Nadmiar litu może grozić defektami płodu
Katarzyna Szulik

Nadmiar litu może grozić defektami płodu

Największe jak dotąd badanie analizujące wpływ litu na płód dowodzi, że ekspozycja na ten pierwiastek w pierwszym trymestrze grozi powstawaniem wad wrodzonych u dziecka. Do takich wniosków doszli naukowcy z Icahn School of Medicine at Mount Sinai.

Naukowcy zajęli się tym tematem w kontekście matek przyjmujących lit w związku z chorobą afektywną dwubiegunową. Jest to schorzenie, na które cierpi 2 procent populacji i do tej pory nie prowadzono szeroko zakrojonych badań mogących pokazać, w jaki sposób przyjmowanie litu w ciąży może wpłynąć na jej przebieg i zdrowie dziecka. Kobiety, u których zdiagnozowano chorobę afektywną dwubiegunową, przyjmują pierwiastek w celu zapobieżenia depresji i napadom manii, więc odstawienie litu na dłuższy okres może znacząco zaburzyć ich funkcjonowanie. 

Największe badanie na świecie

W badaniu naukowcy przeanalizowali przebieg 727 ciąż kobiet przyjmujących lit oraz niemal 22 tysięcy przyszłych matek, które doświadczały zaburzeń nastroju, jednak nie brały opartych na nim leków. Uczestniczkami badania były kobiety z Danii, Kanady, Holandii, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych. Dodatkowo, badacze wzięli pod uwagę występowanie komplikacji porodowych i prawdopodobieństw ponownej wizyty w szpitalu na przestrzeni 28 dni po porodzie u kobiet z obu grup. 

Większe ryzyko i częstsza hospitalizacja

Jak się okazało, u dzieci matek przyjmujących lit wady wrodzone, takie jak zaburzenia pracy serca, pojawiały się niemal dwukrotnie częściej, w 7,4 proc. przypadków w porównaniu do 4,3 proc. u matek, które go nie zażywały. Ta sama relacja dotyczyła ryzyka powrotu do szpitala na przestrzeni pierwszego miesiąca po porodzie. U dzieci matek przyjmujących lit wyniosło ono 27,5 procenta, a w grupie kontrolnej 14,3 procenta. Nie stwierdzono jednak związku zażywania litu z wcześniactwem, ryzkiem wystąpienia cukrzycy ciążowej lub niską masą urodzeniową dziecka. Badanie pokazało również, że negatywne konsekwencje przyjmowania litu w ciąży dotykają znacznie mniejszy odsetek dzieci niż sądzono do tej pory, przy czym wcześniejsze wnioski pochodziły z badań o znacznie mniejszym zasięgu. 

Badanie pokazuje, że przyjmowanie litu w pierwszym trymestrze ciąży może skutkować wadami wrodzonymi u dziecka, dlatego lekarze sugerują ograniczenie dawki w tym okresie lub, jeśli stan pacjentki na to pozwala, całkowite odstawienie litu w okresie ciąży i wznowienie terapii tuż po porodzie. 

Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa?

Schorzenie to stanowi drugą najczęstszą przyczynę niezdolności do pracy z powodów psychiatrycznych. Dotyka młode osoby, zazwyczaj przed 35 rokiem życia, co sprawia, że wiele matek jest zmuszonych walczyć z chorobą podczas ciąży. Objawy, do których zaliczamy przede wszystkim epizody depresji i manii, występują z dużą częstotliwością w sposób realny zaburzając codzienne funkcjonowanie chorego, zarówno w pracy jak i w środowisku społecznym. W zależności od odmiany, nawroty objawów mogą występować raz na kilka lat lub nawet co kilka lub kilkanaście godzin. W drugim wypadku mowa o chorobie afektywnej dwubiegunowej z bardzo szybką zmianą faz. Leczenie pacjenta powinno łączyć farmakoterapię z psychoedukacją i psychoterapią. Zadaniem psychoedukacji jest zwiększanie świadomość pacjenta na temat jego choroby oraz jej przejawów, również poprzedzających wystąpienie epizodu, co pomaga ustalić plan działania. W psychoedukację powinni angażować się również członkowie rodziny i najbliżsi chorego. 

Problemy matki a psychika dziecka

Matki doświadczające problemów psychicznych już przed zajściem w ciążę znajdują się w grupie ryzyka zapadnięcia na depresję poporodową. Ze statystyk wynika, że jest ona najczęstszym powikłaniem okresu okołoporodowego, dotykającym więcej matek niż np. cukrzyca ciążowa – w praktyce od 10 do 15 proc.

Wbrew nazwie, może rozpocząć się jeszcze przed narodzinami dziecka i trwać nawet do roku po porodzie. Jej przejawy to ogólne obniżenie nastroju i brak zainteresowania dzieckiem, którym towarzyszyć mogą problemy z zasypianiem, koncentracją, lęk, poczucie winy, a w skrajnych przypadkach także myśli samobójcze. W takiej sytuacji matka może mieć trudność z nawiązaniem kontaktu z dzieckiem lub nawet z przebywaniem w jego obecności, co może mieć fatalne konsekwencje dla jego rozwoju. 

Naukowcy z Indiana University zbadali, w jaki sposób bliskość matki wpływa na rozwój dziecka na wczesnym etapie jego życia. Jak się okazuje, nawet rozłąka trwająca zaledwie dobę może zwiększyć ryzyko wystąpienia problemów psychicznych w wieku dorosłym.

Wspomniane wnioski wywiedziono z badania na modelu zwierzęcym, konkretnie na szczurach. Młode były zabierane od matek w wieku 9 dni na okres 24 godzin – w przypadku myszy właśnie na tym etapie rozwoju kształtują się najważniejsze funkcje związane z aktywnością mózgu. 

Okazało się, że nawet krótka rozłąką z matką na wczesnym etapie rozwoju zwierząt skutkowała znaczącymi zmianami w ich zachowaniu w chwili, gdy osiągnęły dojrzałość. Naukowcy postanowili przeprowadzić wspomniane badanie na szczurach, ponieważ mózgi gryzoni i ludzi mają podobną strukturę. Dla obu gatunków rozłąkę z matką w wieku dziecięcym można uznać za traumę, która wpływa na późniejsze życie potomstwa nawet, jeśli nie są w stanie jej pamiętać. U gryzoni oddzielonych od matek stwierdzono między innymi zaburzenia pamięci i gorszą komunikację między poszczególnymi częściami mózgu. Zmiany tego typu mogą prowadzić do rozwoju schizofrenii w późniejszym życiu. 

Źródło: Science Daily, PAP

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij