Bezpłatne profilaktyczne programy zdrowotne

Osoby ubezpieczone w NFZ mogą korzystać z szeregu bezpłatnych badań profilaktycznych nie potrzebując do tego skierowania! Programy stworzone zostały dla osób w różnym wieku w celu zmniejszenia zachorowalności i umieralności w wyniku chorób, na które są najbardziej narażone.

Program profiliktyki chorób układu krążenia

Choroby układu krążenia zaliczane są do głównych przyczyn zgonów na świecie. Złe nawyki żywieniowe, brak ruchu, nadmierny stres, palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze krwi, podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów lub frakcji LDL we krwi, nadwaga i otyłość to tylko niektóre czynniki zwiększające ryzyko rozwoju chorób tego układu.

Program ten został stworzony dla osób w wieku 35, 40, 45, 50 i 55 lat, u których nie została rozpoznana choroba układu krążenia i które w ciągu ostatnich 5 lat nie korzystały z tego bezpłatnego świadczenia. Ma on na celu wczesne wykrycie choroby, obniżenie zachorowalności i umieralności z powodu chorób układu krążenia.

Badania wykonywane są bez skierowania u lekarza POZ. Zbada on m.in. poziom glukozy, cholesterolu we krwi, określi wskaźnik masy ciała (BMI) oraz oceni ryzyko zachorowań na choroby układu krążenia.

Krew do badania poziomu cholesterolu i glukozy pobiera się rano, na czczo (12 godzin od ostatniego posiłku). Rano przed badaniem można napić się wody lub niesłodzonej herbaty. Dzień przed najlepiej nie spożywać bardzo tłustych pokarmów – poziom cholesterolu może wyjść zawyżony i wyniki będą mało wiarygodne.

Po odebraniu wyników należy udać się do lekarza, który właściwie je zinterpretuje oraz ustali tzw. stopień ryzyka incydentu naczyniowo-sercowego SCORE. Określa on prawdopodobieństwo wystąpienia zgonu z powodu chorób układu krążenia w ciągu następnych 10 lat. Należy pamiętać, że nawet jeżeli poziom cholesterolu mieści się w granicach normy, nie oznacza to, że nie jesteśmy narażeni na wystąpienie miażdżycy oraz jej powikłań.

Średnia wartość cholesterolu i cholesterolu całkowitego w surowicy krwi wzrastają z wiekiem. Podwyższony poziom cholesterolu zwiększa ryzyko, np. zawału serca, miażdżycy, udaru mózgu, dlatego tak ważne są systematyczne badania.

Program wczesnego wykrywania raka piersi

Z programu mogą skorzystać panie w wieku od 50 do 69 lat, posiadające ubezpieczenie w NFZ, które w ciągu 2 lat nie miały wykonanej mammografii.

Mammografia polega na prześwietleniu piersi promieniami rentegnowskimi. Jest to badanie nieinwzyjne. Nie trzeba się do niego specjalnie przygotowywać, przed badaniem nie należy tylko używać dezodorantu, talku czy balsamu. Najwygodniej jest włożyć dwuczęściowy strój, aby łatwo było się rozebrać od pasa w górę. Kobiety przed menopauzą na badanie powinny zgłosić się tuż po miesiączce.

Mammografię profilaktycznie powinny wykonywać kobiety po 35 roku życia. Ponadto lekarz zleca mammografię w przypadku podejrzenia guza piersi podczas ich badania metodą palpacyjną czy zmian włóknisto-torbielowych spowodowanych m.in. zmianami hormonalnymi.

Za pomocą mammografi mozna wykryć wszystkie nieprawidłowości w piersiach. Dzieki temu badaniu można znaleźć już nawet niewielkie zmiany, które są niewyczuwalne podczas badania palpacyjnego.

Rak piersi jest zaliczany do najczęściej występujących u kobiet nowotworów złośliwych. Najważniejsze jest wykrycie go w jak najwcześniejszym stadium, gdyż zwiększa to szanse wyleczenia.

Program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy

Program przysługuje pacjentkom pomiędzy 25 a 59 rokiem życia, bezpłatnie badanie można wykonywać co 3 lata.

Badanie cytologiczne polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy oraz z kanału szyjki macicy i zbadanie go pod mikroskopem w celu wykrycia ewentualnych zmian i nieprawidłowości. Badanie jest bezbolesne.

Na badanie należy zgłosić się co najmniej 2 dni po zakończeniu krwawienia miesiączkowego. 2 dni przed badaniem nie wykonuje się irygacji, nie należy również aplikować lekow dopochwowych. 24 godziny przed badaniem należy zrezygnować ze współżycia płciowego.

Dzięki regularnemu badaniu można wykryć zmiany nowotworowe szyjki macicy we wczesnym stadium. Według statystyk z powodu tego nowotworu co 2 minuty umiera jedna kobieta. Nowotwór szyjki macicy jest drugim najczęściej występującym nowotworem u kobiet, dlatego tak ważne jest systematyczne przeprowadzanie tego badania.

Cytologię powinna wykonać każda kobieta po inicjacji seksualnej, następnie badanie wykonuje się raz do roku przez okres do 4 lat, później nie rzadziej niż co 3 lata.

Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym POChP)

Program przeznaczony jest dla osób powyżej 18 roku życia, palących, u których nie zdiagnozowano za pomocą metody spirometrycznej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy oraz które w ciągu ostatnich 3 lat nie miały wykonanej spirometrii (w ramach tego programu).

Palenie tytoniu wywołuje szereg groźnych dla życia chorób układu krążenia, układu oddechowego, m.in. nowotwory płuc, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). W Polsce na POChP choruje ok. 2 mln osób, które głównie zaliczane są do grona osób palących.

W ramach tego programu, bez skierowania można wykonać, m.in pomiar masy ciała i wzrostu, pomiar ciśnienia tętniczego krwi, które pomogą lekrzowi określić ryzyko zachorowania na choroby odtytoniowe. Możliwe jest również uzyskanie skierowania do poradni specjalistycznej, która przygotuje dla pacjenta odpowiedni program terapi odwykowej oraz udzieli pomocy i niezbędnych wskazówek dotyczących walki z nałogiem.

Program profilkatyki gruźlicy

Program przeznaczony jest dla osób dorosłych oraz wszystkich, którzy mieli bezpośredni kontakt z osobą chorą na gruźlicę. Programem objęte są również osoby bezrobotne, obciążone długotrwałą chorobą (np. cukrzycą, niewydolnością nerek), problemem alkoholowym, narkomanią, bezdomne oraz niepełnosprawne.

Gruźlica wywoływana jest przez bakterię - prątka gruźlicy. Do zakażenia tą chorobą dochodzi drogą kropelkową, np. podczas kichania, mówienia, odkrztuszania. Chory nie poddany leczeniu może zarazić w ciągu roku ok. 10-15 osób. Szczególnie narażone na zarażenie są osoby z obniżoną odpornością (pacjenci z chorobą nowotworową, osoby zarażone wirusem HIV, pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne, sterydowe - dłużej niż 3 tyg w dawce powyżej 15 mg/dobę, chorzy na cukrzycę, choroby krwii, a także osoby niedożywione, pracujące lub mieszkające w złych warunkach bytowych.

Osoby, które mogły mieć lub miały kontakt z osobą chorą na gruźlicę powinny zgłosić się bez skierowania do pielęgniarki poz. Skieruje ona do odpowiedniego lekarza, który zleci dodatkowe badania.

Program badań prenatalnych 

Program powstał z myślą o kobietach w ciąży mających więcej niż 35 lat lub młodszych posiadających w rodzinie osoby z chorobami genetycznymi.

Ponadto w programie powinny wziąć udział kobiety, u których w poprzedniej ciąży wystąpiły wady genetyczne płodu, jeżeli sama kobieta lub ojciec dziecka obciążeni są chorobą genetyczną, gdy na podstawie badania USG lub badań biochemicznych istnieją przypuszczenia iż dziecko może mieć wadę genetyczną.

Aby wziąć udział w tym programie niezbędne jest skierowanie wystawione przez lekarza ginekologa prowadzącego ciążę. Ponadto niezbędny będzie opis nieprawidłowości wraz wynikami nieinwazyjnych badań diagnostycznych, które potwierdzają konieczność wykonania tych badań.

Dzięki badaniom już we wczesnym okresie ciąży (I – II trymestrze) można wykryć wady rozwojowe płodu. Umożliwia to podjęcie odpowiedniego leczenia już w czasie życia płodowego dziecka oraz tuż po jego urodzeniu.

Część z tych wad dzięki diagnostyce obrazowej możliwe jest do rozpoznania we wczesnym okresie ciąży (I i II trymestr ciąży). Każdy przypadek stwierdzonej patologii wymaga weryfikacji za pomocą biochemicznych i genetycznych badań.

Program badań przesiewiwych w kierunku wczesnego wykrycia jaskry

Program obejmuje osoby powyżej 35 roku życia, które w ciągu ostatnich 2 lat nie badały się w kierunku jaskry lub u których wcześniej nie zdiagnozowano tej choroby. Oznacza to, że osoby z rozpoznaną jaskrą nie mogą wziąć udziału w programie.

Jaskra jest to choroba, która prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a następnie do utraty wzroku. Na świecie odnotowano ok. 70 mln przypadków tej choroby. Biorąc pod uwagę, że u 80% przypadków jaskra rozwija się bezobjawowo, bardzo ważne są systematyczne badania. Typowymi objawami jaskry są zawężenie pola widzenia oraz zmniejszona ostrość wzroku. Wczesne wykrycie, leczenie i systematyczna kontrola pomaga zatrzymać dalszy rozwój choroby. Nieleczona jaskra prowadzi do utraty wzroku.

Na badania przede wszystkim powinny zgłosić się osoby, u których w rodzinie zdiagnozowano przypadek jaskry, które odznaczają się niskim ciśnieniem krwi, często narzekają na zimne stopy lub dłonie, mają podwyższone ciśnienie w oku, są krótkowidzami, miewają częste napady migrenowych bólów głowy.

Badanie polega na przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem w kierunku jaskry, pomiarze ciśnienia śródgałkowego, zbadaniu przedniego i tylnego odcinka gałki ocznej wraz z oceną tarczy nerwu wzrokowego oraz zbadaniu kąta przesączania.

Pamiętaj, że nie musisz mieć skierowania, by skorzystać z programu przeznaczonego dla Twojej grupy wiekowej. Wystarczy tylko, że zgłosisz się do odpowiedniej placówki służby zdrowia (Wykaz placówek znajdziesz na stronie internetowej odpowiedniego oddziału NFZ: Dolnośląski , Kujawsko-Pomorski, Lubelski, Lubuski, Łódzki, Małopolski, Mazowiecki, Opolski, Podkarpacki, Podlaski, Pomorski, Śląski, Świętokrzyski, Warmińsko-Mazurski, Wielkopolski, Zachodniopomorski) z dowodem ubezpieczenia. Jeżeli nie należysz do podanej grupy wiekowej, a chcesz wykonać badanie bezpłatnie – masz do tego prawo. W tym wypadku wymagane będzie jednak skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (każdy lekarz, który ma podpisaną umowę z kasą chorych lub pracuje w placówce, która takową umowę ma podpisaną).


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus