eGFR - jak wygląda badanie i jak odczytywać wyniki współczynnika?
Anna Posmykiewicz

eGFR - jak wygląda badanie i jak odczytywać wyniki współczynnika?

Nerka jest parzystym narządem leżącym w jamie brzusznej w przestrzeni zaotrzewnowej. Jest to narząd, który spełnia przede wszystkim funkcję wydalniczą, jest zatem odpowiedzialny za usuwanie z moczem szkodliwych produktów przemiany materii. Ponadto nerki zatrzymują też składniki niezbędne dla organizmu, które ulegają resorpcji w kanalikach nerkowych, a dodatkowo nerki regulują też ciśnienie tętnicze krwi, wypływają na równowagę kwasowo-zasadową, regulują objętość płynów ustrojowych, produkują aktywne postacie witaminy D oraz wpływają na prawidłową erytropoezę.

Nerki zlokalizowane są po obu stronach kręgosłupa, zwykle znajdują się one na wysokości dwóch ostatnich kręgów piersiowych i trzech pierwszych kręgów lędźwiowych. Do ich górnej powierzchni przylegają nadnercza będące gruczołami wydzielania wewnętrznego. Zdarzają się sytuacje, w których nerki zaczynają "działać" w nieprawidłowy sposób. Mogą do tego przyczyniać się różne przewlekłe schorzenia nerek. 

W jaki sposób można sprawdzić czy nerki pracują prawidłowo? Jakie można wykonać badania, aby zobaczyć czy z nerkami nie dzieje się nic niepokojącego?

Bardzo często, kiedy lekarz podejrzewa na podstawie szczegółowo zebranego od pacjenta wywiadu oraz na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta, że nerki pacjenta zaczynają działać w nieprawidłowy sposób, zlecane są różne badania obrazowe oraz badania laboratoryjne. Jednym z badań laboratoryjnych służących do oceny pracy nerek jest parametr o nazwie eGFR.

Czym jest badanie eGFR? 

eGFR to szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej. Obecnie przyjmuje się, że ten współczynnik jest najdokładniejszy badaniem, które umożliwia wykrywanie zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu nerek. 

W jaki sposób wylicza sie eGFR czyli szacunkowy współczynnik przesączania kłębuszkowego?

Szacunkowy współczynnik przesączania kłębuszkowego jest wyliczany ze specjalnego wzoru, w którym uwzględnia się przede wszystkim stężenie kreatyniny w surowicy krwi pacjenta, jak również bierze się pod uwagę inne parametry, należą do nich miedzy innymi płeć, wiek, masa ciała badanego pacjenta.

W jakich przypadkach oznacza się współczynnik eGFR? Kiedy lekarz zleca pacjentowi to badanie?

Lekarz zleca pacjentowi badanie oznaczenia współczynnika eGFR w sytuacji, kiedy podejrzewa u niego chorobę nerek. Jakie objawy mogą zatem sugerować chorobę nerek? Przede wszystkim pacjent, u którego podejrzewane jest zaburzenie czynności nerek, może cierpieć z powodu obrzęków. Ponadto, może dojść do zmniejszenia ilości wydalanego przez pacjenta moczu, jak również mocz może być pienisty, może też zawierać domieszkę krwi lub być po prostu krwisty, może mieć też on kolor kawy. Zdarza się, że pacjent skarży się również na problemy z oddawaniem moczu, może bowiem pojawić się częstsze oddawanie moczu zdecydowanie mniejszymi porcjami (czasami mocz oddawany jest ”po kropelce”), ponadto może też być obecne pieczenie podczas oddawania moczu oraz może zmienić się częstotliwość oddawania moczu, zwłaszcza dotyczy to godzin nocnych. Objawem chorób nerek może też być czasami nadciśnienie tętnicze, jak równie dolegliwości  bólowe w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, ból może czasami promieniować na boki, do pachwiny czy narządów płciowych. Jeśli choroba nerek postępuje, to wraz z jej zaawansowaniem może również pojawić się znaczne zmęczenie i osłabienie, jak również problem z koncentracją uwagi. Dodatkowo, pacjent może też cierpieć z powodu nudności, wymiotów oraz zmniejszenia lub też zupełnej utraty łaknienia. Czasami zdarza się też, że obecny jest uogólniony świąd skóry oraz jej ciemnienie, jak również skurcze mięśni, które często bywają bardzo uporczywe. 

W jaki sposób odczytuje się wynik współczynnika przesączania kłębuszkowego?

Zazwyczaj przyjmuje się, że wartości prawidłowe dla współczynnika filtracji kłębuszkowej wynoszą 90-120 ml/min. Jeśli współczynnik filtracji kłębuszkowej mieści się w tym przedziale, to oznacza to, że nerki pacjenta pracują w jak najbardziej prawidłowy sposób i nie ma żadnego powodu do niepokoju.

Problem natomiast pojawia się, jeśli wartość przesączania kłębuszkowego spada poniżej 60 ml/min. Oznacza to, ze na pewno doszło do uszkodzenia funkcji nerek, które przestają pracować w prawidłowy sposób. 

Jakie choroby nerek mogą doprowadzić do upośledzenia ich funkcji i tym samym do nieprawidłowych wartości współczynnika filtracji kłębuszkowej? 

Do upośledzenia funkcjonowania nerek i zaburzenia ich czynności mogą przyczynić się miedzy innymi śródmiąższowe zapalenia nerek i różnego rodzaju tubulopatie, jak również kłębuszkowe zapalenia nerek, czyli glomerulopatie. Wszystkie te choroby mogą niestety doprowadzić do przewlekłej choroby nerek, czyli przewlekłej niewydolności nerek. O przewlekłej niewydolności nerek można mówić, kiedy nieprawidłowości budowy lub czynności nerek mające znaczenie dla zdrowia utrzymują się dłużej niż trzy miesiące. W przebiegu przewlekłej niewydolności nerek obserwuje się ogólne zmęczenie, utratę apetytu oraz obniżoną odporność na zakażenia, poza tym skóra staje się blada, sucha, czasami ziemistobrunatna. Typowe jest dłuższe krwawienie z ran oraz większa zdolność do powstawania siniaków oraz świąd skóry i tzw. szron mocznicowy (wytrącanie się mocznika na skórze). Poza tym często pojawia się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca oraz mocznicowe zapalenia osierdzia. Może pojawić się też oddech kwasiczy, mocznicowe zapalenie opłucnej oraz obrzęk płuc, poza tym obecne bywa też zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, osłabienie siły mięśniowej, upośledzenie koncentracji i pamięci, bóle głowy oraz problemy ze snem. U kobiet obecne bywają zaburzenia miesiączkowania, u mężczyzn pojawiają się problemy z potencją, może pojawić się niepłodność. Typowe są też zaburzenia metabolizmu wapnia i fosforu. Leczenie przewlekłej niewydolności nerek obejmuje leczenie choroby podstawowej, stosuje się też właściwą dietę, wyrównuje się wszelkiego rodzaju zaburzenia wodno-elektrolitowe, czasami niestety konieczne są również dializy, czyli leczenie nerkozastępcze.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?

    Chrom jest mikroelementem, który w roli składnika suplementów diety traktowany jest jako środek wspomagający odchudzanie. Bierze udział w metabolizowaniu glukozy, białek i tłuszczy. Występuję zarówno w postaci zdrowotnej – trójwartościowej (CR III), jak i toksycznej – sześciowartościowej (Cr VI). Charakterystyczne dla chromu są także jego właściwości związane z podwyższaniem poziomu „dobrego" cholesterolu HDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu tego miażdżycowego, czyli „złego" cholesterolu LDL. Z którą witaminą najlepiej suplementować chrom, co należy do naturalnych źródeł tego pierwiastka śladowego oraz który chrom wybrać – organiczny, czy nieorganiczny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Spirometria – na czym polega i kiedy wykonuje się badanie spirometryczne? Spirometria podczas pandemii SARS-CoV-2

    Spirometria jest standardowym testem sprawności płuc. Dowiedz się, kiedy jest zalecana i jak przebiega badanie spirometryczne. Czy w obliczu panującej pandemii i przy ograniczonym dostępie do świadczeń medycznych procedurę można przeprowadzić w domu?

  • Rezonans magnetyczny (MRI) stawu skokowego – badanie, wskazania, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny stawu skokowego jest metodą diagnostyczną, która pozwala na ocenę najgłębiej położonych elementów tego obszaru. Większość badań z wykorzystaniem tomografii rezonansu magnetycznego wykonywana jest z podaniem kontrastu. Dzięki MRI możliwe jest zobrazowanie zarówno uszkodzeń chrząstki stawowej, więzadeł, jak i zmian zwyrodnieniowych i nowotworowych. Czy do wykonania rezonansu magnetycznego stawu skokowego niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego, ile kosztuje MR kostki, jakie badania krwi należy wykonać przed prześwietleniem stawu skokowego z wykorzystaniem kontrastu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij