dziecka z niską masą ciała.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij