Zespół Touretta - objawy, przyczyny, leczenie i jak zdiagnozować

Pierwsze objawy zespołu Tourette'a zaczynają się już w dzieciństwie, zwykle pomiędzy drugim a piętnastym rokiem życia dziecka. Początkowo objawy są słabo nasilone. Zwykle na początku choroby obecne są pojedyncze proste tiki motoryczne.

Jakie są przyczyny zespołu Tourette'a ?

Jak do tej pory przyczyny powstawania zespołu Tourette'a nie zostały do końca poznane. Według coraz większej ilości badań wszystko wskazuje na to, że u podłoża rozwoju choroby leży nieprawidłowy metabolizm neuroprzekaźników w mózgu, przede wszystkim dopaminy i serotoniny, być może także jeszcze innych. Należy pamiętać o tym, że zespól Tourette'a może występować rodzinnie, co świadczy o tym, że jest to choroba o podłożu genetycznym, prawdopodobnie wykazuje ona autosomalny dominujący typ dziedziczenia. Choroba ta występuje na całym świecie, ponad cztery razy częściej niż kobiety zapadają na nią mężczyźni. 

Jakie są objawy zespołu Tourette'a?

Zespół Tourette'a charakteryzuje się występowaniem u pacjenta tików, zarówno tików motorycznych, jak i wokalnych. A czym w ogóle są tiki? Tik to nic innego jak krótkotrwały, stereotypowy, mimowolny ruch określonej części ciała (np. mruganie oczami czy ciągłe uśmiechanie się). Pierwsze objawy zespołu Tourette'a zaczynają się już w dzieciństwie, zwykle pomiędzy drugim a piętnastym rokiem życia dziecka. Początkowo objawy są słabo nasilone. Zwykle na początku choroby obecne są pojedyncze proste tiki motoryczne. Dzieci nagle zaczynają częściej mrugać oczami (zwykle gwałtowne mruganie oczami jest pierwszym objawem zespołu Tourette'a), wykrzywiać usta (również jeden z pierwszych objawów), poza tym później zaczynają też pochrząkiwać, mlaskać, czy też mimowolnie poruszać bardzo często głową i rękami. Tego typu tiki są tikami prostymi, łagodnymi, które nie upośledzają codziennego funkcjonowania pacjenta. Jednak z biegiem czasu tiki zaczynają się nasilać. Pojawiają się niezależne od woli pacjenta ruchy. Przede wszystkim są to kiwnięcia głową, drgnienia kolan, "szarpanie" całym tułowiem, "wyrzucanie" ramion do góry. Zaczyna też nasilać się niekontrolowany kaszel, wykrzywianie ust, pochrząkiwanie. Czasami zdarza się, że pacjenci nie są w stanie zapanować nad "wyrzucaniem" z siebie niecenzuralnych słów, przekleństw. Objaw ten nie jest jednak typowy dla zespołu Tourette'a i występuje stosunkowo rzadko, bowiem jedynie u około 15 % pacjentów. Jeśli jednak u pacjenta z zespołem Tourette'a obecne będą objawy koprolalii (czyli patologicznej potrzeby wypowiadania nieprzyzwoitych zdań lub słów, nad która nie da się zapanować), znacznie utrudnia to kontakt pacjenta z otoczeniem, zwykle bowiem obelgi te w niekontrolowany sposób pacjent wypowiada w kierunku otaczających go ludzi. Poza tym, w przebiegu zespołu Tourette'a mogą być też obecne inne objawy. Czasami obecne są u chorych zachowania przymusowe lub rytualne, pacjenci np. po kilkanaście razy sprawdzają czy zakręcili wodę, czy zamknęli drzwi. Poza tym, chorzy z zespołem Tourette'a mogą mięć też problem z nadpobudliwością, koncentracją uwagi, skupieniem myśli i nauką - są to objawy najbardziej charakterystyczne dla dzieci. 

Jak zdiagnozować zespół Tourette'a?

Rozpoznanie zespołu Tourette'a stawia się na podstawie objawów klinicznych i przebiegu ich powstawania. Pacjent powinien zostać skierowany przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do neurologa, który postawi ostateczne rozpoznanie i będzie kierował dalszym, właściwym postępowaniem. 

Jak leczy się zespół Tourette'a?

Należy pamiętać o tym, że zespół Tourette'a jest niestety na razie jeszcze nieuleczalny. Stosując właściwe leki (leki należące do grupy neuroleptyków), jak również terapie behawioralną, można jednak minimalizować jego objawy i sprawić, że pacjent będzie mógł normalnie funkcjonować w życiu codziennym oraz nawiązywać nowe kontakty z otoczeniem. Bardzo ważne jest, aby zespół Tourette'a zacząć leczyć od razu, kiedy zostaną zaobserwowane pierwsze, niepokojące objawy jeszcze w okresie dzieciństwa. Wtedy bowiem jest szansa, że dziecko nie zostanie "wyparte" ze swojej grupy rówieśniczej, będzie mogło normalnie chodzić do szkoły, bawić się z dziećmi, a w późniejszym,  dorosłym życiu normalnie  funkcjonować. Trzeba też pamiętać o tym, że zespół Tourette'a nie skraca życia pacjenta ani też nie upośledza jego inteligencji, dlatego zarowno dzieci, jak i młodzież i dorośli mogą chodzić do szkoły, uczyć się i pracować. 


Podziel się: