Twoja wątroba potrzebuje uwagi! Jak o nią zadbać?
Ernest Niewiadomski

Twoja wątroba potrzebuje uwagi! Jak o nią zadbać?

Wątroba jest jednym z najważniejszych gruczołów w naszym organizmie, największym i najlepiej ukrwionym, jej masa wraz z przepływającą krwią może osiągać u zdrowego dorosłego mężczyzny 2,5 kg. Jest składową układu pokarmowego zlokalizowaną między przeponą, żołądkiem i jelitami, wypełniającą w swojej największej części prawe podżebrze, przez górną część nadbrzusza aż do lewego podżebrza. W budowie anatomicznej wyróżniamy dwa płaty i osiem segmentów, a jej miąższ zbudowany jest z setek tysięcy hepatocytów będących podstawowymi jednostkami strukturalno-czynnościowymi.

Pełni ona tak różnorodne funkcje, że nie sposób wymienić wszystkich, a wielu z nich prawdopodobnie jeszcze nie poznaliśmy. Bierze udział w gospodarce węglowodanami, tłuszczami i białkami, trawieniu pokarmów, termoregulacji, detoksykacji organizmu, utrzymaniu prawidłowej krzepliwości krwi, magazynuje żelazo i witaminy (A, D, K, B12), pełni również funkcje immunologiczne (odpornościowe). Wykazuje także duże zdolności regeneracyjne, co wykorzystywane jest w leczeniu i transplantologii, jednak należy pamiętać, że nie jest niezniszczalna, dlatego warto o nią dbać nawet, jeśli nie czujemy niepokojących objawów.

Aby prawidłowo zadbać o naszą wątrobę należy wiedzieć, jakie czynniki mają na nią niekorzystny wpływ i jak można im przeciwdziałać.

Dieta

To, czym i w jaki sposób się odżywiamy ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, a w szczególności na pracę wątroby, może ją wspomagać lub uszkadzać. Życie w biegu sprzyja spożywaniu dużej ilości żywności wysoko przetworzonej, bogatej głównie w konserwanty, sztuczne barwniki i inne związki toksyczne, z którymi wątroba musi sobie poradzić w procesie detoksykacji. Jedzenie zbyt tłustych posiłków zawierających głównie tłuszcze zwierzęce, a także spożywanie nadmiernej ilości cukru może prowadzić do stłuszczenia wątroby i osłabienia jej funkcji. Obfitość i częstotliwość posiłków również ma znaczenie.

Jak zatem powinna wyglądać prawidłowa dieta, która ogranicza do minimum szkodliwy wpływ i wspomaga pracę wątroby? Przede wszystkim powinna być zróżnicowana, oparta na naturalnych składnikach i ograniczająca do minimum produkty wysoko przetworzone, a posiłki nie powinny być zbyt obfite.

Oto kilka wskazówek:

•    Posiłki staraj się przygotowywać samodzielnie, smażenie zastąp gotowaniem na parze, pieczeniem lub duszeniem. Jedz często i małymi porcjami a pokarm starannie przeżuwaj, nie spiesz się i staraj się nie pić zbyt dużo w trakcie jedzenia, aby nie rozcieńczać soków trawiennych. Pij dużo wody między posiłkami.
•    Postaw na produkty organiczne, tzw. „Bio”, ponieważ pozbawione są one chemicznych zanieczyszczeń, antybiotyków, hormonów i pestycydów.
•    Dieta powinna być zbilansowana, dlatego spożywaj produkty bogate w białko, zarówno zwierzęce jak i roślinne, węglowodany złożone i tłuszcze roślinne oraz duże ilości owoców i warzyw. Jak najczęściej jedz ryby, szczególnie tłuste ryby morskie.
•    Jedz kilka razy dziennie warzywa i owoce, które dostarczają niezbędnych witamin i minerałów. Pamiętaj, aby dokładnie myć je przed spożyciem nawet, jeśli obierasz je ze skórki, pozbędziesz się w ten sposób ewentualnych zanieczyszczeń pestycydami.
•    Unikaj potraw tłustych i smażonych w głębokim tłuszczu, gotowych posiłków, przekąsek typu fast food oraz słodyczy o wysokiej zawartości cukru i tłuszczu.
•    Jeśli lubisz grzyby, jedz tylko te ze sprawdzonych źródeł, a najlepiej własnoręcznie zebrane, co do których nie masz wątpliwości, że nie są trujące. Niezwykle niebezpieczny muchomor sromotnikowy można pomylić z jadalną kanią, spożycie tego grzyba jest śmiertelnie niebezpieczne, ze względu na bardzo toksyczny wpływ na wątrobę.

Alkohol

Alkohol etylowy może okazać się szkodliwy nawet w niewielkich ilościach, gdyż metabolizowany jest przez wątrobę do aldehydu octowego o 30-to krotnie bardziej toksycznym działaniu niż sam etanol.

Przyjmuje się, że dawką stosunkowo bezpieczną dla zdrowego mężczyzny jest 20-30 g czystego etanolu, co odpowiada w przybliżeniu 500-750 ml piwa lub50-75 g wódki. Dla kobiet dawka te jest mniejsza 10-20 g etanolu, czyli ok 250-500 ml piwa lub 25-50 g wódki.

Wątroba co prawda ulega uszkodzeniu, jednak ma szansę na regenerację. O czym należy pamiętać sięgając po drinka?

•    Każdy z nas toleruje inne dawki alkoholu, zależnie od wieku, płci, rasy i stanu zdrowia. Kobiety i osoby starsze słabiej go tolerują, a w przypadku stwierdzenia choroby wątroby alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany.
•    Nie ma znaczenia, jaki rodzaj alkoholu jest spożywany, gdyż działanie toksyczne uzależnione jest od dawki czystego etanolu. Stwierdzenie, że wino, czy piwo jest mniej szkodliwe niż czysta wódka jest błędne.
•    Okazjonalne wypicie dużej ilości alkoholu jest równie szkodliwe jak regularne spożywanie niewielkich ilości.
•    Absolutnie niewskazane jest łączenie alkoholu i leków.

Polecane dla Ciebie

Leki

Żyjemy w czasach, kiedy spożycie leków wzrasta w bardzo szybkim tempie i nie dotyczy to tylko leków wydawanych z przepisu lekarza, stosowanych pod kontrolą w leczeniu konkretnych jednostek chorobowych. Wszechobecna dostępność leków bez recepty, nie tylko w aptekach, ale także w sklepach, kioskach ruchu i na stacjach benzynowych sprawia, że coraz częściej sięgamy po nie bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Najlepszym przykładem może być paracetamol, lek powszechnie stosowany w dolegliwościach bólowych i gorączce. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że wchodzi on także w skład wielu preparatów złożonych stosowanych przeciwbólowo i na przeziębienie. Pomimo, iż dobowa dopuszczalna dawka tego leku jest stosunkowo wysoka, gdyż wynosi 4 g, co odpowiada 8 tabletkom po 500 mg każda, bardzo łatwo go przedawkować.

Jeden z metabolitów paracetamolu (N-acetylo-4-benzo-chinonoimina) jest niezwykle toksyczny i prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia komórek wątrobowych. Dlatego tak ważne jest stosowanie leków tylko w uzasadnionych przypadkach po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą oraz czytanie ulotek załączonych do opakowania.

Wirusy, higieniczny tryb życia

Kolejnym, bardzo niebezpiecznym czynnikiem są wirusy wywołujące wirusowe zapalenie wątroby (WZW), które może prowadzić do marskości wątroby, a nawet do rozwoju nowotworu. Dlatego ważne jest stosowanie szczepień ochronnych oraz higieniczny tryb życia tj. min. częste mycie rąk, stosowanie prezerwatyw czy korzystanie tylko ze sprawdzonych salonów kosmetycznych.

Aktywność fizyczna

Osoby prowadzące siedzący tryb życia, unikające aktywności fizycznej, nieprzestrzegające diety i otyłe są bardziej narażone na choroby wątroby, w tym niealkoholowe stłuszczenie wątroby i marskość niż osoby aktywne o prawidłowej masie ciała. Umiarkowana aktywność fizyczna i redukcja masy ciała korzystnie wpływa na pracę wątroby i funkcjonowanie całego organizmu.

Zioła i inne substancje wspomagające pracę wątroby

Do najczęściej stosowanych ziół wspomagających wątrobę należą ostropest plamisty, którego najbardziej aktywnym składnikiem jest sylimaryna oraz karczoch, dostarczający cynareiny. Wspomagają one regenerację komórek wątrobowych, działają żółciotwórczo i ułatwiają detoksykację. Poza tym warto stosować min. miętę, tymianek, majeranek, oregano, kminek czy jałowiec, które korzystnie wpływające na procesy trawienia.

Poza ziołami w aptece dostępne są preparaty zawierające w swoim składzie asparaginian ornityny przyspieszający regenerację komórek wątrobowych i ułatwiający detoksykację oraz fosfolipidy ułatwiające odbudowę uszkodzonych hepatocytów.

Aktywność fizyczna, zdrowa i zbilansowana dieta, rozsądek w spożywaniu alkoholu i leków oraz higieniczny tryb życia pozwolą Ci cieszyć się zdrową wątrobą przez długie lata. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij