Zespół policystycznych jajników - objawy, dieta, leczenie i planowanie ciąży przy PCOS

Zespół policystycznych jajników lub inaczej zespół wielotorbielowatych jajników (PCOS) jest zaburzeniem endokrynologicznym, które dotyka dość duży procent kobiet w okresie rozrodczym i jest najczęstszą przyczyną niepłodności wśród kobiet w tym okresie. Należy pamiętać o tym, że zespół policystycznych jajników występuje u kobiet wszystkich ras i narodowości. Bardzo często zespół ten występuje również rodzinnie, czyli jeśli z jego powodu cierpiała matka, może też cierpieć jej córka i siostra.

Jakie są przyczyny powstawania zespołu policystycznych jajników?

Na chwile obecną przyczyny powstawania zespołu policystycznych jajników nie zostały do końca ustalone. Wiadomo na pewno, że zespół wielotorbielowatych jajników bardzo często współwystępuje u kobiet, u których można również stwierdzić insulinooporność. Do rozwoju zespołu policystycznych jajników dochodzi również wówczas, kiedy jajniki są pobudzane przez zbyt dużą ilość męskich hormonów płciowych, czyli androgenów (główny wpływ wywiera w tej sytuacji testosteron). Dodatkowo zespół policystycznych jajników rozwija się też dość często u kobiet, u których stwierdza się również nadmierne uwalnianie hormonu luteinizującego. 

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

U kobiet, u których został rozpoznany zespół policystycznych jajników, stwierdza się przede wszystkim zaburzenia w gospodarce hormonalnej organizmu. W przebiegu zespołu wielotorbielowatych jajników stwierdza się zatem podwyższony poziom insuliny oraz insulinooporność, dodatkowo obecny jest też podwyższony poziom androgenów, czyli męskich hormonów płciowych oraz obserwuje się także wyższą wartość stosunku poziomu hormonu luteinizującego LH do hormonu folikulotropowego FSH.

Na skutek tych zaburzeń hormonalnych u kobiety są obecne liczne objawy, które sugerują obecność zespołu policystycznych jajników. W tej sytuacji dość często obserwuje się u kobiety rzadkie i nieregularne cykle miesiączkowe, czasami w ogóle może nie dochodzić do występowania miesiączki.

Ponadto, kobiety z rozpoznanym zespołem policystycznych jajników dość często mają też problem ze znaczną nadwagą lub wręcz otyłością. Typowym problemem jest również hirsutyzm, czyli obecność nadmiernego owłosienia typu męskiego (owłosienie twarzy, klatki piersiowej, na brzuchu, w okolicy brodawek sutkowych czy też nadmierne owłosienie łonowe schodzące nawet na wewnętrzną powierzchnie ud). Dodatkowo, kobiety z zespołem policystycznych jajników często mają też problem z nadmiernym przetłuszczaniem się skóry, lub wręcz łojotokiem, jak również z trądzikiem. Zdarza się także, że rozwija się u nich rogowacenie ciemne- na skórze pojawiają się ciemne plamki, które mogą mieć zabarwienie od jasnobrązowego do czarnego. Zdarza sie również łysienie androgeniczne, które jest typowe dla mężczyzn. Jednak przede wszystkim głównym objawem zespołu policystycznych jajników jest niemożność zajścia przez chorą kobietę w ciąże- zespół wielotorbielowatych jajników jest bowiem tak naprawdę najczęstszą przyczyną niepłodności wśród kobiet starających się o dziecko. 

Jakie badania należy wykonać u kobiety, u której lekarz ginekolog podejrzewa zespół policystycznych jajników?

Przede wszystkim, jednym z podstawowych badań, które wykonywane jest przy podejrzeniu zespołu wielotorbielowatych jajników, jest usg jajników. W badaniu usg lekarz stwierdza bardzo liczne torbiele, które czasami mogą wyglądać jak sznur pereł. Ponadto, jajniki są zdecydowanie większe niż u kobiety zdrowej, co ma związek z obecnością na nich bardzo licznych torbieli. Kolejne badania, które wykonywane są przy podejrzeniu zespołu policystycznych jajników, to badania hormonalne. Stwierdza sią w nich przede wszystkim wysoki poziom insuliny, wysoki poziom testosteronu i androstendionu, jak również wysoki stosunek poziomu LH do FSH. U kobiet z zespołem policystycznych jajników bardzo często obserwuje się niski poziom białka wiążącego hormony płciowe oraz różnego rodzaju zaburzenia gospodarki lipidowej, które obejmują przede wszystkim wysoki poziom trójglicerydów oraz niski poziom dobrego cholesterolu HDL. 

Zespół policystycznych jajników a ciąża- czy obecność tego zespołu wpływa jakoś na płodność kobiety?

Jak najbardziej. Zespół policystycznych jajników jest bowiem najczęstszą przyczyną niepłodności wśród kobiet starających się o dziecko. Dlatego też, jeśli u kobiety zostanie zdiagnozowany zespół wielotorbielowatych jajników, a chce ona zajść w ciąże, musi koniecznie znajdować się pod stałą opieką swojego lekarza ginekologa, który będzie kierował właściwym leczeniem, dzięki któremu kobieta prawdopodobnie będzie mogła spełnić swoje marzenia o macierzyństwie.

Jak wygląda leczenie zespołu policystycznych jajników? Czy w przebiegu PCOS stosuje się jakąś specjalną dietę?

Leczenie zespołu policystycznych jajników jest wielokierunkowe. Przede wszystkim lekarz ginekolog u kobiety z PCOS walczy z niepłodnością. Do walki tej wykorzystuje się przede wszystkim lek pobudzający owulacje o nazwie clomifen. Ponadto, zarówno do walki z niepłodnością, jak i insulinoopornością, która u pacjentek z zespołem policystycznych jajników jest bardzo częsta, wykorzystuje się także metformine.

Ponieważ kobiety z PCOS mają często problem z nadwagą i otyłością, zaleca im się również redukcję masy ciała.

Do tego celu służy właśnie lekkostrawna dieta bogata w warzywa i owoce, a uboga w tłuste smażone potrawy, konieczny jest też regularny wysiłek fizyczny. W przypadku, kiedy kobieta z zespołem policystycznych jajników cierpi też z powodu nadmiernego owłosienia oraz łojotoku i trądziku, można do leczenia wykorzystywać również tabletki antykoncepcyjne, które będą wyrównywały zaburzenia gospodarki hormonalnej w organizmie. 

Pamiętaj! Zespół policystycznych jajników jest najczęstszą przyczyną niepłodności u kobiet w wieku rozrodczym, które starają się o dziecko. Dlatego, jeśli masz problem z zajściem w ciąże pomimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia, należy udać się do ginekologa i poinformować go o problemie. Lekarz na podstawie dokładnie zebranego wywiadu, zdecyduje czy zachodzi potrzeba dalszej diagnostyki w kierunku zespołu policystycznych jajników, który może być przyczyną niepowodzeń w zajściu  w ciąże.

Podziel się: