Nadmiar litu może grozić defektami płodu
Katarzyna Szulik

Nadmiar litu może grozić defektami płodu

Największe jak dotąd badanie analizujące wpływ litu na płód dowodzi, że ekspozycja na ten pierwiastek w pierwszym trymestrze grozi powstawaniem wad wrodzonych u dziecka. Do takich wniosków doszli naukowcy z Icahn School of Medicine at Mount Sinai.

Naukowcy zajęli się tym tematem w kontekście matek przyjmujących lit w związku z chorobą afektywną dwubiegunową. Jest to schorzenie, na które cierpi 2 procent populacji i do tej pory nie prowadzono szeroko zakrojonych badań mogących pokazać, w jaki sposób przyjmowanie litu w ciąży może wpłynąć na jej przebieg i zdrowie dziecka. Kobiety, u których zdiagnozowano chorobę afektywną dwubiegunową, przyjmują pierwiastek w celu zapobieżenia depresji i napadom manii, więc odstawienie litu na dłuższy okres może znacząco zaburzyć ich funkcjonowanie. 

Największe badanie na świecie

W badaniu naukowcy przeanalizowali przebieg 727 ciąż kobiet przyjmujących lit oraz niemal 22 tysięcy przyszłych matek, które doświadczały zaburzeń nastroju, jednak nie brały opartych na nim leków. Uczestniczkami badania były kobiety z Danii, Kanady, Holandii, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych. Dodatkowo, badacze wzięli pod uwagę występowanie komplikacji porodowych i prawdopodobieństw ponownej wizyty w szpitalu na przestrzeni 28 dni po porodzie u kobiet z obu grup. 

Większe ryzyko i częstsza hospitalizacja

Jak się okazało, u dzieci matek przyjmujących lit wady wrodzone, takie jak zaburzenia pracy serca, pojawiały się niemal dwukrotnie częściej, w 7,4 proc. przypadków w porównaniu do 4,3 proc. u matek, które go nie zażywały. Ta sama relacja dotyczyła ryzyka powrotu do szpitala na przestrzeni pierwszego miesiąca po porodzie. U dzieci matek przyjmujących lit wyniosło ono 27,5 procenta, a w grupie kontrolnej 14,3 procenta. Nie stwierdzono jednak związku zażywania litu z wcześniactwem, ryzkiem wystąpienia cukrzycy ciążowej lub niską masą urodzeniową dziecka. Badanie pokazało również, że negatywne konsekwencje przyjmowania litu w ciąży dotykają znacznie mniejszy odsetek dzieci niż sądzono do tej pory, przy czym wcześniejsze wnioski pochodziły z badań o znacznie mniejszym zasięgu. 

Badanie pokazuje, że przyjmowanie litu w pierwszym trymestrze ciąży może skutkować wadami wrodzonymi u dziecka, dlatego lekarze sugerują ograniczenie dawki w tym okresie lub, jeśli stan pacjentki na to pozwala, całkowite odstawienie litu w okresie ciąży i wznowienie terapii tuż po porodzie. 

Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa?

Schorzenie to stanowi drugą najczęstszą przyczynę niezdolności do pracy z powodów psychiatrycznych. Dotyka młode osoby, zazwyczaj przed 35 rokiem życia, co sprawia, że wiele matek jest zmuszonych walczyć z chorobą podczas ciąży. Objawy, do których zaliczamy przede wszystkim epizody depresji i manii, występują z dużą częstotliwością w sposób realny zaburzając codzienne funkcjonowanie chorego, zarówno w pracy jak i w środowisku społecznym. W zależności od odmiany, nawroty objawów mogą występować raz na kilka lat lub nawet co kilka lub kilkanaście godzin. W drugim wypadku mowa o chorobie afektywnej dwubiegunowej z bardzo szybką zmianą faz. Leczenie pacjenta powinno łączyć farmakoterapię z psychoedukacją i psychoterapią. Zadaniem psychoedukacji jest zwiększanie świadomość pacjenta na temat jego choroby oraz jej przejawów, również poprzedzających wystąpienie epizodu, co pomaga ustalić plan działania. W psychoedukację powinni angażować się również członkowie rodziny i najbliżsi chorego. 

Problemy matki a psychika dziecka

Matki doświadczające problemów psychicznych już przed zajściem w ciążę znajdują się w grupie ryzyka zapadnięcia na depresję poporodową. Ze statystyk wynika, że jest ona najczęstszym powikłaniem okresu okołoporodowego, dotykającym więcej matek niż np. cukrzyca ciążowa – w praktyce od 10 do 15 proc.

Wbrew nazwie, może rozpocząć się jeszcze przed narodzinami dziecka i trwać nawet do roku po porodzie. Jej przejawy to ogólne obniżenie nastroju i brak zainteresowania dzieckiem, którym towarzyszyć mogą problemy z zasypianiem, koncentracją, lęk, poczucie winy, a w skrajnych przypadkach także myśli samobójcze. W takiej sytuacji matka może mieć trudność z nawiązaniem kontaktu z dzieckiem lub nawet z przebywaniem w jego obecności, co może mieć fatalne konsekwencje dla jego rozwoju. 

Naukowcy z Indiana University zbadali, w jaki sposób bliskość matki wpływa na rozwój dziecka na wczesnym etapie jego życia. Jak się okazuje, nawet rozłąka trwająca zaledwie dobę może zwiększyć ryzyko wystąpienia problemów psychicznych w wieku dorosłym.

Wspomniane wnioski wywiedziono z badania na modelu zwierzęcym, konkretnie na szczurach. Młode były zabierane od matek w wieku 9 dni na okres 24 godzin – w przypadku myszy właśnie na tym etapie rozwoju kształtują się najważniejsze funkcje związane z aktywnością mózgu. 

Okazało się, że nawet krótka rozłąką z matką na wczesnym etapie rozwoju zwierząt skutkowała znaczącymi zmianami w ich zachowaniu w chwili, gdy osiągnęły dojrzałość. Naukowcy postanowili przeprowadzić wspomniane badanie na szczurach, ponieważ mózgi gryzoni i ludzi mają podobną strukturę. Dla obu gatunków rozłąkę z matką w wieku dziecięcym można uznać za traumę, która wpływa na późniejsze życie potomstwa nawet, jeśli nie są w stanie jej pamiętać. U gryzoni oddzielonych od matek stwierdzono między innymi zaburzenia pamięci i gorszą komunikację między poszczególnymi częściami mózgu. Zmiany tego typu mogą prowadzić do rozwoju schizofrenii w późniejszym życiu. 

Źródło: Science Daily, PAP

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij