eGFR - jak wygląda badanie i jak odczytywać wyniki współczynnika?
Anna Posmykiewicz

eGFR - jak wygląda badanie i jak odczytywać wyniki współczynnika?

Nerka jest parzystym narządem leżącym w jamie brzusznej w przestrzeni zaotrzewnowej. Jest to narząd, który spełnia przede wszystkim funkcję wydalniczą, jest zatem odpowiedzialny za usuwanie z moczem szkodliwych produktów przemiany materii. Ponadto nerki zatrzymują też składniki niezbędne dla organizmu, które ulegają resorpcji w kanalikach nerkowych, a dodatkowo nerki regulują też ciśnienie tętnicze krwi, wypływają na równowagę kwasowo-zasadową, regulują objętość płynów ustrojowych, produkują aktywne postacie witaminy D oraz wpływają na prawidłową erytropoezę.

Nerki zlokalizowane są po obu stronach kręgosłupa, zwykle znajdują się one na wysokości dwóch ostatnich kręgów piersiowych i trzech pierwszych kręgów lędźwiowych. Do ich górnej powierzchni przylegają nadnercza będące gruczołami wydzielania wewnętrznego. Zdarzają się sytuacje, w których nerki zaczynają "działać" w nieprawidłowy sposób. Mogą do tego przyczyniać się różne przewlekłe schorzenia nerek. 

W jaki sposób można sprawdzić czy nerki pracują prawidłowo? Jakie można wykonać badania, aby zobaczyć czy z nerkami nie dzieje się nic niepokojącego?

Bardzo często, kiedy lekarz podejrzewa na podstawie szczegółowo zebranego od pacjenta wywiadu oraz na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta, że nerki pacjenta zaczynają działać w nieprawidłowy sposób, zlecane są różne badania obrazowe oraz badania laboratoryjne. Jednym z badań laboratoryjnych służących do oceny pracy nerek jest parametr o nazwie eGFR.

Czym jest badanie eGFR? 

eGFR to szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej. Obecnie przyjmuje się, że ten współczynnik jest najdokładniejszy badaniem, które umożliwia wykrywanie zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu nerek. 

W jaki sposób wylicza sie eGFR czyli szacunkowy współczynnik przesączania kłębuszkowego?

Szacunkowy współczynnik przesączania kłębuszkowego jest wyliczany ze specjalnego wzoru, w którym uwzględnia się przede wszystkim stężenie kreatyniny w surowicy krwi pacjenta, jak również bierze się pod uwagę inne parametry, należą do nich miedzy innymi płeć, wiek, masa ciała badanego pacjenta.

W jakich przypadkach oznacza się współczynnik eGFR? Kiedy lekarz zleca pacjentowi to badanie?

Lekarz zleca pacjentowi badanie oznaczenia współczynnika eGFR w sytuacji, kiedy podejrzewa u niego chorobę nerek. Jakie objawy mogą zatem sugerować chorobę nerek? Przede wszystkim pacjent, u którego podejrzewane jest zaburzenie czynności nerek, może cierpieć z powodu obrzęków. Ponadto, może dojść do zmniejszenia ilości wydalanego przez pacjenta moczu, jak również mocz może być pienisty, może też zawierać domieszkę krwi lub być po prostu krwisty, może mieć też on kolor kawy. Zdarza się, że pacjent skarży się również na problemy z oddawaniem moczu, może bowiem pojawić się częstsze oddawanie moczu zdecydowanie mniejszymi porcjami (czasami mocz oddawany jest ”po kropelce”), ponadto może też być obecne pieczenie podczas oddawania moczu oraz może zmienić się częstotliwość oddawania moczu, zwłaszcza dotyczy to godzin nocnych. Objawem chorób nerek może też być czasami nadciśnienie tętnicze, jak równie dolegliwości  bólowe w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, ból może czasami promieniować na boki, do pachwiny czy narządów płciowych. Jeśli choroba nerek postępuje, to wraz z jej zaawansowaniem może również pojawić się znaczne zmęczenie i osłabienie, jak również problem z koncentracją uwagi. Dodatkowo, pacjent może też cierpieć z powodu nudności, wymiotów oraz zmniejszenia lub też zupełnej utraty łaknienia. Czasami zdarza się też, że obecny jest uogólniony świąd skóry oraz jej ciemnienie, jak również skurcze mięśni, które często bywają bardzo uporczywe. 

W jaki sposób odczytuje się wynik współczynnika przesączania kłębuszkowego?

Zazwyczaj przyjmuje się, że wartości prawidłowe dla współczynnika filtracji kłębuszkowej wynoszą 90-120 ml/min. Jeśli współczynnik filtracji kłębuszkowej mieści się w tym przedziale, to oznacza to, że nerki pacjenta pracują w jak najbardziej prawidłowy sposób i nie ma żadnego powodu do niepokoju.

Problem natomiast pojawia się, jeśli wartość przesączania kłębuszkowego spada poniżej 60 ml/min. Oznacza to, ze na pewno doszło do uszkodzenia funkcji nerek, które przestają pracować w prawidłowy sposób. 

Jakie choroby nerek mogą doprowadzić do upośledzenia ich funkcji i tym samym do nieprawidłowych wartości współczynnika filtracji kłębuszkowej? 

Do upośledzenia funkcjonowania nerek i zaburzenia ich czynności mogą przyczynić się miedzy innymi śródmiąższowe zapalenia nerek i różnego rodzaju tubulopatie, jak również kłębuszkowe zapalenia nerek, czyli glomerulopatie. Wszystkie te choroby mogą niestety doprowadzić do przewlekłej choroby nerek, czyli przewlekłej niewydolności nerek. O przewlekłej niewydolności nerek można mówić, kiedy nieprawidłowości budowy lub czynności nerek mające znaczenie dla zdrowia utrzymują się dłużej niż trzy miesiące. W przebiegu przewlekłej niewydolności nerek obserwuje się ogólne zmęczenie, utratę apetytu oraz obniżoną odporność na zakażenia, poza tym skóra staje się blada, sucha, czasami ziemistobrunatna. Typowe jest dłuższe krwawienie z ran oraz większa zdolność do powstawania siniaków oraz świąd skóry i tzw. szron mocznicowy (wytrącanie się mocznika na skórze). Poza tym często pojawia się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca oraz mocznicowe zapalenia osierdzia. Może pojawić się też oddech kwasiczy, mocznicowe zapalenie opłucnej oraz obrzęk płuc, poza tym obecne bywa też zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, osłabienie siły mięśniowej, upośledzenie koncentracji i pamięci, bóle głowy oraz problemy ze snem. U kobiet obecne bywają zaburzenia miesiączkowania, u mężczyzn pojawiają się problemy z potencją, może pojawić się niepłodność. Typowe są też zaburzenia metabolizmu wapnia i fosforu. Leczenie przewlekłej niewydolności nerek obejmuje leczenie choroby podstawowej, stosuje się też właściwą dietę, wyrównuje się wszelkiego rodzaju zaburzenia wodno-elektrolitowe, czasami niestety konieczne są również dializy, czyli leczenie nerkozastępcze.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Potas (K) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipokaliemia, hiperkaliemia

    Oznaczenie stężenia potasu (K+) we krwi jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Pacjenci z chorobami kardiologicznymi i nefrologicznymi są szczególnie wrażliwi na zmiany poziomu tego pierwiastka. Zarówno hipokaliemia (niski poziom potasu), jak i hiperkaliemia (wysoki poziom potasu) to zaburzenia gospodarki elektrolitowej, które mogą być wyjątkowo groźne dla zdrowia. Jak wygląda badanie poziomu potasu, jak się do niego przygotować i co należy zrobić, aby zadbać o prawidłowe stężenie K+? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Mammografia – przebieg badania, wskazania, grupy ryzyka

    Mammografia to jedno z najważniejszych badań przesiewowych, które każda kobieta powinna wykonać po ukończeniu 40. roku życia. Istnieje kilka rodzajów badania mammograficznego i charakteryzują się one różnym stopniem dokładności w wykrywaniu ewentualnych zmian w piersiach. Wyróżnia się także charakterystyczne dla każdej pacjentki czynniki ryzyka, które determinują, jak często należy zgłaszać się na to badanie przesiewowe. Jakie są wskazania do wykonania mammografii, ile kosztuje badanie i czy posiadanie implantów wyklucza możliwość przeprowadzenia MMG? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Kwas foliowy (witamina B9) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

    Kwas foliowy to jedna z witamin grupy B, którą należy suplementować nie tylko w okresie ciąży lub jej planowania, ale także w każdym innym przypadku, kiedy nie dostarczamy jej odpowiedniej ilości wraz z pożywieniem. Witamina B9 w formie preparatu syntetycznego jest przyswajalna w 100%, zaś ta spożywana wraz z pokarmem lepiej wchłania się wówczas, kiedy produktów nie poddano wcześniej obróbce termicznej. Za co odpowiada kwas foliowy w organizmie oraz jakie są skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B9? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • CBCT (tomografia stożkowa) – przebieg badania, wskazania, wady i zalety

    CBCT (tomografia wiązki stożkowej) jest badaniem płatnym i wykonywanym na podstawie skierowania lekarskiego. Wykorzystywane jest najczęściej podczas leczenia stomatologicznego lub laryngologicznego. Pozwala na zobrazowanie zmian, które są niewidoczne na klasycznym prześwietleniu struktur zębowych. Ile kosztuje badanie tomografii stożkowej, jak wygląda CBCT i jakie są wskazania do prześwietlenia z wykorzystaniem tej metody? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. W prawdzie interpretacja wyników prześwietlania kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG (prześwietlenie) zębowe, cefalometryczne i pantomograficzne. Jak wygląda badanie? Cena, wskazania i zagrożenia

    RTG stomatologiczne (zęba, cefalometryczne i pantomograficzne) to jedne z podstawowych badań obrazowych, które od dawna z powodzeniem wykorzystuje się podczas leczenia w gabinetach dentystycznych lub przy zabiegach z zakresu chirurgi twarzowo-szczękowej. Prześwietlenia tego typu nie należą do drogich badań, są także bezbolesne dla pacjenta. Jak się przygotować do badania, ile kosztuje rentgen zębów i czy wymaga odpowiedniego przygotowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij